Η βία στα γήπεδα και οι ανεύθυνοι / υπεύθυνοι

Δίχως υπερβολή τα τελευταία τουλάχιστον δέκα χρόνια, με την ανάληψη των καθηκόντων του ο εκάστοτε υφυπουργός Αθλητισμού φτιάχνει και έναν νόμο για την «πάταξη της βίας στα γήπεδα». Νόμος που είτε θα είναι λειψός, είτε θα εφαρμοστεί πλημμελώς, άρα δε θα αποδώσει τα αναμενόμενα. Και αν με τόση ευκολία ψηφίζουμε νόμους, θα περίμενε κανείς ότι οι αρμόδιοι φορείς θα έκαναν ό,τι περνάει από το χέρι τους για να αποφευχθούν τα επεισόδια, δίνοντας βάση στην πρόληψη, στην οποία ο κάθε νόμος μόνο εν μέρει μπορεί να συνεισφέρει.

Ευσεβείς πόθοι! Για μια ακόμα φορά την περασμένη Κυριακή αποδείχθηκε ότι το πρόβλημα της βίας στα γήπεδα δεν έχει να κάνει (μόνο) με τους νόμους και (ή) την επιλεκτική εφαρμογή τους, αλλά κυρίως εστιάζεται στην έλλειψη βούλησης από την πλευρά των υπευθύνων, έτσι ώστε να αποφευχθούν τα επεισόδια όταν αυτό είναι εφικτό. Διότι στην προκειμένη περίπτωση τα πράγματα ήταν απλά: Στο κλειστό γυμναστήριο του ΟΑΚΑ αγωνιζόταν στις 16.30 η ομάδα βόλεϊ του Παναθηναϊκού, ενώ στις 20.00 στο Ολυμπιακό Στάδιο έπαιζε η ποδοσφαιρική ΑΕΚ. Μάλιστα η διοίκηση της ΠΑΕ ΑΕΚ με ανακοίνωση της προς όλους τους αρμόδιους φορείς στις 19/3 (δηλαδή τρεις μέρες πριν τη διεξαγωγή των αγώνων) έκρουε τον κώδωνα του κινδύνου: «Η εκδήλωση επεισοδίων, παρά τις όποιες προσπάθειές μας, διαφαίνεται αναπόφευκτη, λόγω της παράλληλης και σχεδόν ταυτόχρονης με τον ποδοσφαιρικό αγώνα διεξαγωγής των αγώνων του FINAL– 4 του Κυπέλλου Συνομοσπονδίας Βόλεϊ.

»Η αποχώρηση των θεατών του βόλεϊ και η παράλληλη προσέλευση των φιλάθλων μας για τον αγώνα ποδοσφαίρου με τον Λεβαδειακό, συμπίπτει χρονικά και θα οξύνει την ένταση, κυρίως στον ευρύτερο περιβάλλοντα χώρο του Ολυμπιακού Σταδίου, στους χώρους στάθμευσης, στα μέσα μαζικής μεταφοράς που εξυπηρετούν το Ολυμπιακό Στάδιο, κλπ. Παρακαλούμε όπως ληφθούν υπ’ όψιν σας οι ανωτέρω επισημάνσεις μας και όπως ενεργήσετε ανάλογα».

Οι επισημάνσεις της ΠΑΕ ΑΕΚ, καθώς και το αίτημα του υφυπουργού Αθλητισμού κ. Γιάννη Ιωαννίδη για αλλαγή ημέρας διεξαγωγής του ποδοσφαιρικού αγώνα δεν συγκίνησαν τους επικεφαλείς της διοργανώτριας αρχής Superleague, οι οποίοι κρύφτηκαν πίσω από «λόγους αρχής και δεσμευτικές αποφάσεις του Δ.Σ. της Σούπερ Λίγκα» που δεν επέτρεπαν «κάποια μεμονωμένη αλλαγή στο αγωνιστικό πρόγραμμα».

Το χειρότερο είναι ότι για μια ακόμη φορά τα τελευταία χρόνια δυσάρεστα γεγονότα που ήταν εφικτό να μην συμβούν συνέβησαν μόνο και μόνο λόγω ανεπαρκούς συντονισμού και έλλειψης βούλησης των αρμοδίων παραγόντων.

Το ζήτημα τίθεται στις σωστές του διαστάσεις στην παρακάτω ανακοίνωση: «Παρότι κατά τη φετινή αγωνιστική περίοδο έχουμε συχνά γίνει μάρτυρες επεισοδίων, τα οποία θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί με σωστότερο σχεδιασμό, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις τα επεισόδια έχουν ουσιαστικά προαναγγελθεί, θεωρούμε απαραίτητο, για μία ακόμη φορά, να τονίσουμε την αναγκαιότητα για καλύτερη συνεργασία όλων των εμπλεκομένων φορέων, ιδίως όσων έχουν την ευθύνη διαχείρισης αθλητικών εκδηλώσεων. Η πρόληψη και η σωστή και έγκαιρη συνεργασία αποτελούν μονόδρομο στην ανεύρεση λύσεων που θα διασφαλίσουν την ομαλή διεξαγωγή όλων των αθλητικών αναμετρήσεων».

Λεπτομέρεια: Μαντέψτε ποιοι είναι εκείνοι που μιλάνε για «σωστότερο σχεδιασμό», «καλύτερη συνεργασία» των εμπλεκόμενων φορέων, «πρόληψη» κοκ; Όσο περίεργο και αν ακούγεται πρόκειται για ανακοίνωση της διοργανώτριας αρχής του πρωταθλήματος! Εκείνοι που ένιπταν τα χείρας τους την ώρα των αποφάσεων, τώρα επιμερίζουν ευθύνες δίχως ίχνος αυτοκριτικής, ηθικολογούν και αρκούνται σε ευχολόγια. Με τέτοια νοοτροπία είναι σίγουρο ότι θα ξαναζήσουμε γεγονότα σαν αυτά της περασμένης Κυριακής. Και αυτό γιατί ο στρουθοκαμηλισμός και η αποποίηση των ευθυνών ήταν πάντοτε η εύκολη λύση, με βραχυπρόθεσμα όμως αποτελέσματα…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 28.03.2009

Ο παραλογισμός των «εξτρεμιστών»

Μέσα στην αναμπουμπούλα του περασμένου Δεκεμβρίου ενδεχομένως υπήρξαν και κάποια θετικά στοιχεία: στη συντριπτική τους πλειονότητα, οι μαθητές που κατέβηκαν στους δρόμους, αν και δεν είχαν συγκεκριμένα αιτήματα, πάντως ούτε έσπαγαν, ούτε έκαιγαν. Διαμαρτύρονταν πολιτισμένα. Δυστυχώς, όμως, στους δρόμους της Αθήνας εκείνο το διάστημα οι «μπαχαλάκηδες» βρήκαν την αφορμή που επιζητούσαν, την «νομιμοποιητική» βάση για να εξωτερικεύσουν την «οργή» τους προκαλώντας χάος και αναρχία.

Στα γεγονότα του περασμένου Δεκεμβρίου πρέπει να αναζητηθούν και οι ρίζες των «Συμμοριών Συνείδησης» καθώς και των «Εξτρεμιστών Περάματος», των δύο οργανώσεων που ανέλαβαν την ευθύνη (και) για την πυρπόληση συρμών του ηλεκτρικού, την περασμένη Τρίτη στον σταθμό της Κηφισιάς. Με μια ανακοίνωση περίπου 800(!) λέξεων οι δύο οργανώσεις μας νουθετούν ηθικολογώντας ακατάπαυστα και κοκορευόμενες ότι αποτελούν απειλή για ολόκληρη την κοινωνία! «Όλα αυτά τα ωραία μας κάνουν να ζούμε» λένε αναφερόμενοι στις «δράσεις» τους πριν (μας) απειλήσουν ευθέως ότι «η ασφάλεια στις μεταφορές πλέον θα είναι αμφίβολη». Φυσικά δεν αρμενίζουν στραβά, αλλά ο γιαλός είναι στραβός: «Δεν είχαμε κανέναν ενδοιασμό να σαμποτάρουμε την διαδρομή όσων συμφιλιώνονται με την αποστειρωμένη μετακίνηση από και προς τις δουλειές τους, από και προς τα σπίτια τους, από και προς την διασκέδασή τους» σημειώνουν.

Δε θα υπήρχε λόγος να ανησυχούμε, αν επρόκειτο για πέντε – δέκα τρελούς. Όμως, τον τελευταίο καιρό οι τρομοκρατικές επιθέσεις σε δημόσια κτίρια, αστυνομικά τμήματα (εσχάτως και σε μέσα μεταφοράς, ακόμα και σε βιβλιοπωλείο την περασμένη Πέμπτη!) αυξάνονται και πληθύνονται. Επιθέσεις δίχως λογική, από ανθρώπους που έχουν μπολιαστεί με μίσος για την «άδικη κοινωνία», την «βία της εξουσίας» και άλλα συναφή. Με άλλα λόγια αυτό που παρατηρείται το τελευταίο διάστημα είναι μια γενικευμένη ανομία, η οποία θέτει σε κίνδυνο τη δημόσια ασφάλεια, χωρίς κανείς να αναλαμβάνει τις ευθύνες των πράξεων του. Διότι η ανώνυμη επιστολή στην χ εφημερίδα δεν μπορεί να χαρακτηριστεί στα σοβαρά ανάληψη ευθύνης.

«Η ασέβεια προωθεί την ελευθερία» έγραψε κάποτε ο Μαρκ Τουέϊν, αλλά αν ζούσε σήμερα είναι βέβαιο ότι θα καταδίκαζε τα συγκεκριμένα περιστατικά. Η «ασέβεια» του Τουέϊν βρίσκεται μετά βεβαιότητος εγγύτερα στην πολιτική ανυπακοή του Τζον Ρολς παρά στη φθορά δημόσιας περιουσίας μετά αποκριάτικων μασκών. Πράγματι, ο μεγάλος φιλόσοφος του Δικαίου σημείωνε ότι όταν κάποιοι πολίτες νιώθουν ότι ο νόμος προσβάλλει τα δικαιώματά τους, οφείλουν να τον παραβούν. Μόνο που αυτό πρέπει να γίνει υπό τρεις προϋποθέσεις: «1ον η παραβίαση του νόμου να μην εμπεριέχει βία, 2ον να γίνεται δημόσια (δηλαδή και χωρίς κουκούλες), 3ον οι παραβάτες να πληρώνουν το τίμημα της παράβασης. Το τελευταίο είναι κρίσιμο. Πρώτον, πιστοποιεί ότι οι παραβάτες δεν εξυπηρετούν ίδιον όφελος παραβαίνοντας το νόμο και δεύτερον μεγιστοποιείται το αποτέλεσμα της πολιτικής ανυπακοής. Είτε επικοινωνιακά είτε διά της νομολογίας που εκδίδει κάποιο δικαστήριο» (Πάσχος Μανδραβέλης, «Η Καθημερινή» 21.12.2008). Εν προκειμένω η παράβαση του νόμου 1ον είναι βίαιη, αφού ασκήθηκε ψυχολογική και σωματική βία σε υπαλλήλους των ΗΣΑΠ, 2ον έγινε με κουκούλες (έστω αποκριάτικες μάσκες, για να είμαστε και στο κλίμα των ημερών) και 3ον οι παραβάτες δεν είχαν καμιά διάθεση να «πληρώσουν το τίμημα της παράβασης». Άρα δεν πρόκειται για πολιτική ανυπακοή, αλλά για εγκληματική βία.

Το πιθανότερο είναι ότι αυτού του είδους η βία θα έχει βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα και μικρό έως μηδαμινό αντίκτυπο στη ζωή μας: δε θα σταματήσουμε να μετακινούμαστε με τα μέσα μαζικής μεταφοράς, θα συνεχίζουμε να ψωνίζουμε από βιβλιοπωλεία και θα πηγαίνουμε στα αστυνομικά τμήματα για να διεκπεραιώσουμε υποθέσεις μας. Ωστόσο, η λογική που κρύβεται πίσω από πράξεις σαν και αυτές είναι δυνάμει επικίνδυνη, όσο βρίσκει ανθρώπους που επιδιώκουν (κατά δήλωση τους) με «θράσος, τρέλα και μίσος» την πραγμάτωση «λυσσασμένου αντάρτικου πόλης». Είναι δε βέβαιο ότι η Κωνσταντίνα Κούνεβα, στην οποία γίνεται αναφορά στην ανακοίνωση των δύο οργανώσεων, δε θα την ενέκρινε: είναι η βία που ασκήθηκε στην ίδια, από την ανάποδη, με την ίδια αφετηρία: τον παραλογισμό.

Δ. Τζ.

Μην πυροβολείτε το μεσολαβητή…

Την προηγούμενη Τετάρτη (μετά από αναβολή ενός χρόνου) θα ξεκινούσε η εκδίκαση της υπόθεσης Τσιπρόπουλου – Λιακόπουλου (σ.σ. πήρε νέα αναβολή για τον Μάιο του 2010), μια από τις πρώτες υποθέσεις που σχετίζονται με τα blogs στην Ελλάδα.

Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα από την αρχή: ο κ. Αντώνης Τσιπρόπουλος διατηρούσε έναν aggregator (blogme.gr), ουσιαστικά έναν ηλεκτρονικό κατάλογο αυτόματης αναδημοσίευσης κειμένων από blogs. Ένα από τα κείμενα που (ανα)δημοσιεύτηκε στο συγκεκριμένο site έθιξε τον γνωστό τηλεβιβλιοπώλη κ. Δημοσθένη Λιακόπουλο, ο οποίος και προχώρησε σε μήνυση κατά αγνώστου. Δεδομένου ότι ο ιδιοκτήτης του ιστολογίου ήταν ανώνυμος και λαμβάνοντας υπόψη ότι η άρση του τηλεπικοινωνιακού απορρήτου στο διαδίκτυο επιτρέπεται μόνο για λόγους εθνικής ασφάλειας και για «διακρίβωση εγκλημάτων» (ποινικών αδικημάτων) και όχι για δυσφήμιση (Ν.2225/1994), ήταν νομικά (και πρακτικά) αδύνατο να βρεθεί ο συγγραφέας του κειμένου και έτσι την πλήρωσε ο διαχειριστής του blogme.gr

Γράφαμε παλαιότερα για το θέμα των μηνύσεων εναντίον μπλόγκερς ότι «ενώ δεν μπορεί να απαγορευτεί η ανωνυμία στο διαδίκτυο, ωστόσο εγείρονται ζητήματα όταν κάποιος (θεωρεί ότι) συκοφαντείται από κάποιο ανώνυμο κείμενο.

Το ότι η φύση του διαδικτύου ευνοεί την ανωνυμία, δε σημαίνει ότι δεν πρέπει να βρεθεί ένας τρόπος έτσι ώστε όταν θέλει κάποιος να καταθέσει μήνυση κατά ανώνυμου σχολιαστή να μπορεί να το κάνει. Αυτό θα μπορούσε να γίνεται με άρση της ανωνυμίας, σε περίπτωση που έχει κατατεθεί μήνυση εναντίον κάποιου αρθρογράφου.

Αν λοιπόν κάποιος εκμεταλλεύεται την ανωνυμία που προσφέρει το διαδίκτυο για να διαδίδει σαχλαμάρες, τότε –εφόσον στοιχειοθετείται αξιόποινη πράξη– πρέπει να δώσει απαντήσεις στη Δικαιοσύνη».

Μόνο που στην προκειμένη περίπτωση δεν μιλάμε για μπλόγκερ, δεν πρόκειται δηλαδή για φορέα της πληροφορίας αλλά για μεσολαβητή. Για να αναλογιστείτε τον παραλογισμό φανταστείτε λ.χ. να θίγεται κάποιος από ένα δημοσίευμα και να διώκεται όχι η εφημερίδα, αλλά ο εφημεριδοπώλης ή ο περιπτεράς! Χειρότερα: δεν ανέβασε ο κ. Τσιπρόπουλος το link για το συγκεκριμένο κείμενο, αλλά η διαδικασία είναι αυτοματοποιημένη.

Ενδεχομένως το πιο δυσάρεστο στοιχείο στην όλη υπόθεση είναι ότι μια ενδεχόμενη καταδίκη του κ. Τσιπρόπουλου θα δημιουργούσε όχι μόνο σύγχυση αλλά και δικαστικό προηγούμενο. «Αν καταδικαστεί ο Αντώνης Τσιπρόπουλος», γράφει ο Παναγιώτης Βρυώνης στο http://vrypan.net/weblog, «αυτό θα σημαίνει ότι οποιοσδήποτε διατηρεί μία υπηρεσία που μεταφέρει ή αναδημοσιεύει υλικό θα έχει όχι μόνο το δικαίωμα, αλλά και την υποχρέωση να λογοκρίνει το υλικό αυτό.

(…) Μία καταδίκη του blogme.gr θα σημαίνει ότι οποιοσδήποτε έχει μία υπηρεσία ή προσφέρει το μέσο μέσα από το οποίο αναδημοσιεύεται υλικό έχει ευθύνη για αυτό. Να θυμίσω εδώ ότι τεχνικά, οποιαδήποτε μεταφορά δεδομένων μέσω υπολογιστή και internet σημαίνει αντιγραφή και σε ένα βαθμό αναδημοσίευση, κάτι που περιπλέκει ακόμη περισσότερο το θέμα».

Κανείς δεν γνωρίζει αν ο κ. Τσιπρόπουλος θα καταδικαστεί. Αυτονόητο, όμως, είναι ότι μια καταδικαστική απόφαση θα άνοιγε τον ασκό του Αιόλου. Αν την πληρώσει ένας δύσμοιρος μεσολαβητής της πληροφορίας, τότε θα μπούμε σε έναν φαύλο κύκλο παράλογης ποινικοποίησης του διαδικτύου, ενώ θα υπάρχει δικαστικό προηγούμενο και μάλιστα όχι για συγγραφή κειμένων αλλά για απλή αναδημοσίευση! Ο οποιοσδήποτε θα σκέφτεται πολλάκις για το αν θα γράψει κάτι ή όχι, ακόμα και αν μπορεί να το υποστηρίξει. Σε κάθε περίπτωση θα μιλάμε για έμμεσο πλήγμα στην ελευθερία της έκφρασης…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 22.02.2009