Διασταυρώσεις

Η βία στα γήπεδα και οι ανεύθυνοι / υπεύθυνοι

2009-03-30T20:05:00.000+03:00

Δίχως υπερβολή τα τελευταία τουλάχιστον δέκα χρόνια, με την ανάληψη των καθηκόντων του ο εκάστοτε υφυπουργός Αθλητισμού φτιάχνει και έναν νόμο για την «πάταξη της βίας στα γήπεδα». Νόμος που είτε θα είναι λειψός, είτε θα εφαρμοστεί πλημμελώς, άρα δε θα αποδώσει τα αναμενόμενα. Και αν με τόση ευκολία ψηφίζουμε νόμους, θα περίμενε κανείς ότι οι αρμόδιοι φορείς θα έκαναν ό,τι περνάει από το χέρι τους για να αποφευχθούν τα επεισόδια, δίνοντας βάση στην πρόληψη, στην οποία ο κάθε νόμος μόνο εν μέρει μπορεί να συνεισφέρει.

Ευσεβείς πόθοι! Για μια ακόμα φορά την περασμένη Κυριακή αποδείχθηκε ότι το πρόβλημα της βίας στα γήπεδα δεν έχει να κάνει (μόνο) με τους νόμους και (ή) την επιλεκτική εφαρμογή τους, αλλά κυρίως εστιάζεται στην έλλειψη βούλησης από την πλευρά των υπευθύνων, έτσι ώστε να αποφευχθούν τα επεισόδια όταν αυτό είναι εφικτό. Διότι στην προκειμένη περίπτωση τα πράγματα ήταν απλά: Στο κλειστό γυμναστήριο του ΟΑΚΑ αγωνιζόταν στις 16.30 η ομάδα βόλεϊ του Παναθηναϊκού, ενώ στις 20.00 στο Ολυμπιακό Στάδιο έπαιζε η ποδοσφαιρική ΑΕΚ. Μάλιστα η διοίκηση της ΠΑΕ ΑΕΚ με ανακοίνωση της προς όλους τους αρμόδιους φορείς στις 19/3 (δηλαδή τρεις μέρες πριν τη διεξαγωγή των αγώνων) έκρουε τον κώδωνα του κινδύνου: «Η εκδήλωση επεισοδίων, παρά τις όποιες προσπάθειές μας, διαφαίνεται αναπόφευκτη, λόγω της παράλληλης και σχεδόν ταυτόχρονης με τον ποδοσφαιρικό αγώνα διεξαγωγής των αγώνων του FINAL– 4 του Κυπέλλου Συνομοσπονδίας Βόλεϊ.

»Η αποχώρηση των θεατών του βόλεϊ και η παράλληλη προσέλευση των φιλάθλων μας για τον αγώνα ποδοσφαίρου με τον Λεβαδειακό, συμπίπτει χρονικά και θα οξύνει την ένταση, κυρίως στον ευρύτερο περιβάλλοντα χώρο του Ολυμπιακού Σταδίου, στους χώρους στάθμευσης, στα μέσα μαζικής μεταφοράς που εξυπηρετούν το Ολυμπιακό Στάδιο, κλπ. Παρακαλούμε όπως ληφθούν υπ’ όψιν σας οι ανωτέρω επισημάνσεις μας και όπως ενεργήσετε ανάλογα».

Οι επισημάνσεις της ΠΑΕ ΑΕΚ, καθώς και το αίτημα του υφυπουργού Αθλητισμού κ. Γιάννη Ιωαννίδη για αλλαγή ημέρας διεξαγωγής του ποδοσφαιρικού αγώνα δεν συγκίνησαν τους επικεφαλείς της διοργανώτριας αρχής Superleague, οι οποίοι κρύφτηκαν πίσω από «λόγους αρχής και δεσμευτικές αποφάσεις του Δ.Σ. της Σούπερ Λίγκα» που δεν επέτρεπαν «κάποια μεμονωμένη αλλαγή στο αγωνιστικό πρόγραμμα».

Το χειρότερο είναι ότι για μια ακόμη φορά τα τελευταία χρόνια δυσάρεστα γεγονότα που ήταν εφικτό να μην συμβούν συνέβησαν μόνο και μόνο λόγω ανεπαρκούς συντονισμού και έλλειψης βούλησης των αρμοδίων παραγόντων.

Το ζήτημα τίθεται στις σωστές του διαστάσεις στην παρακάτω ανακοίνωση: «Παρότι κατά τη φετινή αγωνιστική περίοδο έχουμε συχνά γίνει μάρτυρες επεισοδίων, τα οποία θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί με σωστότερο σχεδιασμό, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις τα επεισόδια έχουν ουσιαστικά προαναγγελθεί, θεωρούμε απαραίτητο, για μία ακόμη φορά, να τονίσουμε την αναγκαιότητα για καλύτερη συνεργασία όλων των εμπλεκομένων φορέων, ιδίως όσων έχουν την ευθύνη διαχείρισης αθλητικών εκδηλώσεων. Η πρόληψη και η σωστή και έγκαιρη συνεργασία αποτελούν μονόδρομο στην ανεύρεση λύσεων που θα διασφαλίσουν την ομαλή διεξαγωγή όλων των αθλητικών αναμετρήσεων».

Λεπτομέρεια: Μαντέψτε ποιοι είναι εκείνοι που μιλάνε για «σωστότερο σχεδιασμό», «καλύτερη συνεργασία» των εμπλεκόμενων φορέων, «πρόληψη» κοκ; Όσο περίεργο και αν ακούγεται πρόκειται για ανακοίνωση της διοργανώτριας αρχής του πρωταθλήματος! Εκείνοι που ένιπταν τα χείρας τους την ώρα των αποφάσεων, τώρα επιμερίζουν ευθύνες δίχως ίχνος αυτοκριτικής, ηθικολογούν και αρκούνται σε ευχολόγια. Με τέτοια νοοτροπία είναι σίγουρο ότι θα ξαναζήσουμε γεγονότα σαν αυτά της περασμένης Κυριακής. Και αυτό γιατί ο στρουθοκαμηλισμός και η αποποίηση των ευθυνών ήταν πάντοτε η εύκολη λύση, με βραχυπρόθεσμα όμως αποτελέσματα…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 28.03.2009

Ο παραλογισμός των «εξτρεμιστών»

2009-03-08T00:25:00.000+02:00

Μέσα στην αναμπουμπούλα του περασμένου Δεκεμβρίου ενδεχομένως υπήρξαν και κάποια θετικά στοιχεία: στη συντριπτική τους πλειονότητα, οι μαθητές που κατέβηκαν στους δρόμους, αν και δεν είχαν συγκεκριμένα αιτήματα, πάντως ούτε έσπαγαν, ούτε έκαιγαν. Διαμαρτύρονταν πολιτισμένα. Δυστυχώς, όμως, στους δρόμους της Αθήνας εκείνο το διάστημα οι «μπαχαλάκηδες» βρήκαν την αφορμή που επιζητούσαν, την «νομιμοποιητική» βάση για να εξωτερικεύσουν την «οργή» τους προκαλώντας χάος και αναρχία.

Στα γεγονότα του περασμένου Δεκεμβρίου πρέπει να αναζητηθούν και οι ρίζες των «Συμμοριών Συνείδησης» καθώς και των «Εξτρεμιστών Περάματος», των δύο οργανώσεων που ανέλαβαν την ευθύνη (και) για την πυρπόληση συρμών του ηλεκτρικού, την περασμένη Τρίτη στον σταθμό της Κηφισιάς. Με μια ανακοίνωση περίπου 800(!) λέξεων οι δύο οργανώσεις μας νουθετούν ηθικολογώντας ακατάπαυστα και κοκορευόμενες ότι αποτελούν απειλή για ολόκληρη την κοινωνία! «Όλα αυτά τα ωραία μας κάνουν να ζούμε» λένε αναφερόμενοι στις «δράσεις» τους πριν (μας) απειλήσουν ευθέως ότι «η ασφάλεια στις μεταφορές πλέον θα είναι αμφίβολη». Φυσικά δεν αρμενίζουν στραβά, αλλά ο γιαλός είναι στραβός: «Δεν είχαμε κανέναν ενδοιασμό να σαμποτάρουμε την διαδρομή όσων συμφιλιώνονται με την αποστειρωμένη μετακίνηση από και προς τις δουλειές τους, από και προς τα σπίτια τους, από και προς την διασκέδασή τους» σημειώνουν.

Δε θα υπήρχε λόγος να ανησυχούμε, αν επρόκειτο για πέντε – δέκα τρελούς. Όμως, τον τελευταίο καιρό οι τρομοκρατικές επιθέσεις σε δημόσια κτίρια, αστυνομικά τμήματα (εσχάτως και σε μέσα μεταφοράς, ακόμα και σε βιβλιοπωλείο την περασμένη Πέμπτη!) αυξάνονται και πληθύνονται. Επιθέσεις δίχως λογική, από ανθρώπους που έχουν μπολιαστεί με μίσος για την «άδικη κοινωνία», την «βία της εξουσίας» και άλλα συναφή. Με άλλα λόγια αυτό που παρατηρείται το τελευταίο διάστημα είναι μια γενικευμένη ανομία, η οποία θέτει σε κίνδυνο τη δημόσια ασφάλεια, χωρίς κανείς να αναλαμβάνει τις ευθύνες των πράξεων του. Διότι η ανώνυμη επιστολή στην χ εφημερίδα δεν μπορεί να χαρακτηριστεί στα σοβαρά ανάληψη ευθύνης.

«Η ασέβεια προωθεί την ελευθερία» έγραψε κάποτε ο Μαρκ Τουέϊν, αλλά αν ζούσε σήμερα είναι βέβαιο ότι θα καταδίκαζε τα συγκεκριμένα περιστατικά. Η «ασέβεια» του Τουέϊν βρίσκεται μετά βεβαιότητος εγγύτερα στην πολιτική ανυπακοή του Τζον Ρολς παρά στη φθορά δημόσιας περιουσίας μετά αποκριάτικων μασκών. Πράγματι, ο μεγάλος φιλόσοφος του Δικαίου σημείωνε ότι όταν κάποιοι πολίτες νιώθουν ότι ο νόμος προσβάλλει τα δικαιώματά τους, οφείλουν να τον παραβούν. Μόνο που αυτό πρέπει να γίνει υπό τρεις προϋποθέσεις: «1ον η παραβίαση του νόμου να μην εμπεριέχει βία, 2ον να γίνεται δημόσια (δηλαδή και χωρίς κουκούλες), 3ον οι παραβάτες να πληρώνουν το τίμημα της παράβασης. Το τελευταίο είναι κρίσιμο. Πρώτον, πιστοποιεί ότι οι παραβάτες δεν εξυπηρετούν ίδιον όφελος παραβαίνοντας το νόμο και δεύτερον μεγιστοποιείται το αποτέλεσμα της πολιτικής ανυπακοής. Είτε επικοινωνιακά είτε διά της νομολογίας που εκδίδει κάποιο δικαστήριο» (Πάσχος Μανδραβέλης, «Η Καθημερινή» 21.12.2008). Εν προκειμένω η παράβαση του νόμου 1ον είναι βίαιη, αφού ασκήθηκε ψυχολογική και σωματική βία σε υπαλλήλους των ΗΣΑΠ, 2ον έγινε με κουκούλες (έστω αποκριάτικες μάσκες, για να είμαστε και στο κλίμα των ημερών) και 3ον οι παραβάτες δεν είχαν καμιά διάθεση να «πληρώσουν το τίμημα της παράβασης». Άρα δεν πρόκειται για πολιτική ανυπακοή, αλλά για εγκληματική βία.

Το πιθανότερο είναι ότι αυτού του είδους η βία θα έχει βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα και μικρό έως μηδαμινό αντίκτυπο στη ζωή μας: δε θα σταματήσουμε να μετακινούμαστε με τα μέσα μαζικής μεταφοράς, θα συνεχίζουμε να ψωνίζουμε από βιβλιοπωλεία και θα πηγαίνουμε στα αστυνομικά τμήματα για να διεκπεραιώσουμε υποθέσεις μας. Ωστόσο, η λογική που κρύβεται πίσω από πράξεις σαν και αυτές είναι δυνάμει επικίνδυνη, όσο βρίσκει ανθρώπους που επιδιώκουν (κατά δήλωση τους) με «θράσος, τρέλα και μίσος» την πραγμάτωση «λυσσασμένου αντάρτικου πόλης». Είναι δε βέβαιο ότι η Κωνσταντίνα Κούνεβα, στην οποία γίνεται αναφορά στην ανακοίνωση των δύο οργανώσεων, δε θα την ενέκρινε: είναι η βία που ασκήθηκε στην ίδια, από την ανάποδη, με την ίδια αφετηρία: τον παραλογισμό.

Δ. Τζ.

Μην πυροβολείτε το μεσολαβητή…

2009-02-22T20:17:00.002+02:00

Την προηγούμενη Τετάρτη (μετά από αναβολή ενός χρόνου) θα ξεκινούσε η εκδίκαση της υπόθεσης Τσιπρόπουλου – Λιακόπουλου (σ.σ. πήρε νέα αναβολή για τον Μάιο του 2010), μια από τις πρώτες υποθέσεις που σχετίζονται με τα blogs στην Ελλάδα.

Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα από την αρχή: ο κ. Αντώνης Τσιπρόπουλος διατηρούσε έναν aggregator (blogme.gr), ουσιαστικά έναν ηλεκτρονικό κατάλογο αυτόματης αναδημοσίευσης κειμένων από blogs. Ένα από τα κείμενα που (ανα)δημοσιεύτηκε στο συγκεκριμένο site έθιξε τον γνωστό τηλεβιβλιοπώλη κ. Δημοσθένη Λιακόπουλο, ο οποίος και προχώρησε σε μήνυση κατά αγνώστου. Δεδομένου ότι ο ιδιοκτήτης του ιστολογίου ήταν ανώνυμος και λαμβάνοντας υπόψη ότι η άρση του τηλεπικοινωνιακού απορρήτου στο διαδίκτυο επιτρέπεται μόνο για λόγους εθνικής ασφάλειας και για «διακρίβωση εγκλημάτων» (ποινικών αδικημάτων) και όχι για δυσφήμιση (Ν.2225/1994), ήταν νομικά (και πρακτικά) αδύνατο να βρεθεί ο συγγραφέας του κειμένου και έτσι την πλήρωσε ο διαχειριστής του blogme.gr

Γράφαμε παλαιότερα για το θέμα των μηνύσεων εναντίον μπλόγκερς ότι «ενώ δεν μπορεί να απαγορευτεί η ανωνυμία στο διαδίκτυο, ωστόσο εγείρονται ζητήματα όταν κάποιος (θεωρεί ότι) συκοφαντείται από κάποιο ανώνυμο κείμενο.

Το ότι η φύση του διαδικτύου ευνοεί την ανωνυμία, δε σημαίνει ότι δεν πρέπει να βρεθεί ένας τρόπος έτσι ώστε όταν θέλει κάποιος να καταθέσει μήνυση κατά ανώνυμου σχολιαστή να μπορεί να το κάνει. Αυτό θα μπορούσε να γίνεται με άρση της ανωνυμίας, σε περίπτωση που έχει κατατεθεί μήνυση εναντίον κάποιου αρθρογράφου.

Αν λοιπόν κάποιος εκμεταλλεύεται την ανωνυμία που προσφέρει το διαδίκτυο για να διαδίδει σαχλαμάρες, τότε –εφόσον στοιχειοθετείται αξιόποινη πράξη– πρέπει να δώσει απαντήσεις στη Δικαιοσύνη».

Μόνο που στην προκειμένη περίπτωση δεν μιλάμε για μπλόγκερ, δεν πρόκειται δηλαδή για φορέα της πληροφορίας αλλά για μεσολαβητή. Για να αναλογιστείτε τον παραλογισμό φανταστείτε λ.χ. να θίγεται κάποιος από ένα δημοσίευμα και να διώκεται όχι η εφημερίδα, αλλά ο εφημεριδοπώλης ή ο περιπτεράς! Χειρότερα: δεν ανέβασε ο κ. Τσιπρόπουλος το link για το συγκεκριμένο κείμενο, αλλά η διαδικασία είναι αυτοματοποιημένη.

Ενδεχομένως το πιο δυσάρεστο στοιχείο στην όλη υπόθεση είναι ότι μια ενδεχόμενη καταδίκη του κ. Τσιπρόπουλου θα δημιουργούσε όχι μόνο σύγχυση αλλά και δικαστικό προηγούμενο. «Αν καταδικαστεί ο Αντώνης Τσιπρόπουλος», γράφει ο Παναγιώτης Βρυώνης στο http://vrypan.net/weblog, «αυτό θα σημαίνει ότι οποιοσδήποτε διατηρεί μία υπηρεσία που μεταφέρει ή αναδημοσιεύει υλικό θα έχει όχι μόνο το δικαίωμα, αλλά και την υποχρέωση να λογοκρίνει το υλικό αυτό.

(…) Μία καταδίκη του blogme.gr θα σημαίνει ότι οποιοσδήποτε έχει μία υπηρεσία ή προσφέρει το μέσο μέσα από το οποίο αναδημοσιεύεται υλικό έχει ευθύνη για αυτό. Να θυμίσω εδώ ότι τεχνικά, οποιαδήποτε μεταφορά δεδομένων μέσω υπολογιστή και internet σημαίνει αντιγραφή και σε ένα βαθμό αναδημοσίευση, κάτι που περιπλέκει ακόμη περισσότερο το θέμα».

Κανείς δεν γνωρίζει αν ο κ. Τσιπρόπουλος θα καταδικαστεί. Αυτονόητο, όμως, είναι ότι μια καταδικαστική απόφαση θα άνοιγε τον ασκό του Αιόλου. Αν την πληρώσει ένας δύσμοιρος μεσολαβητής της πληροφορίας, τότε θα μπούμε σε έναν φαύλο κύκλο παράλογης ποινικοποίησης του διαδικτύου, ενώ θα υπάρχει δικαστικό προηγούμενο και μάλιστα όχι για συγγραφή κειμένων αλλά για απλή αναδημοσίευση! Ο οποιοσδήποτε θα σκέφτεται πολλάκις για το αν θα γράψει κάτι ή όχι, ακόμα και αν μπορεί να το υποστηρίξει. Σε κάθε περίπτωση θα μιλάμε για έμμεσο πλήγμα στην ελευθερία της έκφρασης…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 22.02.2009

Εφημερίδες σε κρίση

2009-02-16T20:27:00.001+02:00

«Όταν διαβάζεις μια καλή εφημερίδα είναι σαν να ακούς ένα έθνος να μιλάει στον εαυτό του» είχε πει κάποτε ο διάσημος Αμερικανός συγγραφέας Άρθουρ Μίλερ. Σήμερα, οι πωλήσεις των εφημερίδων είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τις διαφόρων ειδών «προσφορές» –οι οποίες συνήθως δεν έχουν καμία σχέση με το πρωτογενές προϊόν– και όχι με την ερευνητική δημοσιογραφία παλαιότερων δεκαετιών, ενώ οι πολίτες δεν τις θεωρούν και τόσο αξιόπιστες. Η γενικότερη εντύπωση είναι ότι οι περίοδοι ακμής του Τύπου έχουν περάσει (ανεπιστρεπτί;).

Θα εξετάζαμε το θέμα επιφανειακά αν στεκόμασταν μόνο στο ύφος και το στυλ ενός δύο κουτσομπολίστικων φύλλων ή π.χ. στις ερωτικές φωτογραφίες του κ. Ζαχόπουλου στις οποίες βασίστηκε το πρωτοσέλιδο κυριακάτικης εφημερίδας. «Κίτρινος» τύπος με «ροζ» αποχρώσεις πάντα υπήρχε και πάντα θα υπάρχει αφού υπάρχει και το αντίστοιχο κοινό. Το θέμα είναι πως η γενικότερη αίσθηση είναι ότι οι εφημερίδες δεν βρίσκονται και στα καλύτερά τους. Αυτό πιστοποιεί και έρευνα του βρετανικού ιδρύματος «Media Standards». Σύμφωνα με αυτήν μόνο το 7% των πολιτών στη Βρετανία εκτιμάει ότι οι εφημερίδες διαθέτουν υπευθυνότητα, ενώ το 75% θεωρεί ότι συχνά δημοσιεύουν ειδήσεις που γνωρίζουν ότι είναι ανακριβείς. Η κρίση εμπιστοσύνης στον Τύπο αγγίζει ακόμα και τα «έγκυρα» φύλλα. Έρευνα που διενεργήθηκε το 2003 διαπίστωσε ότι το 65% των πολιτών εμπιστεύεται τους δημοσιογράφους των «σοβαρών» εφημερίδων, όπως οι «Times» και ο «Guardian», ενώ σε δημοσκόπηση του 2008 το ποσοστό αυτό μειώθηκε στο 43%.

Για ποιους λόγους, όμως, οι πολίτες γυρνούν την πλάτη (και) στις εφημερίδες; Οι βασικοί λόγοι είναι τρεις: Εν αρχή –σύμφωνα και με την έρευνα– είναι η αίσθηση ότι οι δημοσιογράφοι (και των εφημερίδων) διαπλέκονται, άρα παρουσιάζουν μια εικόνα που δεν αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα. Έχουν χάσει, δηλαδή, σε σημαντικό βαθμό την αξιοπιστία τους, στοιχείο που τους διαχώριζε από τους συναδέλφους τους της τηλεόρασης. Αυτή η εικόνα ενισχύεται αφού πολύς κόσμος αντιμετωπίζει πλέον τις εφημερίδες ως σακούλες με dvd και άλλα «δωράκια» και όχι ως Μέσα Ενημέρωσης. Έπειτα, οι νεότερες γενιές στρέφονται όλο και περισσότερο στο διαδίκτυο για την ενημέρωση τους. Τα blogs σιγά αλλά σταθερά αντικαθιστούν τις σελίδες γνώμης των εφημερίδων (πολλοί αρθρογράφοι μάλιστα αναδημοσιεύουν τα κείμενα τους στα προσωπικά τους ιστολόγια), ενώ άπειρα ειδησεογραφικά sites καλύπτουν τα γεγονότα σχεδόν τη στιγμή που συμβαίνουν.

Παρά την απαισιόδοξη για το μέλλον των εφημερίδων εικόνα, θα ήταν σφάλμα να θεωρήσουμε ότι έρχεται το τέλος τους. Σκεφτείτε μόνο πόσες φορές έχει προαναγγελθεί το… μοιραίο και πόσες φορές η εξέλιξη αυτή έχει εκ των πραγμάτων διαψευσθεί. Το μέλλον (και) της ενημέρωσης πιθανότατα ανήκει σε μεγάλο βαθμό στο διαδίκτυο, ωστόσο οι εφημερίδες εφόσον διαχειριστούν σωστά την κατάσταση έχουν τη δυνατότητα να διατηρήσουν ή και να αυξήσουν το κοινό τους. Αρκεί να δουν το διαδίκτυο ως πεδίο δράσης και όχι αποκλειστικά ως ανταγωνιστικό περιβάλλον, κάτι που σε ένα βαθμό συμβαίνει ήδη αφού οι εφημερίδες επενδύουν στις ηλεκτρονικές τους εκδόσεις και μάλιστα με ιδιαίτερη επιτυχία. Και βεβαίως με την προϋπόθεση ότι θα κερδίσουν τη χαμένη αξιοπιστία τους.

Εξάλλου, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι –ακόμα και αν κάποιοι τις θεωρούν παλαιομοδίτικες και ξεπερασμένες– οι εφημερίδες έχουν δύο συγκριτικά πλεονεκτήματα σε σύγκριση με τους «ανταγωνιστές» τους: αφενός μας δίνουν πιο ψύχραιμη απεικόνιση της πραγματικότητας σε σχέση με την τηλεόραση και αφετέρου είναι κατά κανόνα πιο έγκυρες από το διαδίκτυο. Ενδεχομένως εξαιτίας αυτών των στοιχείων να επιβιώσουν για μια ακόμη φορά…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 15.02.2009

Το Facebook, οι «φιλίες» και η πραγματικότητα

2009-02-08T03:07:00.000+02:00

Το πιθανότερο είναι ότι όταν –τον Φεβρουάριο του 2004– ο τότε φοιτητής του «Harvard» Μάρκ Ζούκερμπεργκ έβαζε το θεμέλιο λίθο του Facebook δεν φανταζόταν τι θα επακολουθούσε. Αρχικά, η γνωστή σελίδα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούσε μια μορφή (διαδικτυακής) επικοινωνίας μεταξύ των μελών του φημισμένου πανεπιστημίου. Σήμερα αριθμεί περίπου 150.000.000 μέλη απ’ όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη.

Ο τρόπος λειτουργίας του Facebook είναι λίγο πολύ γνωστός: Ο χρήστης της υπηρεσίας έχει τη δυνατότητα να φτιάξει το προφίλ του, «ανεβάζοντας» προσωπικές πληροφορίες καθώς και φωτογραφίες και από εκεί και πέρα αρχίζει η αναζήτηση φίλων και γνωστών, οι διαδικτυακές συζητήσεις και η εγγραφή σε θεματικά γκρουπ.

Οι Έλληνες χρήστες του διαδικτύου (και όχι μόνο αυτοί) είναι κατά μιαν έννοια εθισμένοι με το Facebook. Τα στοιχεία έρευνας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών για το προφίλ των Ελλήνων χρηστών του κοινωνικού δικτύου είναι αποκαλυπτικά: Το 85% όσων διατηρούν προφίλ στη συγκεκριμένη ιστοσελίδα (υπολογίζονται σε 1.000.000), την επισκέπτονται σε καθημερινή βάση. Μάλιστα ένας στους δύο (50%) αφιερώνει πάνω από 15 – 30 λεπτά σε κάθε επίσκεψή του. Ακόμα πιο εντυπωσιακό είναι το ότι το 42% των χρηστών θεωρεί το Facebook απαραίτητο ή πολύ απαραίτητο.

Για ποιους λόγους, όμως, χρησιμοποιούμε την συγκεκριμένη πλατφόρμα; Κυρίως για να βρούμε παλιούς φίλους, αλλά και για να μαθαίνουμε νέα φίλων και γνωστών (η λεγόμενη κοινωνική κριτική ή επί το λαϊκότερο κουτσομπολιό).

Ενδεχομένως όλο αυτό να μοιάζει παιδαριώδες και αφελές στους μεγαλύτερους, αλλά δεν είναι ακριβώς έτσι. Η διείσδυση του Facebook σε τόσο πλατιά στρώματα της κοινωνίας δείχνει την ανάγκη μιας γενιάς για επικοινωνία (έστω εξ αποστάσεως) και επαναπροσέγγιση. Αποτελεί μια αφορμή για συζητήσεις, χαβαλέ και μια ευκαιρία για φευγαλέες ματιές σε προσωπικές στιγμές. Μόνο που εδώ δεν κρυφοκοιτάζουμε από την κλειδαρότρυπα, αφού ο «φίλος» μας ανοίγει από μόνος του την κουρτίνα της προσωπικής του ζωής.

Όμως κατά πόσον οι «φιλίες» που αναπτύσσονται στο Facebook είναι αληθινές; Η αμερικάνικη εταιρία Burger King σε συνεργασία με μια διαφημιστική εταιρία έκανε ένα πρωτότυπο πείραμα: όποιος χρήστης του Facebook διέγραφε δέκα «φίλους» του κέρδιζε ένα χάμπουργκερ. Δεν εξέπληξε κανέναν ότι για ένα χάμπουργκερ χάλασαν παραπάνω από 230.000 ιντερνετικές «φιλίες». Κι αν η εταιρία είχε ως απώτερο σκοπό να διαφημιστεί, κάπως έτσι αποδείχθηκε (σύμφωνα με τον Μπράιαν Γκις, αντιπρόεδρο του τμήματος Μάρκετινγκ της διαφημιστικής εταιρίας) ότι στο Facebook «σημασία δεν έχει η ποιότητα αλλά η ποσότητα των φίλων».

Στο ερώτημα αν πρέπει να ανησυχούμε για την ολοένα και αυξανόμενη διείσδυση του Facebook η απάντηση είναι όχι. Το Facebook δεν ήρθε για να υποκαταστήσει την πραγματική επαφή. Το αντίθετο: πρόκειται για ένα παράλληλο διαδικτυακό (συχνά παραπλανητικό) σύμπαν, όπου κάνουμε «φιλίες» ακόμα και με αγνώστους μόνο και μόνο για να δείχνουμε δημοφιλείς. Μας διασκεδάζει και γεμίζει ευχάριστα τον ελεύθερο χρόνο μας, αλλά ως εκεί. Η (αληθινή) ζωή είναι αλλού…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 08.02.2009

«Συντονίζοντας» τους μαθητές

2009-01-18T18:55:00.000+02:00

Μέσα στις καταλήψεις, τις διαδηλώσεις, τα επεισόδια και το γενικότερο χαμό του περασμένου Δεκεμβρίου γεννήθηκε το «Συντονιστικό Σχολείων Αλέξανδρος Γρηγορόπουλος». Ένα όργανο που κύρια μέριμνα του είναι να συντονίζει τους (προσκείμενους σε αυτό) μαθητές για τις επόμενες ενέργειές τους (συλλαλητήρια, καταλήψεις κοκ.).

Το ΚΚΕ αντέδρασε έντονα στη δημιουργία του «Συντονιστικού»: «Είναι εντοπισμένη τα τελευταία χρόνια η προσπάθεια των δυνάμεων του ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ και διαφόρων άλλων “γκρουπ” να παρέμβουν στο μαθητικό κίνημα. Κι επειδή δεν τα καταφέρνουν να πείσουν και να κερδίσουν τους μαθητές με την πολιτική τους, προσπαθούν έξω από τα σχολεία, έξω από το κίνημα (σ.σ. εννοεί το προϋπάρχον «Συντονιστικό Αγώνα Σχολείων Αθήνας» – ΣΑΣΑ), να φτιάξουν υποτιθέμενες μαθητικές δομές, με μοναδικό τους μέλημα να συκοφαντήσουν και να χτυπήσουν την υπάρχουσα οργάνωση και το συντονισμό του μαθητικού κινήματος» («Ριζοσπάστης» 16.01.2009).

Λεπτομέρεια; Το ΣΑΣΑ, δηλαδή το «Συντονιστικό» που προϋπήρχε των γεγονότων του Δεκεμβρίου, πρόσκειται στο ΚΚΕ. Έτσι εξηγείται και η αντίδραση του κόμματος. Το ΚΚΕ θεωρούσε πως είχε (και πράγματι είχε μέχρι τώρα) την δυνατότητα να «επηρεάζει» κατ’ αποκλειστικότητα τους μαθητές. Όμως, η είσοδος του ΣΥΡΙΖΑ στα σχολεία σπάει αυτό το «μονοπώλιο».

Το πρόβλημα δεν είναι ούτε το «Συντονιστικό του ΣΥΡΙΖΑ», ούτε το «Συντονιστικό του ΚΚΕ». Το πρόβλημα είναι η επιχειρούμενη κομματικοποίηση (και) των σχολείων, η ολοφάνερη (σε σημείο κυνισμού) προσπάθεια ποδηγέτησης των μαθητών. Δε μας έφταναν οι φοιτητοπατέρες και οι συνδικαλιστικές (βλ. κομματικές) οργανώσεις στα πανεπιστήμια και τα όσα προβλήματα έχουν αυτές δημιουργήσει (σίγουρα περισσότερα απ’ όσα έχουν λύσει). Τώρα θέλουμε να εισάγουμε αυτόν τον αποτυχημένο «θεσμό» και στα σχολεία!

Πρωτοβουλίες σαν κι αυτές θα ήταν πράγματι πολύ χρήσιμες και ενδιαφέρουσες αν οδηγούσαν σε έναν διάλογο στους κόλπους της μαθητικής κοινότητας για το τι είδους Παιδεία θέλουμε. Αν τα αιτήματα τους είχαν έστω κάποια φαντασία. Θα ήταν επίσης προς τη σωστή κατεύθυνση αν είχαν ως αποτέλεσμα την πολιτικοποίηση των μαθητών. Μόνο που δε συνέβη τίποτα απ’ όλα αυτά. Ο διάλογος δεν έγινε ποτέ. Μερικά από τα αιτήματα; Άμεσος αφοπλισμός της αστυνομίας, εκδημοκρατισμός(;) του στρατού και της αστυνομίας, κατάργηση των ΚΕΣ και των Κολεγίων, όχι στην κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου, άμεση απελευθέρωση των συλληφθέντων του Δεκέμβρη, να πέσει η κυβέρνηση των δολοφόνων. Περιττεύει να αναφέρουμε ότι δεν είδαμε καμία προσπάθεια πολιτικοποίησης των μαθητών, παρά μόνο προσπάθεια ένταξής τους στο «κόμμα».

Για να είμαστε δίκαιοι, οφείλουμε να ξεκαθαρίσουμε ότι κύριοι υπεύθυνοι για τις συγκεκριμένες πρακτικές δεν είναι οι μαθητές αλλά όσοι επιχείρησαν να κερδίσουν μερικές χιλιάδες μελλοντικές ψήφους από τα γεγονότα του Δεκεμβρίου και το θάνατο του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου. Αυτοί που προσπάθησαν να εντάξουν τους μαθητές στους μικροκομματικούς τους υπολογισμούς. Ξαναρίξτε μια ματιά στα αιτήματα των μαθητών. Είναι δυνατόν να μιλούν 15χρονοι και 16χρονοι μια τόσο ξύλινη, παλαιοκομματική γλώσσα; Ούτως ή άλλως, αυτά τα αιτήματα –πέρα από την έλλειψη πρωτοτυπίας– κάτι μας θυμίζουν…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 18.01.2009

Μετά τον ανασχηματισμό

2009-01-12T00:55:00.000+02:00

Έγινε, λοιπόν, ο πολυθρύλητος ανασχηματισμός. Η αλήθεια είναι ότι με όσα είχαν ακουστεί γύρω από αυτόν κινδύνευε να «καεί», να χάσει την όποια επικοινωνιακή του αξία. Αυτό όμως δε ήταν απαραίτητα κακό. Το γεγονός ότι δεν υπήρχε το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού, σημειώναμε πριν από λίγες μέρες, «μπορεί να λειτουργήσει τελικά υπέρ της κυβερνώσας παράταξης, η οποία σ’ αυτά τα πέντε χρόνια έχει αυτοεγκλωβιστεί πολιτικά, λειτουργώντας σε μεγάλο βαθμό με όρους επικοινωνίας».

Το σημαντικό σε αυτήν την συγκυρία ήταν να αντικατασταθούν τα πρόσωπα που με τον έναν ή τον άλλο τρόπο δυσχέραιναν την παραγωγή του κυβερνητικού έργου: είτε με την ανικανότητά τους, είτε λόγω εμπλοκής τους σε σκανδαλώδεις υποθέσεις. Μόνο έτσι θα μπορούσε να επαναπροσεγγίσει η κυβέρνηση την –σε πολύ μεγάλο βαθμό– δυσαρεστημένη και απογοητευμένη κοινωνία. Γράφαμε: «Εδώ που έχουν φτάσει τα πράγματα, οι αλλαγές πρέπει να είναι σαρωτικές και να μην εξαντληθούν σε μια απλή ανακατανομή χαρτοφυλακίων. Ο κ. Καραμανλής οφείλει να δείξει την πόρτα της εξόδου στους εμπλεκόμενους στην υπόθεση Βατοπεδίου υπουργούς, αποδεικνύοντας εμπράκτως ότι έλαβε το μήνυμα της κοινωνίας. Πρέπει επίσης να αποπέμψει όσους υπουργούς αποδείχτηκαν ανεπαρκείς στο ρόλο που τους ανατέθηκε».

«Ο πρωθυπουργός (…) προσπάθησε με την επίσπευση της ανακοίνωσης του ανασχηματισμού να αποφορτίσει την ιδιαίτερα ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα και να αλλάξει το κλίμα» έγραψε εύστοχα ο Δημήτρης Γιατράκος («Θάρρος» 08.01.2009). Πράγματι ο ανασχηματισμός είχε τόσο επικοινωνιακή όσο και πρακτική χροιά: Επικοινωνιακή επειδή οι πολίτες ζητούσαν επιτακτικά –σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις– αλλαγές συγκεκριμένων προσώπων (όπερ και εγένετο). Πρακτική διότι αφενός μεν ορισμένοι υπουργοί αποδείχθηκαν εντελώς ανεπαρκείς και η περεταίρω παραμονή τους σε κυβερνητικό θώκο μόνο επιζήμια θα ήταν για την ΝΔ, αφετέρου δε η αναμονή του ανασχηματισμού είχε παραλύσει κάθε κυβερνητική δραστηριότητα.

Οι πολίτες σύμφωνα με τις πρώτες δημοσκοπήσεις δε βλέπουν αρνητικά τις αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα. Όμως η αύρα από έναν ανασχηματισμό, όπως πολλάκις έχει ειπωθεί, κρατάει 5 – 10 ημέρες. Σε περιόδους οικονομικής δυσπραγίας ίσως και λιγότερο. Το ζητούμενο, λοιπόν, πλέον είναι οι πολιτικές. Μόνο αυτές μπορούν να δώσουν στην κυβέρνηση βάσιμες ελπίδες ανάκαμψης. Μόνο αυτές μπορούν να αλλάξουν το κλίμα στην κοινωνία και να την βγάλουν από την εσωστρέφεια.

«Η πολιτική δεν είναι η τέχνη του εφικτού, είναι η επιλογή ανάμεσα στο καταστροφικό και το δυσάρεστο» είχε πει κάποτε ο Τζον Κένεθ Γκαλμπρέιθ. Κόντρα στον αφορισμό του διάσημου Αμερικανού οικονομολόγου, ζητούνται πωτοβουλίες που δε θα είναι ούτε καταστροφικές, ούτε ιδιαιτέρως δυσάρεστες. αλλά ρεαλιστικές και εφαρμόσιμες, πολιτικές που θα μπορέσουν να ανακουφίσουν τους πολίτες.

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 11.01.2009

Ο παραλογισμός του ΠΑΜΕ

2009-01-04T15:58:00.003+02:00

Το είδαμε λοιπόν και αυτό! Μέλη του ΠΑΜΕ (συνδικαλιστική οργάνωση του ΚΚΕ) έφτασαν στο σημείο να κλείσουν τις εισόδους καταστημάτων στο κέντρο της πόλης, ακόμα και να προπηλακίσουν πολίτες που θέλησαν να κάνουν τα ψώνια τους! Αυτά συνέβησαν –μεταξύ άλλων– την περασμένη Κυριακή. Μια μέρα που υπό κανονικές συνθήκες τα εμπορικά καταστήματα θα ήταν κλειστά. Όμως, μετά από αίτημα αρκετών καταστηματαρχών και έχοντας υπόψη τη ζημιά που προκάλεσαν στην αγορά οι πορείες και (κυρίως) τα επεισόδια των προηγούμενων εβδομάδων, η Νομαρχία αποφάσισε να δώσει το «πράσινο φως» για να παραμείνουν ανοικτά κατ’ εξαίρεση.

Όπως φάνηκε αυτή η απόφαση δεν άρεσε σε κάποιους. Θεμιτό. Ωστόσο από το να διαφωνείς με μια απόφαση της Πολιτείας μέχρι να φτάνεις στο σημείο που είδαμε από τηλεοράσεως υπάρχει τεράστια διαφορά. Η εικόνα ήταν αστεία μέσα στην τραγικότητά της: Οι συνδικαλιστές χτυπούσαν όσους ήθελαν να ψωνίσουν, έδιναν διορία στους καταστηματάρχες για να κατεβάσουν ρολά, και αν οι υπεύθυνοι των καταστημάτων δεν υπάκουαν, τότε εκείνοι απλώς έφραζαν την είσοδο.

Η παρεμπόδιση λειτουργίας των καταστημάτων είναι κίνηση εντελώς αντιδημοκρατική. Αυτό είναι το ένα θέμα. Διότι αν άκουσε κανείς τα επιχειρήματα των μελών του ΠΑΜΕ θα κατάλαβε και τον παραλογισμό, ο οποίος οδήγησε στις συγκεκριμένες ενέργειες. Ακούσαμε, λοιπόν, ότι «καταστρατηγείται η αργία της Κυριακής». Από πού, όμως, πηγάζει αυτό; Έθεσε κανείς θέμα να ανοίγουν τα καταστήματα Κυριακές; Παρά τα κροκοδείλια δάκρυα που χύθηκαν για τους υπάλληλους που δούλεψαν την περασμένη Κυριακή, όπως έγινε γνωστό το ημερομίσθιο τους για τη συγκεκριμένη ημέρα προσαυξήθηκε κατά 75%. Και συν τοις άλλοις θα έχουν μια επιπλέον μέρα άδεια τον Ιανουάριο –το αυτονόητο δηλαδή εφόσον δούλεψαν σε ημέρα αργίας.

Το παράλογο της υπόθεσης είναι ότι οι ίδιοι άνθρωποι που επιχείρησαν να κλείσουν τα μαγαζιά την Κυριακή είναι εκείνοι που καταγγέλλουν συχνά – πυκνά το «θάνατο του εμποράκου». Η ευαισθησία τους λοιπόν είναι εντελώς επιλεκτική, αντίθετη στο νόμο και τελικά ανεξήγητη με βάση την κοινή λογική. Παλαιότερα τα έβαζαν με τις «πολυεθνικές που κλέβουν τη δουλειά των μικρών επαγγελματιών». Την περασμένη εβδομάδα ήταν η σειρά (και) του «εμποράκου» του κέντρου της Αθήνας…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 04.01.2009

Η «επαναστατική γυμναστική» και η ισχύς των νόμων

2008-12-29T14:37:00.000+02:00

Τελικά φαίνεται πως σε αυτή τη χώρα έχουμε χάσει εντελώς την αίσθηση του μέτρου. Δεν εξηγείται αλλιώς! Τις δικαιολογημένες διαμαρτυρίες για την δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου διαδέχτηκαν οι καταστροφές και οι μολότοφ. Δεν μείναμε όμως εκεί. Ακολούθησαν αρκετά δείγματα αυτού που συνοπτικά ονομάζουμε «επαναστατική γυμναστική».

Εν αρχή ήταν οι βανδαλισμοί σε μνημεία στο κέντρο της πόλης. Εντάξει! Ας πούμε ότι αυτά εντάσσονται στο πεδίο δράσης των «μπαχαλάκηδων», οπότε δε μπορούμε να τα κρίνουμε με βάση την κοινή λογική. Δυστυχώς, όμως, ακολούθησαν και άλλα τέτοια «επαναστατικά» και μάλιστα από ανθρώπους χωρίς κουκούλες! Από τα γιαούρτια στον δημοσιογράφο του ΣΚΑΪ και τα μελομακάρονα στον δήμαρχο Θεσσαλονίκης, μέχρι την κατάληψη στούντιο ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών σταθμών και τη διακοπή παράστασης Εθνικού Θεάτρου. Χειρότερα: κάποιοι τα έβαλαν ακόμα και με το χριστουγεννιάτικο δέντρο του Δήμου Αθηναίων μπροστά στα απορημένα μάτια των μικρών παιδιών!

Το πρόβλημα εν προκειμένω εντοπίζεται στην λανθασμένη αντίληψη που έχουμε για τα δικαιώματα μας. Είθισται σε περιπτώσεις αναταραχών (μετά από πορείες, επεισόδια κλπ.) να νομιμοποιούνται «επαναστατικώ δικαίω» οι κάθε είδους παρανομίες. Αν δε εφαρμοζόταν ο νόμος και λ.χ. ο κύριος που μαύριζε τον Ρήγα Φεραίο στην οδό Πανεπιστημίου ή εκείνος που έγραφε συνθήματα στο κτίριο της Ακαδημίας συλλαμβάνονταν θα ακούγαμε τα μύρια όσα. Άσχετα αν η φθορά δημόσιας περιουσίας είναι ποινικό αδίκημα.

Να δεχθούμε την άποψη ορισμένων ότι σημασία δεν έχει η πράξη αυτή καθ’ αυτή αλλά ο συμβολισμός της. Ποιος όμως ορίζει που τελειώνει η «επανάσταση» (έστω η «συμβολική αντίδραση») και που αρχίζει η κοινή λογική (εφαρμογή του νόμου); Μήπως με το να δικαιολογείς βανδαλισμούς και παράνομες ενέργειες ανοίγεις τον ασκό του Αιόλου και πιθανώς στο μέλλον να δικαιολογήσεις και άλλα χειρότερα που θα συμβούν για «συμβολικούς λόγους»; Και σε τελική ανάλυση για ποιον λόγο υπάρχουν οι νόμοι αν διαλέγουμε ποιους θα τηρήσουμε και ποιους όχι ανάλογα με το κατά πόσον ταιριάζουν με τα πιστεύω μας;

Ας μην γελιόμαστε. Υπάρχουν κάποιοι κώδικες συμπεριφοράς που μας επιτρέπουν να συμβιώνουμε. Η γραπτή τους εκδοχή είναι οι νόμοι. Καλώς ή κακώς οι νόμοι ισχύουν για όλους και πρέπει να εφαρμόζονται από όλους. Όποιοι παρανομούν πρέπει να έχουν και τις ανάλογες συνέπειες. Τουλάχιστον έτσι είθισται να συμβαίνει στις δημοκρατίες.

Δ. Τζ.

Η τελευταία ευκαιρία της κυβέρνησης

2008-12-20T23:42:00.002+02:00

Έστω και καθυστερημένα ο πρωθυπουργός έπραξε το αυτονόητο: αναγνώρισε τις ευθύνες της κυβέρνησης στο σκάνδαλο του Βατοπεδίου. Ευθύνες που η κοινή γνώμη –με βάση τις δημοσκοπήσεις– επέρριπτε στη ΝΔ και που η τελευταία αποποιούταν, προφανώς για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας.

Αυτό είναι ένα καλό σημάδι. Είναι μια ένδειξη ότι ο κ. Καραμανλής αντιλήφθηκε την δυσφορία της κοινωνίας και επιδιώκει να κερδίσει την χαμένη εμπιστοσύνη του κόσμου στην κυβέρνησή του. Κάτι τέτοιο, όμως, δεν πρόκειται να συμβεί με μια απλή (ετεροχρονισμένη και υπαγορευμένη από το βαρύ κλίμα) δήλωση συγνώμης. Καλά τα λόγια, αλλά πάνω απ’ όλα οι πολίτες περιμένουν πράξεις.

Η αλήθεια είναι ότι η κυβέρνηση έχει εξαντλήσει σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο και πλέον η κοινωνία την αντιμετωπίζει με μεγάλη επιφυλακτικότητα, ακόμα και με προκατάληψη. Κατά συνέπεια δεν θα έχει πολλές ευκαιρίες για να αναστρέψει την –σύμφωνα με όλες τις τελευταίες δημοσκοπήσεις– εις βάρος της κατάσταση. Για την ακρίβεια η κυβέρνηση έχει μια τελευταία ευκαιρία: τον επικείμενο ανασχηματισμό.

Το κακό για την ΝΔ είναι ότι οι αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα έχουν εδώ και καιρό προαναγγελθεί και κατά συνέπεια δεν υπάρχει το πλεονέκτημα του επικοινωνιακού αιφνιδιασμού. Το συγκεκριμένο γεγονός, όμως, μπορεί να λειτουργήσει τελικά υπέρ της κυβερνώσας παράταξης, η οποία σ’ αυτά τα πέντε χρόνια έχει αυτοεγκλωβιστεί πολιτικά, λειτουργώντας σε μεγάλο βαθμό με όρους επικοινωνίας. Εδώ που έχουν φτάσει τα πράγματα, οι αλλαγές πρέπει να είναι σαρωτικές και να μην εξαντληθούν σε μια απλή ανακατανομή χαρτοφυλακίων. Ο κ. Καραμανλής οφείλει να δείξει την πόρτα της εξόδου στους εμπλεκόμενους στην υπόθεση Βατοπεδίου υπουργούς, αποδεικνύοντας εμπράκτως ότι έλαβε το μήνυμα της κοινωνίας. Πρέπει επίσης να αποπέμψει όσους υπουργούς αποδείχτηκαν ανεπαρκείς στο ρόλο που τους ανατέθηκε. Πρέπει, με λίγα λόγια, να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για να παραχθεί επιτέλους πολιτική, μακριά από σκάνδαλα και τη συνακόλουθη παραφιλολογία. Ας μην ξεχνάμε ότι στις χρόνιες αδυναμίες της χώρας μας (γραφειοκρατία, υψηλό δημόσιο χρέος, διαφθορά κλπ.) έχει πλέον προστεθεί και η διεθνής οικονομική κρίση που καθιστά επιτακτική την ανάληψη πρωτοβουλιών.

Από τις αποφάσεις του πρωθυπουργού θα κριθεί εν πολλοίς το μέλλον της κυβέρνησης. Αν ο κ. Καραμανλής τολμήσει θα έχει την ευκαιρία να διεκδικήσει με καλές πιθανότητες την επανεκλογή του στο αξίωμα του πρωθυπουργού. Σε διαφορετική περίπτωση η επόμενη τετραετία θα βρει τη ΝΔ στα έδρανα της αξιωματικής αντιπολίτευσης…

Δ. Τζ.

Χώρα σε αφασία

2008-12-14T19:03:00.000+02:00

Ο θάνατος του Αλέξη είναι χωρίς αμφιβολία ένα τραγικό γεγονός. Προφανώς τίποτα δε συγκρίνεται με την ανθρώπινη απώλεια. Όμως, γίνεται να παραλύει ολόκληρη η χώρα επειδή ένας (πιθανόν παράφρονας) αστυνομικός σκότωσε έναν πολίτη; Είναι δυνατόν η δολοφονία ενός ανθρώπου να βγάζει από εκατοντάδες πολίτες τα πιο ζωώδη ένστικτά τους;

Ας μη γελιόμαστε: δεν πρόκειται για περιστατικό «κρατικής βίας» (όπως πολλοί βιάστηκαν να πουν προκειμένου να δικαιολογήσουν τα όσα αδικαιολόγητα επακολούθησαν), αλλά για κρούσμα ηλιθιότητας του ενός. Οι γνωστοί «μπαχαλάκηδες» βρήκαν την αφορμή που επιζητούσαν για να βάλουν νομιμοποιητικό μανδύα στις πράξεις τους.

Το εύρος της καταστροφής είναι αδιανόητα μεγάλο. Η Αθήνα και αρκετές πόλεις της περιφέρειας θύμιζαν εμπόλεμη ζώνη. Επί τέσσερις ημέρες εκατοντάδες «αγανακτισμένοι πολίτες» κατέβαζαν βιτρίνες, κατέστρεφαν περιουσίες, έσπαγαν, έκαιγαν, πλιατσικολογούσαν. Είναι απίστευτο, αλλά η «οργή» των «αντιεξουσιαστών» κατέστρεψε μνημεία που ακόμα και ο Γερμανός κατακτητής σεβάστηκε (ρίξτε μια ματιά στο κτίριο της Εθνικής Βιβλιοθήκης).

Δυστυχώς το θέμα δεν είναι μόνο η μανία όσων συμμετείχαν στους βανδαλισμούς, που έλλογο ον δεν μπορεί να διανοηθεί. Είναι –σε δεύτερο έστω πλάνο– και η πρόχειρη και εν πολλοίς λαϊκιστική διαχείριση της υπόθεσης από την πλευρά των πολιτικών μας ταγών. Η μεν κυβέρνηση επέδειξε ανεπάρκεια χειρισμών και προφανώς χρεώνεται την αδυναμία της αστυνομίας να κάνει τη δουλειά της. Η δε αξιωματική αντιπολίτευση τη μια μίλαγε για εθνική συναίνεση και την άλλη –με τα επεισόδια σε πλήρη εξέλιξη– ζητούσε «εδώ και τώρα εκλογές». Το κερασάκι στην τούρτα ήταν στάση του προέδρου της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ. Ο κ. Αλαβάνος ανέφερε ούτε λίγο ούτε πολύ ότι το κόμμα του είναι μεν «κατηγορηματικά αντίθετο με τη βία», αλλά «δεν δέχεται να μηδενίζεται η νεολαία, ακόμη και ο νέος που σηκώνει μία πέτρα αρκεί να μην το κάνει εξ επαγγέλματος»!

Την ίδια ώρα χιλιάδες μαθητές διαδήλωναν κάνοντας τη δική τους επανάσταση (ή τουλάχιστον έτσι νόμιζαν) με αφορμή ένα τυχαίο (και ομόφωνα καταδικαστέο) περιστατικό. Ονειρεύονται έναν διαφορετικό κόσμο, ακούμε, αλλά η διεκδικητικότητα τους δεν έχει κάποιο συγκεκριμένο διακύβευμα. «Να σταματήσουν να σκοτώνουν οι μπάτσοι παιδιά» φωνάζει το πλήθος. Μα ήταν απλώς ένας τρελός!

Αυτή είναι η εικόνα μιας χώρας σε πλήρη αφασία. Η εικόνα μιας κοινωνίας που έχει χάσει κάθε επαφή με την πραγματικότητα και σκιαμαχεί με τον ίδιο της τον εαυτό. Την περιγράφει ακόμα καλύτερα η «International Herald Tribune»: «Το γεγονός ότι ο θάνατος ενός εφήβου, που σίγουρα είναι τραγικός, μπορεί να γονατίσει μια ολόκληρη χώρα, αποκαλύπτει τη βαθιά πολιτική, κοινωνική και οικονομική αναταραχή στην Ελλάδα, μία πυριτιδαποθήκη μεταμφιεσμένη σε λειτουργική δημοκρατία της μεσαίας τάξης».

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 14.12.2008

Ο «πράσινος» επίτροπος

2008-12-07T23:04:00.000+02:00

Σε μια περίοδο που το σκάνδαλο του Βατοπεδίου και ο τρόπος διαχείρισης της χρηματοπιστωτικής κρίσης απαξιώνουν περισσότερο την πολιτική στα μάτια της κοινωνίας και επιτείνουν το κλίμα απαισιοδοξίας για το αύριο, η ανακήρυξη ενός Έλληνα πολιτικού ως προσώπου της χρονιάς από έγκυρο ευρωπαϊκό έντυπο, είναι ένα γεγονός που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο.

Ο λόγος για τον επίτροπο Περιβάλλοντος της Ε.Ε. κ. Σταύρο Δήμα. Ο Κορίνθιος πολιτικός ψηφίστηκε από τους αναγνώστες της εξειδικευμένης σε κοινοτικά θέματα εφημερίδας «European Voice» (εκδίδεται από τον «Economist») «Ευρωπαίος επίτροπος της χρονιάς». Ο κ. Δήμας χαρακτηρίζεται ως «ένας από τους ηγέτες της πράσινης επανάστασης» ενώ πιστώνεται την σημαντική δράση που ανέπτυξε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά τη διάρκεια του έτους για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών.

Δεν είναι μόνο ο τρόπος που προσεγγίζει τα ζητήματα που σχετίζονται με τον τομέα ευθύνης του. Πέραν του ρεαλιστικού (και όχι κινδυνολογικού) λόγου που εκφέρει, ο κ. Δήμας έχει αποδείξει στα τέσσερα χρόνια που βρίσκεται στη θέση του επιτρόπου Περιβάλλοντος ότι βάζει πάνω απ’ όλα την ευθύνη που έχει αναλάβει. Δεν είναι τυχαίο ότι έχει συγκρουστεί ουκ ολίγες φορές με συναδέλφους του στην Κομισιόν, όπως ο επίτροπος Βιομηχανίας κ. Γκίντερ Φερχόιγκεν («Ελευθεροτυπία» 4.12.2008). Καίτι στέλεχος του κυβερνώντος κόμματος, έχει ασκήσει κριτική ακόμα και στην ελληνική κυβέρνηση για την ολιγωρία της σε περιβαλλοντικά ζητήματα. Όπως είχε πει κάποτε και ο ίδιος «δεν είμαι Έλληνας επίτροπος, αλλά επίτροπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».

Ο κ. Δήμας βρέθηκε περίπου από… σπόντα στις Βρυξέλλες, όταν έμεινε εκτός κυβέρνησης μετά την εκλογική νίκη της Νέας Δημοκρατίας το 2004. Στον ρόλο που του ανατέθηκε τα πήγε παραπάνω από καλά και έδωσε απαντήσεις σε όσους αμφισβήτησαν τις ικανότητες του.

Κάπως έτσι καταρρέει και ο μύθος περί έλλειψης «πάγκου» στην κυβερνητική παράταξη. Αξιόλογα στελέχη υπάρχουν και δυστυχώς δεν αξιοποιούνται.

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 07.12.2008

Για την υπόθεση Βατοπεδίου

2008-11-30T19:52:00.001+02:00

Η υπόθεση Βατοπεδίου που μας απασχολεί τους τελευταίους μήνες έχει πολλές πτυχές, περίπου όσα είναι και τα ερωτήματα που παραμένουν ακόμα αναπάντητα. Δυστυχώς δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα μάθουμε πολλά περισσότερα για το θέμα από τη διαδικασία της εξεταστικής, ενώ τα στοιχεία που παρέχει η δημοσιογραφική έρευνα περνούν σχεδόν απαρατήρητα με τον καταιγιστικό ρυθμό που δημοσιοποιούνται.

Το μείζον ερώτημα που πρέπει να μας απασχολεί είναι ποιος βρίσκεται πίσω από τις επίμαχες ανταλλαγές οικοπέδων εις βάρος του ελληνικού Δημοσίου. Εδώ τα πράγματα είναι περίπου ξεκάθαρα. Η προκλητική μεταχείριση υπέρ της μονής (και εις βάρος των χρημάτων ημών) ξεκίνησε από υφυπουργούς του ΠαΣοΚ και κλιμακώθηκε κατά την πενταετία της Νέας Δημοκρατίας. Η κύρια λοιπόν ευθύνη αφορά τη σημερινή κυβέρνηση, η οποία προχώρησε και στις περισσότερες επαχθείς για το Δημόσιο συμφωνίες.

Αυτή η ευθύνη είναι περισσότερο πολιτική και όχι νομική. Οι αποφάσεις είχαν την βούλα δημόσιων οργάνων, οπότε τα στελέχη των δύο κυβερνήσεων ελέγχονται μόνο πολιτικά, για το εάν δηλαδή οι αποφάσεις τους ήταν λογικές, ορθές και όχι για το αν υπήρχε δόλος ή ενέργειες αντίθετες στο νόμο. Η απάντηση στο σκέλος των πολιτικών ευθυνών είναι νομίζω προφανής.

Τις δικές του ευθύνες έχει δίχως αμφιβολία και ο έτερος πρωταγωνιστής της υπόθεσης, ηγούμενος Εφραίμ. Ο κ. Εφραίμ εγκαλείται σε ένα άλλο πεδίο: αυτό της ηθικής. Είναι σαφές ότι οι κινήσεις του ηγούμενου, αν και ισχυροποίησαν τη μονή του, ωστόσο δε συνάδουν με το πνεύμα της θρησκείας που εκπροσωπεί. Ο ρόλος της θρησκείας είναι καθαρά πνευματικός και φυσικά όχι επιχειρηματικός. Έστω και αν «έκανα ό,τι έκανα για το καλό της μονής μου».

Το πιο λυπηρό είναι ότι ο ηγούμενος της μονής Βατοπεδίου αδυνατεί να αντιληφθεί ότι με τα όσα πράττει ή λέει μόνο κακό κάνει στον εαυτό του. Δεν παρέστη στην εξεταστική επιτροπή, αλλά υπέβαλε υπόμνημα! Χειρότερα: αντί να προχωρήσει έστω και την ύστατη ώρα σε μια αυτοκριτική, εμφανίστηκε αλαζόνας, αποκαλώντας τους δημοσιογράφους «αλειτούργητους, αλιβάνιστους και μπερδεμένους».

Παραφράζοντας τον κ. Εφραίμ θα μπορούσαμε να πούμε ότι αλειτούργητοι, αλιβάνιστοι και (κυρίως) μπερδεμένοι πρέπει να είναι όλοι οι Έλληνες που δυσκολεύονται να αντιληφθούν πως η πνευματικότητα συνδυάζεται με τις business και πως η εκκλησία (έστω κομμάτι αυτής) μπαίνει στα εντελώς ξένα χωράφια του real estate…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 30.11.2008

Ένα επικίνδυνο πείραμα

2008-11-23T21:46:00.002+02:00

Μια ταινία δεν κρίνεται μόνο από την εισπρακτική της επιτυχία, αλλά και από το κατά πόσο κοινό και κριτικοί θα ασχοληθούν μαζί της. Η γερμανική ταινία «Το Κύμα» («Die Welle») πετυχαίνει και τα δύο. Πηγαίνει πολύ καλά σε επίπεδο εισπράξεων, ενώ κριτικοί και σινεφίλ την επαινούν διότι αγγίζει ένα θέμα ταμπού για τη γερμανική κοινωνία με αξιοθαύμαστη ωριμότητα.

Βασισμένο σε πραγματική ιστορία που έλαβε χώρα σε σχολείο της Καλιφόρνιας το 1967, το «Κύμα» έχει στον πυρήνα του ένα απλό ερώτημα: μπορεί να υπάρξει σήμερα μια νέα μορφή απολυταρχίας (όπως ο Ναζισμός) στην προηγμένη Δύση; Και αν ναι με ποιον τρόπο;

Ο Ράινερ Βένγκερ είναι καθηγητής σε λύκειο της Γερμανίας και αναλαμβάνει τη διδασκαλία του μαθήματος της Απολυταρχίας. Ο νεαρός καθηγητής όντας ριζοσπάστης ψάχνει έναν πρωτότυπο τρόπο διδασκαλίας και αποφασίζει να κάνει τους μαθητές του συμμέτοχους σε ένα πείραμα. Για μια εβδομάδα θα δρουν και θα συμπεριφέρονται με πολύ συγκεκριμένο τρόπο, με απόλυτη πειθαρχεία στον καθηγητή – αρχηγό. Από τη μια στιγμή στην άλλη ο Ράινερ γίνεται «κύριος Βέγκνερ» και ζητάει από τους μαθητές να στέκονται όρθιοι όταν παίρνουν τον λόγο. Τις επόμενες μέρες το πείραμα παίρνει συγκεκριμένη μορφή: οι μαθητές φορούν τα ίδια ρούχα (αποκτώντας με αυτόν τον τρόπο μια ψευδαίσθηση ισότητας), ονοματίζουν το «κίνημα» τους (εξ ου και το «Κύμα» του τίτλου), ενώ τίθενται συγκεκριμένοι κώδικες επικοινωνίας. Έτσι η βασική αρχή λειτουργίας του σύγχρονου δημοκρατικού σχολείου καταστρατηγείται με τη σύμφωνη γνώμη της ομάδας: όποιος εκφράζει μια αντίθετη άποψη περιθωριοποιείται. Η δύναμη του «κινήματος» είναι η πειθαρχεία, ή καλύτερα η τυφλή υπακοή στον αρχηγό.

Στα μέσα της εβδομάδας το πείραμα αρχίζει να ξεφεύγει από τον αρχικό παιδαγωγικό του σχεδιασμό. Το «Κύμα» γίνεται ορμητικό, εξαπλώνεται σε ολόκληρο το σχολείο και τα μέλη του προχωρούν σε βανδαλισμούς και βίαιες ενέργειες για να προωθήσουν τις ιδέες τους. Παιδιά –πλην ελαχίστων εξαιρέσεων– ανώριμα και εύπλαστα, χειραγωγούνται εύκολα από τον πανέξυπνο καθηγητή. Στο μυαλό τους μόνο ένα πράγμα είναι ξεκάθαρο: «Όποιος δεν είναι μαζί μας είναι εναντίον μας».

Στην αρχή της ταινίας ο Βέγκνερ ρωτάει τους μαθητές του εάν πιστεύουν ότι θα μπορούσε να υπάρξει σήμερα κάτι αντίστοιχο με το Γ’ Ράιχ. Εκείνοι γελούν και «στολίζουν» με διάφορα κοσμητικά επίθετα τους φασίστες. Μόνο όταν το πείραμα φθάνει (ανορθόδοξα) στο τέλος του αντιλαμβάνονται πανικόβλητοι και τρομαγμένοι τον παραλογισμό στον οποίο είχαν οδηγηθεί (και συμμετάσχει).

Το «Κύμα», γράφει ο Τζόνι Ντι στον «Guardian», είναι μια προειδοποίηση για το πως απλά ψυχολογικά τρικ μπορούν να μετατρέψουν δυσφορούσες κοινωνικές ομάδες σε φασίστες και πόσο εύκολα μπορεί μια κοινωνία να μεταβληθεί σε δικτατορία. Ο σκηνοθέτης Ντένις Γκάνσελ στην ουσία μας καλεί να τοποθετήσουμε στη θέση του Βέγκνερ έναν λαοπλάνο ηγέτη (συχνά ξεχνάμε ότι ο Χίτλερ δεν ξεκίνησε ως φασίστας) και στη θέση της τάξης («μια συνηθισμένη τάξη μαθητών που μετατράπηκε σε ζωντανή ενσάρκωση της νεολαίας του Χίτλερ» κατά τον αρθρογράφο) την κοινωνία.

Για να είμαστε ειλικρινείς το δημοκρατικό μας πολίτευμα δεν κινδυνεύει. Η δημοκρατία –τουλάχιστον στην Δύση– είναι εδραιωμένη, έχει γερά θεμέλια και τίποτα δε συνηγορεί στο ότι μπορεί να υπάρξει στο εγγύς μέλλον μια νέα μορφή φασισμού. Αυτό που μας προτείνει στην ουσία ο Γκάνσελ είναι απλώς να μην εφησυχάζουμε και να μην επαναπαυόμαστε, να μη θεωρούμε τίποτα δεδομένο και αυτονόητο, αλλά να είμαστε σε διαρκή επαγρύπνηση. Μόνο έτσι μπορούμε να αισθανόμαστε σίγουροι ότι δε θα ξαναζήσουμε τους εφιάλτες του (σχετικά πρόσφατου) παρελθόντος…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 23.11.2008

Ζητείται ηγέτης με όραμα

2008-11-19T00:00:00.000+02:00

Σε περιόδους κρίσης (οικονομικής ή άλλης μορφής), όπως η σημερινή, η κοινωνία διακατέχεται από αίσθημα έντονης ανασφάλειας και οι άνθρωποι αναζητούν μια στιβαρή ηγεσία, έτσι ώστε να αισθάνονται λιγότερο εκτεθειμένοι. Η συγκεκριμένη ανάγκη της κοινωνίας να πιαστεί από κάπου οδηγεί σε δύο τινά: Από την μια την συσπειρώνει γύρω από έναν δυναμικό ηγέτη, ο οποίος διαχειρίζεται σωστά την κρίση (εν προκειμένω παραδείγματα τέτοιας συσπείρωσης είναι οι Σαρκοζί, Μέρκελ και Μπράουν, αλλά και ο Ομπάμα με τις προσδοκίες που έχει μέχρι τώρα δημιουργήσει). Όμως συμβαίνει και το αντίστροφο: σε τέτοιες στιγμές η ολιγωρία και η έλλειψη δυναμικής ηγεσίας φαίνεται περισσότερο, μεγεθύνει τα όποια λάθη και τις αδυναμίες και προφανώς επιτείνει το αίσθημα ανασφάλειας των πολιτών.

Έχουμε την αίσθηση ότι στην περίπτωση της χώρας μας ισχύει το δεύτερο. Φαίνεται ότι δεν υπάρχει μια ηγεσία με φαντασία, με ζωντάνια, με σχέδιο και τόλμη, ηγεσία που θα μπορέσει να διαχειριστεί σωστά την οικονομική κρίση που –σε συνδυασμό με την πανθομολογούμενη κρίση του πολιτικού συστήματος– δημιουργεί κλίμα ρευστότητας στην κοινωνία. Δεν είναι μόνο τα «ήξεις – αφήξεις» σε σχέση με το πακέτο στήριξης των 28 δισ. ευρώ προς τις τράπεζες. Δεν είναι καν η προχειρότητα και οι λάθος πολιτικές από πλευράς κυβέρνησης (σε περίοδο οικονομικής κρίσης είναι αυτονόητο ότι δεν βάζεις νέους φόρους). Είναι η γενικότερη αίσθηση ότι δεν υπάρχει σε ολόκληρο το πολιτικό στερέωμα ηγέτης που να μπορεί να μας βγάλει από την άσχημη συγκυρία με τις λιγότερες δυνατές απώλειες.

Η αλήθεια είναι ότι ζηλέψαμε λίγο βλέποντας τον χαρισματικό Αφροαμερικανό Μπαράκ Ομπάμα να επελαύνει προς το Λευκό Οίκο. Μας γοήτευσε η ύπαρξη ενός πραγματικά άφθαρτου προσώπου, αυτοδημιούργητου, με φρέσκιες ιδέες και ηγετική φυσιογνωμία. Ενός πολιτικού που κάνει το χιλιοειπωμένο σλόγκαν της αλλαγής να μοιάζει ρεαλιστικό, εφικτό. Ζηλέψαμε επίσης την ενεργοποίηση του πολιτικού ενστίκτου των Αμερικανών, την αυτοργάνωση, την δραστηριοποίησή τους καθώς και τη συνακόλουθη μαζική προσέλευσή στις κάλπες. Ενός λαού που λατρεύουμε να μισούμε, που τόσες και τόσες φορές τον έχουμε κατηγορήσει (όχι άδικα πάντα) για υπέρμετρο καταναλωτισμό και αποχαύνωση και που τώρα μας παρέδωσε μαθήματα πολιτικοποίησης (και όχι κομματικοποίησης κατά τα ειωθότα στην Ελλάδα).

Αυτό που χρειαζόμαστε είναι έναν ηγέτη τύπου Ομπάμα. Έναν πολιτικό ο οποίος θα καταφέρει αυτό που πέτυχε ο νεοεκλεγείς πρόεδρος των ΗΠΑ. Ο Ομπάμα, λέει ο πολιτικός φιλόσοφος Μάικλ Σάντελ, ξύπνησε «έναν υπνώτοντα ιδεαλισμό, μια δίψα των Αμερικανών να υπηρετήσουν έναν σκοπό μεγαλύτερο από τον εαυτό τους, μια λαχτάρα να ξαναγίνουν πολίτες» (Πάσχος Μανδραβέλης, «Η Καθημερινή» 09.11.2008). Με λίγα λόγια ζητείται ηγέτης με όραμα και πυξίδα που θα πείσει μια πλειοψηφική μάζα να τον ακολουθήσει…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 19.11.2008

Τα δύσκολα για τον Ομπάμα είναι μπροστά…

2008-11-11T22:06:00.002+02:00

Η εκλογή του Μπαράκ Ομπάμα στην προεδρία των ΗΠΑ ανακούφισε εκατομμύρια ανθρώπους ανά τον πλανήτη. Αυτοί αντιμετώπιζαν –δικαίως ή αδίκως– τον Τζον Μακέιν ως συνεχιστή της οκταετίας Μπους. Όμως περισσότερο από αυτό έβλεπαν κάτι διαφορετικό στο πρόσωπο του Γερουσιαστή του Ιλινόις: έβλεπαν ένα καθαρό βλέμμα, έναν αυτοδημιούργητο κοσμοπολίτη Αφροαμερικανό με φρέσκιες ιδέες, ζωντανή απόδειξη πραγμάτωσης του «αμερικανικού ονείρου».

Αν θα είναι καλός πρόεδρος ο Μπαράκ Ομπάμα θα φανεί στην πορεία και θα το κρίνει –με μεγαλύτερη αποστασιοποίηση– ο ιστορικός του μέλλοντος. Πάντως μέχρι τώρα έχουμε ένα δείγμα γραφής σε σχέση με την προσωπικότητα και την ιδιοσυγκρασία του νέου προέδρου. Γιος μιας Αμερικανίδας και ενός Κενυάτη, μεγαλωμένος στην Τζακάρτα και τη Χονολουλού, ο Ομπάμα, έχει το ρητορικό χάρισμα και το επικοινωνιακό ταλέντο που κερδίζει τις μάζες, καθώς και ορισμένες φρέσκιες ιδέες για τον τρόπο άσκησης της πολιτικής. Πρόκειται για έναν άνθρωπο με μεγάλες αντοχές και πολύ ισχυρή προσωπικότητα. Δεν είναι τυχαίο ότι αντιμετώπισε επιτυχώς την οικογένεια Κλίντον και επικράτησε έναντι του σκληροτράχηλου (ήρωα πολέμου) Τζόν Μακείν. Κυρίως: κατάφερε να πείσει την συντηρητική Αμερική να τον ψηφίσει, βάζοντας στην άκρη στερεότυπα και ιδεοληψίες του παρελθόντος.

Με βάση αυτά τα χαρακτηριστικά –και έχοντας κατά νουν το εύρος της νίκης του– ο κ. Ομπάμα φαίνεται αν μη τι άλλο ισχυρός μπροστά σε όσα έχει να αντιμετωπίσει. Κι αυτό γιατί παρά τα όσα πέτυχε μέχρι τώρα, τα δύσκολα είναι μπροστά. Με μια οικονομία σε ύφεση και με την ανεργία και τους πλειστηριασμούς να απειλούν την κοινωνική συνοχή, με το αδιέξοδο στο Αφγανιστάν και το Ιράκ, με ένα σύστημα κοινωνικής πρόνοιας που χρήζει αναδιάρθρωσης, με τις υπεσχημένες φορολογικές μεταρρυθμίσεις που ειδικά σε αυτή την περίοδο κρίσης μοιάζουν επιβεβλημένες, κυρίως όμως με τον πλανήτη ολόκληρο να περιμένει από εκείνον μια διαφορετική προσέγγιση σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, βασισμένη στην συνεργασία και το διάλογο, ο Ομπάμα καλείται να αποδείξει τις ικανότητες, τις αντοχές του, αλλά και το κατά πόσον μπορεί να μείνει ανεπηρέαστος από τα διάφορα λόμπυ της Ουάσιγκτον.

Η αλήθεια είναι ότι ο νεοεκλεγείς πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών θα κριθεί με βάση τα υπεσχημένα. Για το αν και κατά πόσον θα τηρήσει το χρονοδιάγραμμα αποχώρησης από το Ιράκ, για το αν θα θωρακίσει την αγορά απέναντι στην βουλιμία των golden boys, για τις φορολογικές και κοινωνικές μεταρρυθμίσεις που έχει προαναγγείλει, πάντοτε με βάση το διαφορετικό στυλ διακυβέρνησης για το οποίο μας έχει προϊδεάσει. Είναι δε αυτονόητο ότι θα κριθεί αυστηρά, εφόσον έχει δημιουργήσει τόσο υψηλές προσδοκίες σε τόσο πολύ κόσμο εντός και εκτός των ΗΠΑ…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 13.11.2008

Επενδύοντας στην ελληνική γραφειοκρατία…

2008-11-02T21:27:00.002+02:00

Στις 25 Μάιου 2007 οι (τότε) υπουργοί Μεταφορών κ. Μ. Λιάπης και Ναυτιλίας κ. Μ. Κεφαλογιάννης συμμετείχαν στην παρθενική πτήση υδροπλάνου στο Αιγαίο. Μόνο που τα υδροπλάνα με προορισμό μικρά νησιά της άγονης γραμμής σταμάτησαν να αποθαλασσώνονται περίπου δύο μήνες μετά, όταν τα φώτα της δημοσιότητας και τα φλας των φωτογράφων είχαν φύγει από το λιμάνι του Λαυρίου.

Μια ακόμη περίπτωση γραφειοκρατικών αγκυλώσεων και αδικαιολόγητης ολιγωρίας του κράτους. Ένα μείγμα που διώχνει τους σοβαρούς επενδυτές από τη χώρα μας. Όπως ανέφερε –με έκδηλη απογοήτευση– (στο ραδιόφωνο του «ΣΚΑΪ») ο κ. Μιχάλης Πατέλης, διευθύνων σύμβουλος της Air Sea Lines, εταιρείας που είχε αναλάβει να φέρει εις πέρας το εγχείρημα, είναι αποφασισμένος να μην περιμένει άλλο και να μεταφέρει τον στόλο του στα Βαλκάνια κα την Ιταλία.

Σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η εταιρεία, μέχρι σήμερα έχει επενδύσει το ποσό των 20 εκατ. ευρώ. Δίχως αντίκρισμα, όμως, μιας και οι υποσχέσεις των δύο υπουργών για τη δημιουργία 26 υδατοδρομίων στα ακριτικά νησιά δεν έγιναν πραγματικότητα. Η κωλυσιεργία των αρμόδιων υπηρεσιών και η συμπεριφορά της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας είναι, σύμφωνα με τον κ. Πατέλη, ο λόγος που τα νησιά της άγονης γραμμής βλέπουν τις υποσχέσεις να μένουν στα λόγια.

«Φιλοδοξούμε να ολοκληρώσουμε ένα δίκτυο από σαράντα υδροπλάνα (…) για να καλύψουμε την άγονη γραμμή, για να προσφέρουμε ποιοτικές υπηρεσίες σε όλους τους Έλληνες πολίτες κυρίως στους ακρίτες (…). Είναι μια υποχρέωση της ελληνικής πολιτείας, που η κυβέρνηση θα υλοποιήσει στο ακέραιο». Αυτά δήλωνε ο κ. Μανώλης Κεφαλογιάννης στις 17 Ιουνίου του 2007, στο προσυνέδριο της Νέας Δημοκρατίας στο Ηράκλειο. Ο υπουργός αντικαταστάθηκε μετά από τρεις μήνες. Μαζί με αυτόν φαίνεται ότι άλλαξε (ως είθισται) και η στρατηγική για τη δημιουργία υδροδρομίων που θα έκαναν τους κατοίκους των ακριτικών νησιών να αισθάνονται λιγότερο απομονωμένοι.

Η γραφειοκρατία και η έλλειψη σοβαρού σχεδίου από πλευράς πολιτείας καθιστούν τις ιδιωτικές επενδύσεις στη χώρα μας μια υπόθεση για γερά νεύρα, πολλά (συχνά πεταμένα) χρήματα και αρκετή υπομονή. «Ξέρετε κανέναν επενδυτή που θεωρεί λογικό να επενδύσει χρήματα στην ελληνική γραφειοκρατία;» αναρωτιόταν ο κ. Πατέλης. Ρητορικό βέβαια το ερώτημα, αλλά τα αναπάντητα ερωτήματα παραμένουν, αφού το κράτος συνεχίζει να διώχνει τους επενδυτές. Δυστυχώς η πολυθρύλητη «επανίδρυση» παραμένει το ζητούμενο…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 02.11.2008

Η δημόσια συζήτηση για τη θρησκεία

2008-10-26T21:38:00.002+02:00

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι στο επίκεντρο των προεκλογικών συζητήσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται τα ζητήματα της οικονομίας. Δε γινόταν διαφορετικά: σε μια τόσο άσχημη οικονομικά συγκυρία, όλα τα υπόλοιπα περνούν σε δεύτερο πλάνο. Πλην όμως –με τον έναν ή τον άλλο τρόπο– στο προσκήνιο βρίσκονται (και) τα θέματα που σχετίζονται με τη θρησκεία. Λίγο οι σχέσεις του Μπαράκ Ομπάμα με τον ριζοσπάστη πάστορα Τζερεμάϊα Ράιτ, κάτι η θρησκοληψία της υποψήφιας αντιπροέδρου Σάρα Πέιλιν (η οποία «συγκινεί» με τις θέσεις τις εκατομμύρια πολίτες) έχουν αναζωπυρώσει τις συζητήσεις περί θρησκείας στην Αμερική.

Τα πράγματα όμως δεν ήταν πάντοτε έτσι. Αν για παράδειγμα ζούσε σήμερα ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Ντουάιτ Αϊζενχάουερ και άκουγε την κ. Πέιλιν να αποδίδει στη θεία βούληση το φαινόμενο του θερμοκηπίου καθώς και την εισβολή στο Ιράκ, τον δε πάστορά της να διακηρύσσει ότι «προβλέπει αναταραχή στις χώρες που οι άνθρωποι μάχονται το Χριστό», σίγουρα θα αισθανόταν πολύ περίεργα. Ο ίδιος είχε τόσο ελάχιστη θρησκευτική ανατροφή, γράφει ο Τζέφρι Γουίτκροφτ στον «Guardian», ώστε χρειάστηκε να βαπτιστεί πριν εισέλθει στον Λευκό Οίκο.

Σύμφωνα με τον αρθρογράφο της βρετανικής εφημερίδας ενδεχομένως ο τρόπος που αντιλαμβάνονται Ευρωπαίοι και Αμερικανοί την θρησκεία να είναι σήμερα το μεγαλύτερο χάσμα στις μεταξύ τους σχέσεις. Ο Μίτ Ρόμνεϊ, ο μορμόνος υποψήφιος για το χρίσμα τον Ρεπουμπλικανών, μίλαγε σε άδειους ναούς στην Ευρώπη, ενώ ο Τόνι Μπλερ αποτέλεσε την παραφωνία μεταξύ των Ευρωπαίων ηγετών με την επίσημη διακήρυξη της πίστης του.

Στην άλλη όχθη του Ατλαντικού οι περί θρησκείας προβληματισμοί έχουν εντελώς διαφορετικό περιεχόμενο. Η Βρετανική Ένωση Ανθρωπιστών μαζεύει χρήματα (μέσω δωρεών και με τη στήριξη του συγγραφέα Ρίτσαρντ Ντόκινς) για να χρηματοδοτήσει ένα –αν μη τι άλλο– πρωτότυπο εγχείρημα: με τις 11.000 λίρες που φιλοδοξεί να συγκεντρώσει σκοπεύει να τοποθετήσει διαφημίσεις σε λονδρέζικα λεωφορεία, με σλόγκαν «Πιθανώς δεν υπάρχει Θεός. Τώρα σταματήστε να ανησυχείτε και χαρείτε τη ζωή σας». Στο όλο εγχείρημα περιλαμβάνεται και η δημιουργία site, όπου οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να αναζητούν περισσότερες πληροφορίες για την αθεΐα, καθώς και γκρούπ στην ηλεκτρονική σελίδα κοινωνικών επαφών Facebook.

Όμως τι οδήγησε μια μερίδα κόσμου σε αυτό το σημείο αντίδρασης έναντι της θρησκευτικής πίστης; Όπως γράφει –στην ηλεκτρονική έκδοση του «Guardian»– η δημοσιογράφος Άριαν Σερίν, πολλά από τα διαφημιστικά μηνύματα θρησκευτικού περιεχομένου τα οποία αναρτήθηκαν στα μέσα μαζικής μεταφοράς παρέπεμπαν σε διευθύνσεις στο Διαδίκτυο, που «υπόσχονταν» στους μη χριστιανούς μια αιώνια βασανισμένη ζωή στην κόλαση. Σύμφωνα μάλιστα με μια νέα διαφήμιση, η αποτυχία κάποιου να πιστέψει στον Θεό, τον καταδικάζει στην κόλαση. Αυτές οι διαφημίσεις, αναφέρει η Σερίν, μπορούν να επηρεάσουν όσους είναι ευάλωτοι.

Το στίγμα του εν λόγω εγχειρήματος δίνει με τον καλύτερο τρόπο ο Ρίτσαρντ Ντόκινς, καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και συγγραφέας του πολυδιαβασμένου (και «αιρετικού») βιβλίου «Η περί Θεού αυταπάτη». Σύμφωνα με τον Ντόκινς η συγκεκριμένη εκστρατεία θα κάνει τον κόσμο να σκεφτεί. Και η σκέψη είναι ανάθεμα για τη θρησκεία.

Άσχετα από το ύφος των συζητήσεων και τις διαφορές στην προσέγγιση μεταξύ Ευρωπαίων και Αμερικανών, πιστών ή άθεων, ένα είναι σίγουρο: η θρησκεία αποτελεί ακόμα και σήμερα σημείο τριβής για εκατομμύρια ανθρώπους ανά την υφήλιο. Ίσως αυτό είχε στον νου του ο Γιάννης Τσαρούχης όταν έλεγε κάποτε ότι η εκκλησία είναι το μοναδικό θέατρο που παίζει επί 2.000 χρόνια το ίδιο έργο και έχει πάντα κόσμο…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 26.10.2008

Κολωνία: Dom, πάρκα, μουσεία και Ρήνος…

2008-10-21T19:06:00.004+03:00

Η Κολωνία είναι η μεγαλύτερη πόλη του κρατιδίου της Βόρειας Ρηνανίας – Βεστφαλίας και η τέταρτη μεγαλύτερη της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας με πληθυσμό περίπου 1.000.000 κατοίκους. Είναι χτισμένη στις όχθες του ποταμού Ρήνου, δυτικά του οποίου βρίσκονται τα σπουδαιότερα σημεία της πόλης.

Σήμα κατατεθέν της Κολωνίας είναι η Dom, ο γοτθικής κατασκευής καθεδρικός ναός (από τους ψηλότερους στον κόσμο) στο κέντρο της πόλης, απέναντι από τον σιδηροδρομικό σταθμό. Ξεκίνησε να κτίζεται στα μέσα του 13ου αιώνα, αλλά δεν ολοκληρώθηκε πριν από το 1880. Ενδεικτικό της σπουδαιότητάς του είναι το γεγονός ότι ανήκει στα Μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομίας της Unesco. Πολύ κοντά στην Dom βρίσκονται μερικά από τα σημαντικότερα μουσεία της πόλης, καθώς και το γραφείο εξυπηρέτησης τουριστών. Σε αυτό μπορεί να αναζητήσει κανείς οποιαδήποτε πληροφορία χρειάζεται για την πόλη, όπως επίσης χάρτες, οδηγούς, αναμνηστικά και εισιτήρια για οτιδήποτε συμβαίνει στην Κολωνία.

Στην Κολωνία τίποτα δεν αφήνεται στην τύχη: όλα είναι οργανωμένα, όπως ακριβώς το γραφείο τουρισμού. Κάθε λεπτό αναχωρεί και ένα τρένο από τις δέκα πλατφόρμες του σταθμού της πόλης, συνήθως με ακρίβεια δευτερολέπτου. Επίσης, στο σταθμό λειτουργεί –εκτός των δεκάδων εμπορικών καταστημάτων– και ειδικός χώρος φύλαξης αποσκευών, προς διευκόλυνση των κατοίκων και (κυρίως) των επισκεπτών της πόλης.

Αν κάτι χαρακτηρίζει την Κολωνία, πέρα από τον επιβλητικό Καθεδρικό ναό, αυτό είναι τα μεγάλα πάρκα στην καρδιά της πόλης. Γι’ αυτό και οι περίπατοι κοντά στον Ρήνο είναι πολύ ευχάριστοι Η Κολωνία είναι επίσης η χαρά του ποδηλάτη. Οι μεγάλοι πεζόδρομοι, σε συνδυασμό με τις ειδικές λωρίδες και το επίπεδο έδαφος καθιστούν τις ορθοπεταλιές μια καθ’ όλα διασκεδαστική δραστηριότητα.

Εξίσου ευχάριστη είναι και η κρουαζιέρα στον Ρήνο. Αν μάλιστα ο καιρός είναι καλός, ο ταξιδιώτης μπορεί να καθίσει στο κατάστρωμα και να έχει μια πανοραμική θέα της πόλης, με ηχητική «ξενάγηση» στα σημαντικότερα σημεία της (στα αγγλικά και τα γερμανικά).

Όταν μιλάμε για την Κολωνία, δεν πρέπει διαφεύγει της προσοχής μας ότι πρόκειται για μια πόλη που δίνει μεγάλη έμφαση στον πολιτισμό και τα γράμματα. Το πανεπιστήμιο της είναι από τα παλαιότερα της Ευρώπης, ενώ η πόλη φιλοξενεί και ορισμένα «πρωτότυπα» μουσεία. Στις όχθες του Ρήνου είναι κτισμένο το Schokoladen Museum, ένας φόρος τιμής στον αγαπημένο γλυκό πειρασμό μικρών και μεγάλων. Μια επίσκεψη στο συγκεκριμένο μουσείο αρκεί για να μάθει κανείς τα πάντα για τη σοκολάτα: πως και ποιοι την ανακάλυψαν, πώς παρασκευάζεται, πως διαφημιζόταν τότε και τώρα. Αφού ψωνίσουμε μερικές σοκολάτες για τα αγαπημένα μας πρόσωπα, θα πιούμε τον καφέ μας στην καφετέρια στο ισόγειο του μουσείου με θέα τον Ρήνο.

Ακριβώς δίπλα στο Μουσείο Σοκολάτας βρίσκεται το Μουσείο Αθλητισμού και Ολυμπιακών Αγώνων της Γερμανίας. Στους χώρους του ο επισκέπτης ξετυλίγει το κουβάρι του παγκοσμίου αθλητισμού, ξεκινώντας από ένα αρχαιοελληνικό γυμναστήριο και φτάνοντας μέχρι τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μονάχου το 1972. Ενδιάμεσα έχει τη δυνατότητα να μάθει αρκετά στοιχεία για σχεδόν όλα τα ολυμπιακά αθλήματα, μέσα από βίντεο αλλά και αρκετά πιστά αντίγραφα (ρέπλικες).

Η Κολωνία είναι ακόμα γνωστή για το εκθεσιακό κέντρο «Koelnmesse». Στους χώρους του διεξάγονται κάθε χρόνο περίπου 2.000 συνδιασκέψεις, ενώ μόνο στην έκθεση «Photokina 2008» το επισκέφτηκαν δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι.

Τι είναι λοιπόν η Κολωνία; Πέρα από μια πολύ οργανωμένη τυπική γερμανική πόλη, είναι και τα σοκάκια της. Είναι η Dom, η παλιά πόλη, τα πάρκα, ο Ρήνος, η περίφημη τοπική μπύρα K lsh. Ή απλώς όπως λέει το σλόγκαν: Köln ist ein Gefühl, Η Κολωνία είναι ένα αίσθημα…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 21.10.2008

Μαθήματα ποδοσφαιρικού πολιτισμού

2008-10-14T01:18:00.001+03:00

Πριν από λίγες ημέρες, με αφορμή μια έκθεση, βρεθήκαμε στην Γερμανία, στην πόλη της Κολωνίας. Έτσι, μας δόθηκε η ευκαιρία να παρακολουθήσουμε έναν αγώνα του γερμανικού πρωταθλήματος ποδοσφαίρου, που θεωρείται απ’ τα καλύτερα στον κόσμο, αφού η τοπική ομάδα θα έδινε εντός έδρας αγώνα με την ομάδα της Σάλκε.

Αν και επρόκειτο για τοπικό ντέρμπυ, από νωρίς το απόγευμα της ημέρας του αγώνα οι φίλαθλοι των δύο ομάδων –προς έκπληξη μας– έκαναν βόλτες στην πόλη και στον σταθμό των τρένων, φορώντας μπλούζες και κασκόλ και τραγουδώντας για την ομάδα τους, χωρίς να συμβεί κανένα παρατράγουδο. Δυσκολευόμαστε να φανταστούμε αντίστοιχη εικόνα στους δρόμους ελληνικής πόλης.

Λίγες ώρες αργότερα, οι φίλαθλοι επιβιβάζονταν στον υπόγειο και εν συνεχεία στο τραμ με κατεύθυνση το γήπεδο. Σε αντίστοιχο αγώνα του ελληνικού πρωταθλήματος, π.χ. στο Ολυμπιακό Στάδιο, οι οπαδοί της μιας ομάδας θα χρησιμοποιούσαν τον ηλεκτρικό, ενώ της άλλης θα προσέρχονταν στο στάδιο με λεωφορεία, έτσι ώστε να αποφευχθούν τα επεισόδια. Στην προκειμένη περίπτωση ήταν όλοι μαζί, στο ίδιο βαγόνι και τους ένωναν πολλά, σίγουρα περισσότερα απ’ όσα τους χώριζαν: η αγάπη τους όχι μόνο για την ομάδα τους, αλλά και για το άθλημα, η αίσθηση ότι συμμετέχουν σε μια γιορτή και το –απαραίτητο– μπουκάλι μπύρας ανά χείρας.

Η ίδια εικόνα και στο γήπεδο. Ο περισσότερος κόσμος βρισκόταν εκεί από νωρίς για λουκάνικα, μπύρες και… ποδοσφαιρικές συζητήσεις στα μαγαζιά πέριξ του «Rhein Energie Stadion». Ο αγώνας ξεκίνησε αφότου ένα ροκ συγκρότημα είχε σήκωσε όλο το στάδιο στο πόδι. Οι οπαδοί των δύο ομάδων ανακατεμένοι στις κερκίδες φώναζαν για την ομάδα τους, τραγουδούσαν, χωρίς να εκτοξεύουν μπουκάλια, δίχως να μουρμουρίζουν συνεχώς για τα σφυρίγματα του διαιτητή. Και όταν το παιχνίδι τελείωσε, έφυγαν όλοι ήσυχα και πολιτισμένα. Με λίγα λόγια είχαν μια συμπεριφορά που απέχει έτη φωτός από αυτή που χαρακτηρίζει το μέσο έλληνα οπαδό. Ο τελευταίος αντιμετωπίζει το παιχνίδι ως τον νυν υπέρ πάντων αγών όπου η ομάδα του ΠΡΕΠΕΙ ό,τι κι αν γίνει να κερδίσει. Ο γερμανός φίλαθλος αισθάνεται ότι είναι ένας εκλεκτός καλεσμένος σε μια ποδοσφαιρική γιορτή και δεν περνάει καν από το μυαλό του η σκέψη να την χαλάσει.

Ήταν ένα πολιτισμικό σοκ το οποίο ξεπεράσαμε με την επιστροφή μας στην Ελλάδα. Ανοίγοντας την τηλεόραση αντικρίσαμε ένα οικείο θέαμα: το ντέρμπυ της Θεσσαλονίκης είχε διακοπεί για μερικά λεπτά επειδή οπαδοί των γηπεδούχων πέταγαν ό,τι βρισκόταν εύκαιρο στους ποδοσφαιριστές της αντίπαλης ομάδας.

Όσοι από εσάς βρεθείτε κάποια στιγμή στην Γερμανία μη χάσετε την ευκαιρία να παρακολουθήσετε έναν αγώνα ποδοσφαίρου. Θα πάρετε μερικά δωρεάν μαθήματα ποδοσφαιρικού savoir vivre από έναν λαό που λατρεύει το άθλημα, ακριβώς γιατί το βλέπει ως γιορτή και όχι ως πόλεμο...

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 15.10.2008

Η υπόθεση Δαϊλάκη και το ριάλιτι της πολιτικής μας ζωής

2008-10-06T14:10:00.000+03:00

Είναι ίσως παράδοξο, αλλά μέσα από την υπόθεση Δαϊλάκη μπορούμε να βγάλουμε αρκετά χρήσιμα συμπεράσματα για τον τρόπο με τον οποίο ιεραρχούμε τη σπουδαιότητα των εξελίξεων στη χώρα μας και για το επίπεδο της πολιτικής (;) συζήτησης που γίνεται. Έτσι, ενώ όλος ο κόσμος προσπαθεί να βρει τις λύσεις στο κουίζ της χρηματοπιστωτικής κρίσης, στην Ελλάδα κυβέρνηση, αντιπολίτευση και ΜΜΕ διυλίζουν τον κώνωπα για ελάσσονος σημασίας ζητήματα. Ένας (άγνωστος) βουλευτής κάνει δηλώσεις κατά υπουργού σε τοπικό κανάλι και αυτό επισκιάζει τα πάντα! Ξαφνικά η κυβέρνηση βρίσκεται σε νευρική κρίση, σταματάει να παράγει έργο και φαντασιώνεται συνομωσίες, η αντιπολίτευση θριαμβολογεί ακατάσχετα (και ανεξήγητα) και τα ΜΜΕ τρίβουν τα χέρια τους.

Ο κ. Σταύρος Δαϊλάκης κέρδισε αυτό που (πιθανολογούμε) ότι επιζητούσε. Τα λίγα λεπτά –που τελικώς έγιναν μερικές ώρες– τηλεοπτικής δημοσιότητας. Επί δύο ημέρες (με εξαίρεση το 24ωρο της απεργίας στα ΜΜΕ) παρελαύνει από τα πάνελ των καναλιών και μονοπωλεί τον τηλεοπτικό χρόνο. Όχι μόνο με όσα δηλώνει κατά υπουργών, συνεργατών του πρωθυπουργού κλπ., αλλά καταφέρνοντας ταυτόχρονα να συζητούν άπαντες γι’ αυτόν: τι θα πει ο κ. Δαϊλάκης, άραγε θα παραιτηθεί, μήπως θα ιδρύσει νέο κόμμα με τον κ. Τατούλη, πώς θα αντιδράσει ο πρωθυπουργός στο περιστατικό; Αίφνης ο βουλευτής Δράμας έγινε το μοναδικό ζήτημα συζήτησης ανά την Ελλάδα.

Μ’ αυτά και μ’ αυτά κανείς δεν ασχολείται με το μείζον ζήτημα των τελευταίων εβδομάδων, την παγκόσμια χρηματοπιστωτική αστάθεια. Τι κι αν στην αμερικανική Γερουσία γίνονται διαπραγματεύσεις επί διαπραγματεύσεων για να ψηφιστεί ένα πολύ κρίσιμο νομοσχέδιο. Τι κι αν η κρίση χτυπάει πλέον την πόρτα μας. Το θέμα απουσιάζει παντελώς από τα δελτία και δεν φαίνεται να απασχολεί τους πολιτικούς μας. Το δε νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών για τη στήριξη των καταθετών έπαιξε στις ειδήσεις λίγο πριν από τα αθλητικά!

Το πρόβλημα τοποθέτησε στις σωστές του διαστάσεις ο Αλέξης Παπαχελάς στην «Καθημερινή» της περασμένης Τετάρτης. Σε όλο τον κόσμο αναμένουν τις κινήσεις Μπερνάνκι (προέδρου της Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ) κι εμείς κρεμόμαστε από τα χείλη του κ. Δαίλάκη. Όπου Δαϊλάκης βάλτε τον οποιοδήποτε πολιτικό που επιθυμεί με κάθε τρόπο να γίνει πρώτο θέμα της δημοσιότητας.

Υπάρχει και κάτι χειρότερο από τη συζήτηση λάθος θεμάτων σε λάθος χρόνο. Πέρα από τη θεματολόγια, πρέπει να δούμε και το ύφος του δημοσίου διαλόγου. Στη χώρα μας τα πολιτικά θέματα συζητούνται με όρους ριάλιτι: υπουργός καρφώνει υπουργό, οι φήμες και τα κουτσομπολιά δίνουν και παίρνουν και ο κ. Δαϊλάκης αφού αποχωρεί (δια της διαγραφής) δηλώνει ότι ο κ. Καραμανλής δεν έχει καλούς συγκατοίκους. Το μόνο που μένει είναι να δούμε ποιος είναι ο επόμενος προς αποχώρηση από το ριάλιτι της πολιτικής μας ζωής…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 05.10.2008

Η άλλη Αμερική της 5ης Νοεμβρίου

2008-09-29T18:18:00.002+03:00

Μας χωρίζουν μόλις πέντε εβδομάδες πριν από τη διεξαγωγή των προεδρικών εκλογών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Μια –δίχως άλλο– πολυαναμενόμενη αναμέτρηση, με ξεκάθαρο, μέχρι πριν από μερικές εβδομάδες φαβορί, που πλέον έχει γίνει «ντέρμπυ».

Ομπάμα ή Μακέιν; Το ερώτημα αυτό απασχολεί όχι μόνο τους Αμερικανούς πολίτες, αλλά και εκατομμύρια ανθρώπους εκτός των αμερικανικών τειχών. Κι αυτό γιατί οι πολιτικές της μοναδικής υπερδύναμης έχουν αντίκτυπο σε ολόκληρο τον κοσμο. Ένα πράγμα είναι σίγουρο: αν είχε τη δυνατότητα να ψηφίσει ο υπόλοιπος κόσμος –σύμφωνα με σφυγμομετρήσεις σε δεκάδες χώρες– ο Ομπάμα θα εκλεγόταν με πολύ μεγάλη διαφορά από τον ρεπουμπλικανό αντίπαλό του.

Ωστόσο, η εκλογή του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών είναι καθαρά εσωτερική υπόθεση. Οι πολίτες της χώρας θα είναι αυτοί που θα εκλέξουν τον διάδοχο του Τζορτζ Μπους, και σε πολλά ζητήματα –δυστυχώς ή ευτυχώς– έχουν πολύ διαφορετική προσέγγιση από τον μέσο Ευρωπαίο. Το παρήγορο είναι ότι σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις ο επόμενος πρόεδρος των ΗΠΑ –όποιος και αν είναι– δε θα θυμίζει σε τίποτα τον προηγούμενο.

Οι Δημοκρατικοί θέλησαν –για ευνόητους λόγους– να παρουσιάσουν τον κ. Μακέιν ως συνεχιστή της πολιτικής Μπους. Σκέφτηκαν ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο θα έφθειραν περισσότερο τον γερουσιαστή από την Αριζόνα. Όμως τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Ο κ. Μακέιν απέχει παρασάγγας από το πρότυπο του νεοσυντηριτικού ρεπουμπλικανού. Έχει έρθει πάρα πολλές φορές σε ρήξη με το «κατεστημένο της Ουάσιγκτον» και έχει καταψηφίσει αρκετά νομοσχέδια της κυβέρνησης Μπους. Δεν μιλάει συνέχεια για τις φοροαπαλλαγές, που αποτελούν θέμα ταμπου για το ρεπουμπλιανικό κόμμα. Αν και χαρακτηρίζεται «φιλοπόλεμος», ωστόσο αντιτίθεται στα ακραία βασανιστήρια και στις φυλακές – κολαστήρια (Γκουαντάναμο), καθότι ο ίδιος είχε μια παρόμοια τραγική εμπειρία στα χέρια των Βιετκόνγκ. Για αυτό το λόγο επέλεξε τη Σάρα Πέιλιν για αντιπρόεδρο του. Επειδή ακριβώς εκείνος δεν είναι αρκούντως συντηρητικός για να πείσει τη βάση του κόμματός του.

Την δική του βασική αδυναμία επιδιώκει να καλύψει και ο Μπάρακ Ομπάμα, επιλέγοντας ως υποψήφιο αντιπρόεδρο τον 65χρονο γερουσιαστή Τζον Μπάιντεν. Ο Μπάιντεν θεωρείται αυθεντία σε θέματα εξωτερικής πολιτικής (η αχίλλειος πτέρνα του Ομπάμα), μιας και έχει διατελέσει πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνών Σχέσεων της αμερικάνικης Γερουσίας. Όσο για τον μαύρο γερουσιαστή του Ιλινόις όλα είναι λίγο πολύ γνωστά. Το δυνατό του σημείο είναι η πολυπολιτισμική του ταυτότητα: Γιος μιας Αμερικανίδας και ενός Κενυάτη, μεγαλωμένος στην Τζακάρτα και τη Χονολουλού, ο Ομπάμα αποτελεί ίσως μια ζωντανή απόδειξη πραγμάτωσης του «αμερικάνικου ονείρου». Αν προσθέσετε στα παραπάνω το φιλελεύθερο, αντιπολεμικό του προφίλ και τις προοδευτικές ιδέες του, παίρνετε τον –κατά πολλούς– ιδανικό υποψήφιο.

Όπως όλα δείχνουν, στην επαύριο των αμερικανικών εκλογών ο πρόεδρος Μπους και όσα αυτός πρεσβεύει θα αποτελούν παρελθόν. Η μονομέρεια δεν θα είναι πια στρατηγική επιλογή για την Ουάσιγκτον. Είτε εκλεγεί ο –ξένος μέσα στο ίδιο του το κόμμα– Τζον Μακείν, είτε ο εκφραστής της αλλαγής (και πληρέστερος υποψήφιος αν θέλετε την άποψη μας) Μπαράκ Ομπάμα, το πρωί της 5ης Νοεμβρίου θα μιλάμε για μια άλλη, εντελώς διαφορετική Αμερική…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 28.09.2008

Στον αστερισμό του κ. Τατούλη

2008-09-22T00:32:00.004+03:00

Πριν από περίπου δύο βδομάδες ο βουλευτής του κυβερνώντος κόμματος κ. Πέτρος Τατούλης ανέβασε στο ιστολόγιο του ένα άκρως δηκτικό κείμενο 1.831 λέξεων. Σε αυτό καταφέρεται εναντίον του υπουργού Επικρατείας κ. Θ. Ρουσόπουλου και της συζύγου του κ. Μάρας Ζαχαρέα, απαντάει σε μια δήλωση της υπουργού Εξωτερικών κ. Ντ. Μπακογιάννη και κριτικάρει –εμμέσως– τον ίδιο τον πρωθυπουργό. Φυσικά η αξιωματική αντιπολίτευση δεν άφησε ανεκμετάλλευτο το «δώρο» Τατούλη. Στελέχη του ΠαΣοΚ –ερμηνεύοντας το κείμενο του πρώην υφυπουργού– μίλησαν για βέλη εκ των έσω, που δημιουργούν ρήγμα στο εσωτερικό της ΝΔ, ενώ κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο κ. Τατούλης αμφισβητεί ευθέως τον κ. Καραμανλή.

Δέκα ημέρες μετά, ο Αρκάς βουλευτής επανήλθε με νέα ανάρτηση. Σε αυτήν σχολιάζει την ομιλία του προέδρου του ΠαΣοΚ στη ΔΕΘ και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι «πράσινοι» δεν είναι έτοιμοι να κυβερνήσουν.

Αυτό ήταν! Από τη μια στιγμή στην άλλη, ο κ. Τατούλης «που λέει τα πράγματα με το όνομα τους» και δείχνει με τη στάση του πόσο διχασμένη είναι η κυβερνητική παράταξη, έγινε το πλέον αναξιόπιστο πρόσωπο! Το δε μπλογκ του κατακλύστηκε από μηνύματα αγανακτισμένων οπαδών του ΠαΣοΚ. Πιθανολογούμε ότι ήταν οι ίδιοι που λίγες μέρες πριν τον αποθέωναν.

Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, ο Αρκάς βουλευτής έχει κατορθώσει να είναι το πρόσωπο των τελευταίων εβδομάδων αποτελώντας σημείο αναφοράς για ολόκληρο το πολιτικό σύστημα. Με τα όσα πράττει, λέει ή δεν λέει, γράφει, υπονοεί και καταλογίζει. Κυρίως όμως για την κριτική που ασκεί στην κυβέρνηση, δίνοντας τροφή στα κανάλια για συζητήσεις επί συζητήσεων, υποθέσεις, εικοτολογίες.

Πρώην στέλεχος του Επαναστατικού Κομμουνιστικού Κινήματος Ελλάδος (ΕΚΚΕ), ο κ. Τατούλης φαίνεται –όπως γράφτηκε κατά κόρον τις τελευταίες μέρες– πως είναι θιασώτης του μαοϊκού ρητού «μεγάλη αναταραχή, θαυμάσια κατάσταση». Αν και κανείς δεν μπορεί να ξέρει επακριβώς τις προθέσεις του, είναι μάλλον η πίκρα εξαιτίας της αποπομπής του από την κυβέρνηση που τον έχει κάνει τόσο επικριτικό. Δεν εξηγείται αλλιώς: κατά τη διάρκεια της θητείας του στο υπουργείο Πολιτισμού δεν ασκούσε καμία απολύτως κριτική, παρότι κάτι τέτοιο είθισται να συμβαίνει ακόμα και από εν ενεργεία υπουργούς.

Σαφώς, ως βουλευτής ο κ. Τατούλης δικαιούται (ή καλύτερα οφείλει) να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του, παρά τα όσα λέγονται περί «κομματικής πειθαρχίας». Η λογική του «μαντριού» είναι πέρα για πέρα λανθασμένη. Πλην όμως «είναι άλλο πράγμα η απόλυτη (κακώς εννοούμενη) κομματική πειθαρχία και άλλο το να συμφωνείς σε βασικές, προγραμματικού τύπου θέσεις με τον κομματικό φορέα που είσαι ενταγμένος. Γιατί αν πράγματι ο βουλευτής του κυβερνόντος κόμματος αισθάνεται τόσο μακριά ιδεολογικοπολιτικά από τον πρωθυπουργό και την κυβέρνηση του και εννοεί τα όσα λέει το καλύτερο που έχει να κάνει τόσο για την ΝΔ, όσο κυρίως γι’ αυτόν είναι να παραιτηθεί…». Αυτά γράφαμε παλαιότερα, όταν στη θέση του κ. Τατούλη ήταν ο κ. Πολύδωρας και ισχύουν απόλυτα στην περίπτωση του κ. Τατούλη.

Εν τέλει ίσως να μην μάθουμε ποτέ τους ακριβείς λόγους για τους οποίους ασκεί τόσο έντονη κριτική ο πρώην υφυπουργός. Και ίσως να μην έχει και τόση σημασία. Το θέμα είναι να αφήσουν στην άκρη κόμματα, και ΜΜΕ την παραπολιτική και να ασχοληθούν με την ουσία της πολιτικής. Διότι ναι μεν «πουλάει» η αντίθεση ενός βουλευτή στην κυβέρνηση του, ωστόσο έχουμε πολύ πιο σημαντικά θέματα να συζητήσουμε.

Όσο για τον κ. Τατούλη, με τον τρόπο που συμπεριφέρεται δίνει σάρκα και οστά σε ένα παλαιό ουγγαρέζικο ρητό: «Δεν έχει σημασία να παίρνεις ό,τι θες, αλλά να θες ό,τι παίρνεις».

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 24.09.2008

Μαριέττα Γιαννάκου

2008-09-14T17:16:00.003+03:00

Λοιδορήθηκε όσο ελάχιστοι πολιτικοί. Δέχτηκε (και) χτυπήματα κάτω από τη μέση από μερίδα της εκπαιδευτικής κοινότητας, επειδή επιχείρησε το αυτονόητο: την αναγκαία μεταρρύθμιση στο χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Πέρασε μια πολύ σοβαρή περιπέτεια με την υγεία της. Κι όμως, η κ. Μαριέττα Γιαννάκου κατάφερε να βγει νικήτρια από την μεγαλύτερη μάχη της ζωής της και δηλώνει παρούσα στα πολιτικά δρώμενα.

«Όταν κάτι ξεκινήσει στραβά δε μπορεί παρά να τελειώσει και στραβά» αναφέρει ο νόμος του Μέρφυ. Αυτό ισχύει εν μέρει και στην περίπτωση της κ. Γιαννάκου. Η γεννημένη στο Γεράκι Λακωνίας πολιτικός πέρασε ένα εξάμηνο που θα το θυμάται για όλη της τη ζωή. Το Σεπτέμβριο του 2007 απέτυχε να επανεκλεγεί βουλευτής στην Α’ Αθηνών, αλλά τα χειρότερα ήρθαν λίγους μήνες μετά: το Φεβρουάριο του 2008 υποβλήθηκε σε ακρωτηριασμό του δεξιού της ποδιού, μετά από κάταγμα που υπέστη. Φύσει αισιόδοξος άνθρωπος η τέως υπουργός δε το έβαλε κάτω και γλίτωσε τα χειρότερα. Στο πείσμα της οφείλεται το ότι –παρά τις λυσσαλέες αντιδράσεις– η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση έγινε τελικώς νόμος του κράτους. Σε αυτό το στοιχείο του χαρακτήρα της αποδίδουν πολλοί και το αίσιο τέλος της περιπέτειας της υγείας της.

«Ενώ συνήθως οι άνθρωποι κάνουν πολλούς συμβιβασμούς στη ζωή τους, εγώ γίνομαι όλο και πιο ασυμβίβαστη όσο περνούν τα χρόνια και αυτό είναι το πρόβλημα» είχε δηλώσει παλαιότερα. Παρότι κανένα στέλεχος της κυβέρνησης –πλην του πρωθυπουργού– δεν τη στήριξε δημόσια την περίοδο των μεγάλων αναταραχών στο χώρο της Παιδείας εκείνη πέρασε το νομοσχέδιο. Δε συμβιβάστηκε –γι’ αυτό πολεμήθηκε– αλλά τελικώς τα κατάφερε. Η έλλειψη αλληλεγγύης από τους συναδέλφους της υπουργούς που βίωσε εκείνη την περίοδο είναι το πιο πικρό ποτήρι στην πολιτική της καριέρα, όπως δήλωσε σε πρόσφατη συνέντευξη στο περιοδικό «GK».

Όλα αυτά, όμως, ανήκουν πια στο παρελθόν και η κ. Γιαννάκου είναι έτοιμη για το μεγάλο came back στην πολιτική. Κι αυτό γιατί όταν ένας άνθρωπος έχει τόσο μεγάλη αγάπη για τη ζωή, τόσο πάθος για τα κοινά και είναι ταυτόχρονα εξαιρετικά στοχοπροσηλωμένος είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα πετύχει αυτό που θέλει. Γιατί ό,τι δε σε σκοτώνει απλώς σε κάνει πιο δυνατό…

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 14.09.2008

Άλλη πολιτική για την τριτοβάθμια εκπαίδευση

2008-09-09T21:10:00.003+03:00

Οι αριθμοί δεν λένε πάντοτε την αλήθεια, λέει το γνωστό μότο, όμως στην προκειμένη περίπτωση λένε πολλά. Σύμφωνα, λοιπόν, με τα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα μετά την ανακοίνωση των βάσεων εισαγωγής στα ΑΕΙ της χώρας, την προσεχή ακαδημαϊκή χρονιά 32 τμήματα ΤΕΙ θα έχουν μονοψήφιο αριθμό εισακτέων, ενώ την πύλη πέντε ιδρυμάτων δε θα περάσει κανένας φοιτητής! Τα νούμερα αυτά αφενός σοκάρουν, αφετέρου καταδεικνύουν την αποτυχία της πολιτικής που εφαρμόστηκε την τελευταία δεκαετία στον χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης: της πολιτικής της ίδρυσης ΑΕΙ και ΤΕΙ σε (σχεδόν) κάθε περιφερειακή πόλη. Δεν είναι τυχαίο ότι τα τελευταία δέκα χρόνια ιδρύθηκαν 60 (!) ιδρύματα ΑΕΙ, τα περισσότερα στην περιφέρεια.

Για να μην παρεξηγηθούμε: δεν είναι κακό να ιδρύονται νέα εκπαιδευτικά Ιδρύματα, κάθε άλλο. Πόσω μάλλον όταν αυτό γίνεται εκτός Αθηνών, συμβάλλοντας έτσι στην αποκέντρωση της γνώσης και την οικονομική ανάπτυξη των πόλεων αυτών. Το αντίθετο: στον 21ο αιώνα –τον λεγόμενο και αιώνα της εξειδίκευσης– είναι θεμιτό να δημιουργούνται καινούργια ιδρύματα, έτσι ώστε και ο υποψήφιος φοιτητής να έχει μεγαλύτερη γκάμα επιλογών και φυσικά να καλύπτονται και οι ανάγκες της αγοράς εργασίας. Λάθος είναι η δημιουργία ιδρυμάτων χωρίς σχεδιασμό, στοχεύοντας αποκλειστικά στην αύξηση του εσωτερικού τουρισμού και των παρελκόμενων αυτού (ενοίκια, καφετέριες, μαγαζιά, αυτό που με δυο λόγια λέμε «ενίσχυση της τοπικής αγοράς»). Λάθος είναι να μπαίνει σε πρώτη μοίρα η περιφερειακή ανάπτυξη –δια μέσου των ιδρυμάτων– και σε δεύτερη το ακαδημαϊκό κομμάτι. Λάθος επίσης είναι να δημιουργούνται τμήματα χωρίς γνωστικό αντικείμενο, τμήματα που δε διασφαλίζουν επαγγελματικά δικαιώματα στους αποφοίτους τους, άρα αυξάνουν τους δυνητικά ανέργους, μόνο και μόνο για να μπουν όλοι ή έστω οι περισσότεροι απόφοιτοι Λυκείου «κάπου» και να γίνει περισσότερο αρεστός ο χ υπουργός και το ψ κόμμα.

Αρκετά ιδρύματα κινδυνεύουν να κλείσουν ή (στην καλύτερη περίπτωση) να συγχωνευτούν. Το γεγονός από μόνο του είναι σημαντικό και δικαιολογεί την στροφή 180 μοιρών που πρέπει να γίνει στο οικοδόμημα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Δεν χρειάζεται να ψάξουμε για μαγικές λύσεις. Αυτό που χρειάζεται είναι σχέδιο. Αυτό που σίγουρα δεν χρειάζεται είναι οι τακτικισμοί και τα μικροπολιτικά παιχνίδια εις βάρος του μεγαλύτερου κεφαλαίου που έχει αυτή η χώρα: της γνώσης.

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 05.09.2008

Ο πρωταθλητισμός, το ντόπινγκ και οι χορηγοί

2008-09-03T17:12:00.000+03:00

Αν ρίξει κανείς μια ματιά στα νούμερα που ακούγονται τις τελευταίες ημέρες στο παγκόσμιο αθλητικό στερέωμα θα τον πιάσει ίλιγγος. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου, λοιπόν, έσπασαν 43 παγκόσμια ρεκόρ. Ο κολυμβητής Μάικλ Φελπς, καταρρίπτοντας το ένα ρεκόρ μετά το άλλο, πέτυχε το… ακατόρθωτο, να συγκεντρώσει δηλαδή 8 χρυσά ολυμπιακά μετάλλια, σε μια μόνο διοργάνωση. Στον στίβο ο Ουσέιν Μπολτ έκανε τα 100 μέτρα σε χρόνο 9.69’’ και –λίγες ώρες αργότερα– έκανε νέο παγκόσμιο ρεκόρ στα 200 μέτρα. Στον χώρο του ποδοσφαίρου η Ρεάλ Μαδρίτης προσφέρει 52 εκατομμύρια ευρώ για να εντάξει στους κόλπους της τον Νταβίντ Βίγια, ενώ ο Ριβάλντο αφήνει τη χώρα μας, επειδή ομάδα από το Ουζμπεκιστάν του προσφέρει συνολικά απολαβές 10 εκατομμυρίων ευρώ για δύο χρόνια.

Απίστευτες επιδόσεις και πολύ χρήμα. Σε αυτά τα δύο στοιχεία φαίνεται ότι στηρίζεται ολόκληρο το οικοδόμημα του (πρωτ)αθλητισμού. Το σχήμα είναι απλό: Τα χρήματα τροφοδοτούν τις επιδόσεις, αλλά η κάνουλα κλείνει όταν ο αθλητής σταματήσει να φέρνει στους χορηγούς του (ή στην ομάδα του) τα αναμενόμενα ποσά. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η επιτυχία γίνεται αυτοσκοπός για τον αθλητή. Θα κάνει τα πάντα για να επιτύχει. Θα θέσει σε κίνδυνο ακόμα και την υγεία του.

Αναπόφευκτα φτάνουμε στον ρόλο των υπηρεσιών ελέγχου του ντόπινγκ, οι οποίες καλούνται να προστατεύσουν το κύρος του αθλητισμού καθώς και τα ιδανικά του ευ αγωνίζεσθαι. Σε παγκόσμιο επίπεδο αρμόδια για τους ελέγχους είναι η Διεθνής Αρχή Καταπολέμησης Ντόπινγκ (WADA) και σε εθνικό οι αντίστοιχες Αρχές της κάθε χώρας. Μόνο που στη χώρα μας όχι μόνο δεν φαίνεται να υπάρχουν σοβαροί ελεγκτικοί μηχανισμοί, αλλά η ίδια η Πολιτεία είναι αυτή που χωρίς υπερβολή οδηγεί τους αθλητές στη χρήση αναβολικών ουσιών. Το ισχύον νομικό πλαίσιο –που όπως είπε ο υφυπουργός Αθλητισμού θα αλλάξει σύντομα– προβλέπει για τους ολυμπιονίκες (1η – 8η θέση) πριμ που φτάνουν το ποσό των 190.000 ευρώ, βαθμό αξιωματικού στον στρατό, άδεια πρακτορείου ΠΡΟΠΟ, και εισαγωγή σε ΑΕΙ ή ΤΕΙ! («Η Καθημερινή» 24.08.2008). Το δέλεαρ είναι αδιαμφισβήτητα πολύ μεγάλο για ένα νεαρό αθλητή και είναι δύσκολο να αντισταθεί στις «σειρήνες» των αναβολικών. Αυτό, βέβαια, δεν αναιρεί την ατομική ευθύνη του τελευταίου. Ο καθένας είναι υπεύθυνος για τις πράξεις του.

Ποια είναι, λοιπόν, η λύση στο πρόβλημα του ντόπινγκ; Όχι βέβαια η επιστροφή στον ερασιτεχνικό αθλητισμό! Και οι αθλητές επαγγελματίες είναι και πρέπει να βγάζουν τα προς το ζην. Λύση δεν είναι ούτε καν ο εξοστρακισμός των χορηγών από τον αθλητισμό. Το πρόβλημα δεν είναι οι χορηγίες, αλλά η νοοτροπία. Άρα η μάχη δεν θα κερδηθεί μέσω παράλογων απαγορεύσεων. Το ζήτημα είναι να καλλιεργηθεί στους πολίτες μια κουλτούρα η οποία να ευνοεί τον μαζικό αθλητισμό και όχι τον –με οποιοδήποτε κόστος– πρωταθλητισμό. Για να συμβεί, όμως, αυτό δεν χρειάζονται νέα νομοσχέδια, αλλά κυρίως όραμα. Ένα όραμα το οποίο οφείλει η πολιτική και αθλητική ηγεσία να μεταδώσει στην κοινωνία. Πρέπει επίσης η Αρχή Καταπολέμησης του Ντόπινγκ να πάρει πιο σοβαρά το ρόλο της. Πρέπει, με λίγα λόγια, να καταδικάσουμε όλοι νοοτροπίες του τύπου «ντοπέ είναι μόνο όποιος πιάνεται» και εκείνους που τις πρεσβεύουν…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 31.08.2008

Οι άγνωστες, πανέμορφες Μικρές Κυκλάδες

2008-08-31T12:14:00.003+03:00

Απέχουν λίγα ναυτικά μίλια από τη Νάξο και… έτη φωτός από το στυλ και την αισθητική που κυριαρχεί στα μεγάλα νησιά του Αιγαίου. Μπορούν –χωρίς ίχνος υπερβολής– να χαρακτηριστούν επίγειοι παράδεισοι, μιας και η εκπληκτική ομορφιά του τοπίου συνδυάζεται με τους αργούς ρυθμούς ζωής και τις δαντελένιες ακρογιαλιές. Και όμως, η Ηρακλειά και τα Κουφονήσια –αποτελούν μαζί με τη Σχοινούσα και τη Δονούσα τις Μικρές Ανατολικές Κυκλάδες– είναι terra incognito, άγνωστη περιοχή, για τους περισσότερους από εμάς.

Η Ηρακλεία βρίσκεται μόλις δεκαοκτώ ναυτικά μίλια νότια της Νάξου. Έχει εμβαδόν 18 τετραγωνικά χιλιόμετρα και περίπου 120 κατοίκους. Η χλωρίδα και η πανίδα της είναι πλούσια, ενώ στη θαλάσσια περιοχή γύρω απ’ το νησάκι εμφανίζονται μερικά απειλούμενα είδη ψαριών. Επίσης, άξια αναφοράς είναι το εντυπωσιακό σπήλαιο του Αη Γιάννη και τα ερείπια του ναού του Δια.

Με το που φτάνεις στην Ηρακλειά είσαι «αναγκασμένος» να αφήσεις πίσω σου τις συνήθειες της μεγαλούπολης. Στην κεντρική παραλία δίπλα στο λιμάνι κανείς δεν χρησιμοποιεί ομπρέλα. Δεν χρειάζεται. Τα πεύκα σχηματίζουν ένα φυσικό τείχος προστασίας από τον ήλιο. Επίσης στην Ηρακλειά μην κάνετε τον κόπο να αναζητήσετε τράπεζες, βενζινάδικα και ταξί, διότι απλούστατα δεν υπάρχουν. Μάλιστα, η μοναδική Αρχή στο νησί είναι ο κοινοτάρχης.

Περίπου μισή ώρα από την Ηρακλειά, νοτιανατολικά της Νάξου και δυτικά της Αμοργού βρίσκεται το μικρότερο (με μόλις 3,5 τετραγωνικά χιλιόμετρα έκταση) και πιο πυκνοκατοικημένο νησί των Κυκλάδων: το Κουφονήσι. Σε αντίθεση με το γειτονικό, σχεδόν ακατοίκητο Κάτω Κουφονήσι, το Κουφονήσι ή πάνω Κουφονήσι είναι γεμάτο ζωή. Οι 350 κάτοικοι απασχολούνται στη μεγάλη τους πλειοψηφία στον τομέα της αλιείας.

Οι παραλίες είναι –όπως και στην Ηρακλειά– μοναδικές: βραχώδεις, μικρές και ερημικές, σχεδόν ιδιωτικές, με νερά δροσερά και πεντακάθαρα. Αρκεί να μην κάνετε το λάθος να πάτε στην «τουριστική» παραλία δίπλα στο λιμάνι, εκεί που κατευθύνεται η μεγάλη πλειονότητα των τουριστών που έρχονται για λίγες ώρες από την Νάξο ή την Πάρο. Τα τελευταία χρόνια το νήσι επισκέπτονται γνωστοί επιχειρηματίες και άνθρωποι των μέσων ενημέρωσης. Ωστόσο το μέρος παραμένει μαγικό και οι τιμές λογικές, ή καλύτερα για όλα τα βαλάντια. Όπως μας είπε μια κάτοικος του νησιού η διανυκτέρευση στο Κουφονήσι κοστίζει από 40 μέχρι 210 ευρώ. Ανάλογα τις διαθέσεις και το πορτοφόλι…

Αν λοιπόν σας βγάλει ο δρόμος στην Πάρο ή τη Νάξο μη διστάσετε να πάτε μια μονοήμερη κρουαζιέρα στα δύο νησάκια των Μικρών Κυκλάδων. Το κόστος είναι λογικό και το κρουαζιερόπλοιο έχει δρομολόγια κάθε μέρα. Το πιο πιθανό είναι να ερωτευτείτε το μέρος και να θέλετε να μείνετε μέρες. Εξάλλου διακοπές δεν είναι μόνο το πολύβουο trendy νησί, με τα μεγάλα club και το σετ ξαπλώστρα – ομπρέλα – φρέντο στην παραλία. Αρκεί βέβαια να μην σας πειράζει που σε ορισμένες παραλίες το κινητό δεν πιάνει. Όπως λέει και η ταμπέλα που καλωσορίζει τον επισκέπτη στο Κουφονήσι, «εδώ δε θα σας ανακαλύψει κανείς»…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 27.08.2008

Μισή ώρα σε ένα ταξί

2008-08-28T17:07:00.001+03:00

Μόλις είχα αποβιβαστεί από το πλοίο στο λιμάνι του Πειραιά επιστρέφοντας από τις καλοκαιρινές διακοπές και αναζητούσα –όπως και οι περισσότεροι– ταξί για να κατευθυνθώ στον προορισμό μου. Δεν είναι και το πιο εύκολο πράγμα να βρεις ταξί αργά τη νύχτα, στα μέσα Αυγούστου, στο μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας. Με προσεγγίζει ένας οδηγός ταξί από την παρακείμενη πιάτσα και με ρωτάει που πηγαίνω. Αν και παράλογη η ερώτηση –ο οδηγός οφείλει να σε πάει όπου του ζητήσεις– τελικά κατευθύνομαι προς το ταξί. Ο οδηγός με αφήνει εκεί και φεύγει. Έξω από το όχημα περιμένει ήδη μια κυρία, η οποία πηγαίνει σχετικά κοντά σε μένα. Μετά από περίπου δέκα λεπτά ο ταξιτζής ξαναεμφανίζεται με άλλες δύο κοπέλες –ευτυχώς πηγαίνουμε στο ίδιο μέρος– και (επιτέλους) ξεκινάμε!

Είμαστε στην αριστερή λωρίδα, λίγα μόλις μέτρα από το λιμάνι και ετοιμαζόμαστε να στρίψουμε αριστερά. Το ίδιο θέλει να κάνει και ο οδηγός που βρίσκεται μπροστά μας, στη μεσαία λωρίδα. Έχει βγάλει εγκαίρως φλας, ωστόσο ο οδηγός δε τον έχει δει. Γλιτώνουμε το τρακάρισμα, όχι όμως και τον καβγά. Τα δύο οχήματα σταματούν στη μέση του δρόμου και οι οδηγοί διαπληκτίζονται λεκτικά. Ευτυχώς ήμασταν τέσσερις μέσα στο ταξί, «διότι αν ήμουν άδειος θα κατέβαινα και θα…».

Ξεπερνάμε κι αυτόν τον σκόπελο. Μέχρι το τέλος της διαδρομής δεν υπήρξε κάποιο άλλο απρόοπτο. Πέρα από τα «αυτονόητα». Ο (επαγγελματίας) οδηγός δεν ήταν συνεπής στην εφαρμογή του ΚΟΚ: δύο – τρεις φορές έβγαλε φλας σε ολόκληρη τη διαδρομή, ενώ για bluetooth ούτε λόγος. Δεν χρειάζεται να αναφέρουμε ότι δεν έκοψε απόδειξη, ούτε βέβαια μας υποχρέωσε να φορέσουμε ζώνη ασφαλείας.

Το συγκεκριμένο περιστατικό θα μπορούσε να είναι φανταστικό, ωστόσο είναι πέρα για πέρα αληθινό. Φοβάμαι, δε, ότι δεν είναι καθόλου μεμονωμένο. Ο καθένας μας θα μπορούσε να διηγηθεί κάποια παρόμοια εμπειρία σε ταξί. Κακοί επαγγελματίες υπάρχουν παντού, ωστόσο στον κλάδο των αυτοκινητιστών δεν είναι λίγοι.

Όσο φταίνε οι κακοί επαγγελματίες, άλλο τόσο φταίμε κι εμείς που τους δίνουμε το δικαίωμα να συμπεριφέρονται κατ’ αυτόν τον τρόπο, θα μπορούσε να αντιτείνει κάποιος. Δε θα διαφωνήσω. Ακόμα κι έτσι, όμως, οι ευθύνες των συγκεκριμένων ανθρώπων είναι μεγάλες. Με τις ενέργειες τους ζημιώνουν έναν ολόκληρο κλάδο, καθώς ευνοούν τη δημιουργία στερεοτύπων και την παγίωση μιας καθόλου κολακευτικής εικόνας για τους οδηγούς ταξί στα μάτια του μέσου πολίτη.

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 22.08.2008

Τι είδους τουρισμό θέλουμε;

2008-08-22T14:58:00.002+03:00

Το θλιβερό περιστατικό με τον νεαρό Αυστραλό που ξυλοκοπήθηκε μέχρι θανάτου πριν από δύο εβδομάδες στη Μύκονο θα πρέπει να μας προβληματίσει. «Μπράβους» μπορείς να συναντήσεις παντού στον κόσμο. Ωστόσο εδώ δεν μιλάμε απλώς για ένα «μεμονωμένο περιστατικό», όπως ειπώθηκε από πολιτικούς παράγοντες. Οι μεθυσμένοι (συχνά Βρετανοί) τουρίστες και οι «πορτιέρηδες» που δεν σηκώνουν μύγα στο σπαθί τους είναι, δυστυχώς, ο κανόνας σε πολλά ελληνικά νησιά.

Αν οι νεαροί Βρετανοί έρχονται στη χώρα μας αναζητώντας «ήλιο, σεξ και ηδονιστική νυχτερινή ζωή» –όπως αναφέρει η εφημερίδα «Guardian»– κάποιοι τους δίνουν την αντίστοιχη δυνατότητα. Το κυρίαρχο ελληνικό τουριστικό μοντέλο προσδιορίζεται στην ορολογία του τουρισμού με δύο λέξεις: «all inclusive». Δηλαδή, ο τουρίστας αγοράζει από την χώρα του ένα πακέτο διακοπών στο οποίο είναι (σχεδόν) όλα προπληρωμένα εντός του ξενοδοχείου. Αν και το μοντέλο αυτό αφορά πιο πολύ οικογένειες με παιδιά, ωστόσο φαίνεται πως υπάρχουν αντίστοιχα πακέτα και για τους νεαρούς τουρίστες. Με μια διαφορά: στην τιμή πολλές φορές συμπεριλαμβάνεται ξενάγηση, όχι στα αξιοθέατα αλλά στα club (sic) του νησιού και κατανάλωση συγκεκριμένης ποσότητας αλκοόλ. Εναλλακτικά προσφέρεται απεριόριστη κατανάλωση αλκοόλ με λίγα μόνο ευρώ.

Όμως όταν σπέρνεις ανέμους αργά ή γρήγορά θα θερίσεις θύελλες. Καταρχάς το μοντέλο αυτό είναι «άσχημο»: Αποτρέπει μια σημαντική μερίδα τουριστών να επισκεφτούν δημοφιλείς ελληνικούς προορισμούς, επειδή δεν αισθάνονται καθόλου ασφαλείς. Τα στοιχεία που δημοσιεύει η βρετανική εφημερίδα σοκάρουν και αποκαλύπτουν το μέγεθος του προβλήματος: το 2006 1.000 Βρετανοί εισήλθαν σε κάποιο νοσοκομείο στη χώρα μας, ενώ αναφέρθηκαν στην αστυνομία 39 περιπτώσεις βιασμού. Μάλιστα, το περασμένο καλοκαίρι μέσα σε μια μόλις εβδομάδα υπήρξαν τρεις θάνατοι, τρεις περιπτώσεις σοβαρού τραυματισμού, τρεις βιασμοί και εννέα συλλήψεις βρετανών πολιτών, κι όλα αυτά μόνο στην περιοχή Λαγανάς στη Ζάκυνθο!

Το συγκεκριμένο μοντέλο εκτός του ότι λειτουργεί αποτρεπτικά για χιλιάδες τουρίστες, αποδεικνύεται και μη προσοδοφόρο. Αν και –όπως ανέφερε ο υπουργός Τουριστικής Ανάπτυξης– οι αφίξεις τουριστών στη χώρα μας το φετινό καλοκαίρι φαίνονται αυξημένες σε σχέση με πέρυσι, ωστόσο δεν παρουσιάζεται η αντίστοιχη αύξηση στα έσοδα (οι αφίξεις αυξάνονται κατά 6% και οι τουριστικές εισπράξεις μόλις κατά 2,5%). Είναι λογικό: οι τουρίστες που επιλέγουν τα συγκεκριμένα πακέτα διακοπών (μεταξύ των οποίων και αρκετοί νεαροί Βρετανοί) δεν ξοδεύουν παρά ελάχιστα χρήματα στον προορισμό τους. Έτσι η αύξηση του τουρισμού είναι άνευ αντικρίσματος, αφού δεν εμφανίζεται στην οικονομία. Με λίγα λόγια ο τουρισμός δεν αυξάνεται ούτε ποιοτικά, αλλά τελικώς ούτε και ποσοτικά.

Πρέπει, λοιπόν, να αναζητήσουμε ένα καινούργιο μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης; Κατά τη γνώμη μας ναι. Με τη διατήρηση της υπάρχουσας κατάστασης η χώρα μας έχει να χάσει πολλά στον τομέα του τουρισμού: τόσο σε επίπεδο εντυπώσεων, όσο και στο πεδίο της οικονομίας. Πόσω μάλλον όταν αυτά τα δύο είναι άρρηκτα συνδεδεμένα…

Δ. Τζ.

Το παράδειγμα του κ. Όλμερτ

2008-08-18T17:57:00.000+03:00

Όποια αισθήματα κι αν τρέφει κανείς για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, στην προκειμένη περίπτωση οφείλει να του βγάλει το καπέλο. Όντας κατηγορούμενος για παράνομη χρηματοδότηση από αμερικανό επιχειρηματία, καθώς και για «χλιδάτα» ταξίδια στο εξωτερικό κατά τη διάρκεια της θητείας του στο υπουργείο Μεταφορών, ο κ. Εχούντ Όλμερτ ανακοίνωσε πριν από λίγες μέρες την απόφασή του να παραιτηθεί. Και την αιτιολόγησε ως εξής: «Θα παραιτηθώ των καθηκόντων με έντιμο, δίκαιο και υπεύθυνο τρόπο (…) και εν συνεχεία θα αποδείξω την αθωότητά μου».

Αν επιχειρήσουμε να συγκρίνουμε την κίνηση του κ. Όλμερτ με αντίστοιχες περιπτώσεις πολιτικών στη χώρα μας που κατηγορούνται για διαφθορά, παράνομες χρηματοδοτήσεις κ.ο.κ., θα παρατηρήσουμε μια σημαντική διαφορά: Στην Ελλάδα οι πολιτικοί που βρίσκονται στη δίνη του κυκλώνα σπανίως έχουν την τόλμη να παραιτηθούν και στη συνέχεια να «αποδείξουν την αθωότητά τους». Κι όταν αυτό συμβαίνει, επί της ουσίας δεν πρόκειται για παραίτηση, αλλά για αποπομπή, η οποία βαφτίζεται «παραίτηση» για λόγους εντυπώσεων.

Είναι άραγε το πολυθρύλητο νέκταρ της εξουσίας που κλείνει ορισμένους πολιτικούς στον δικό τους μικροκόσμο, καθιστώντας τους αδιάφορους για το τι επιτάσσει η κοινή λογική σε αυτές τις περιπτώσεις; Ή μήπως η αλαζονεία, που παρατηρείται επίσης συχνά στους κόλπους της εξουσίας; Δεν έχει και τόση σημασία. Η εικόνα που μένει στον πολίτη είναι αυτή ενός πολιτικού που αρνείται πεισματικά να αφήσει τη θέση που κατέχει.

Για ποιο λόγο, όμως, να παραιτηθεί κάποιος πολιτικός από το αξίωμά του εφόσον –σύμφωνα με το τεκμήριο αθωότητας– είναι αθώος μέχρι να αποδειχτεί τελεσίδικα το αντίθετο, θα μπορούσε να αντιτείνει κάποιος. Αν και η κίνηση έχει το συμβολισμό της, ο λόγος είναι και (κυρίως) πρακτικός. Ουσιαστικά κατ’ αυτόν τον τρόπο λύνονται τα χέρια της Δικαιοσύνης. Ο κατηγορούμενος δεν θα δικαστεί ως πολιτικός (φέρνοντας έτσι σε δύσκολη θέση τους δικαστικούς λειτουργούς), αλλά ως απλός πολίτης. Και αν τελικώς αθωωθεί θα έχει την ευκαιρία να επανέλθει στην πολιτική εξαγνισμένος, καθαρός. Κυρίως, δε, θα έχει αποδείξει ότι δεν αισθάνεται «κολλημένος» με την καρέκλα. Πολύ περισσότερο, δεν θα φέρει το στίγμα του ανθρώπου που αθωώθηκε μόνο και μόνο επειδή ήταν δημόσιος λειτουργός…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 10.08.2008

Η «περιπέτεια» του Πεκίνου και ο νόμος του Μέρφυ

2008-08-04T17:09:00.008+03:00

Αν και μας χωρίζουν πέντε μέρες από την τελετή έναρξης του Πεκίνου, οι Ολυμπιακοί Αγώνες της Κίνας μπορούν ήδη να χαρακτηριστούν… περιπετειώδεις. Πριν από λίγους μήνες τα γεγονότα στο Θιβέτ έβαλαν σε σκέψεις αρκετούς δυτικούς ηγέτες για το αν πρέπει να παραστούν στην τελετή έναρξης ή όχι. Μάλιστα πολλοί στη Δύση μίλησαν με καθόλου κολακευτικά λόγια για τις πρακτικές του κινεζικού κομμουνιστικού καθεστώτος (λογοκρισία, βία έναντι των Θιβετιανών μοναχών). Έπειτα, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή εξέφρασε τις ανησυχίες της για την πορεία των εργασιών στα γήπεδα, νοτιοκορεάτικο τηλεοπτικό δίκτυο διέρρευσε απόρρητα πλάνα από την πρόβα της τελετής έναρξης και το αμερικανικό Κογκρέσο μέσω ψηφίσματός του κατηγόρησε το Πεκίνο για τις επιδόσεις του στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, την περασμένη Πέμπτη, οκτώ μόλις μέρες πριν από την έναρξη των Αγώνων πέντε ρωσίδες αθλήτριες του στίβου αποβλήθηκαν από τους Αγώνες, καθώς βρέθηκαν θετικές σε έλεγχο χρήσης αναβολικών ουσιών.

Τέσσερα χρόνια πριν, κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών της Αθήνας άπαντες συζητούσαν για θέματα οργανωτικής φύσεως και, κυρίως, για το (εφιαλτικό) σενάριο μιας τρομοκρατικής επίθεσης –ήταν οι πρώτοι Ολυμπιακοί Αγώνες μετά το χτύπημα στους Δίδυμους Πύργους. Τελικά –με εξαίρεση την υπόθεση Κεντέρη – Θάνου– όλα κύλησαν ομαλά, οι Κασσάνδρες διαψεύσθηκαν και σήμερα μιλάμε ίσως για τους καλύτερους Αγώνες όλων των εποχών. Ποιος όμως μπορεί να ισχυρισθεί το ίδιο και για τους Αγώνες του Πεκίνου, χωρίς να κινδυνεύσει να εκτεθεί;

Αυτό που απασχολεί πολύ έντονα τους κινέζους αξιωματούχους τούτες τις μέρες δεν είναι καθαυτή η διοργάνωση, αλλά η εικόνα που θα περάσει η Κίνα στον υπόλοιπο κόσμο. Και αν αυτή η εικόνα δεν είναι καλή, απλώς την αποσιωπούμε ή την φτιασιδώνουμε. Έτσι, ολόκληρο οικοδομικό τετράγωνο σε συνοικία μεταναστών στο κέντρο της κινεζικής πρωτεύουσας καλύπτεται αυτές τις μέρες από παραπετάσματα, αφού οι ιδιοκτήτες των κτιρίων δεν αποδέχτηκαν την κατεδάφισή τους. Όταν δε στο site της Διεθνούς Αμνηστίας «ανέβηκε» έκθεση για την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα, η πρόσβαση στη συγκεκριμένη σελίδα απαγορεύτηκε. Πρόκειται για συνήθη πρακτική του καθεστώτος: όσες εφημερίδες, δημοσιογράφοι, χρήστες του διαδικτύου, ακόμα και μη κυβερνητικές οργανώσεις εναντιώνονται ή απλά διαφωνούν με τις κυβερνητικές θέσεις φιμώνονται…

Μόνιμη ανησυχία για τους διοργανωτές αποτελεί και η προστασία του περιβάλλοντος. Έχοντας δώσει υποσχέσεις για καθαρό περιβάλλον κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης, η Κρατική Διοίκηση Περιβαλλοντικής Προστασίας θέσπισε μια αυστηρότερη περιβαλλοντική στρατηγική σε περίπτωση «εξαιρετικά δυσμενών καιρικών συνθηκών», στρατηγική που θα εφαρμοστεί μόνο κατά τη διάρκεια των Αγώνων. Ήδη τα εργοστάσια στην ευρύτερη περιοχή έχουν μειώσει την παραγωγή ή έχουν κλείσει. Την ίδια ώρα δύο εκατομμύρια οχήματα έχουν απομακρυνθεί από τους δρόμους της πρωτεύουσας, καθιστώντας τη ζωή των κατοίκων πιο δύσκολη.

Ενώ οι κινεζικές αρχές έχουν ήδη αρκετούς λόγους να προβληματίζονται, την Πέμπτη το βράδυ έγινε γνωστός ο αποκλεισμός πέντε αθλητριών της ρωσικής ομάδας, οι οποίες βρέθηκαν να έχουν καταναλώσει παράνομες ουσίες. Έτσι, ένα ακόμη σύννεφο κάνει την εμφάνιση του στον ουρανό του Πεκίνου. Όχι ότι προκάλεσε έκπληξη το γεγονός, καθότι το ντόπινγκ τείνει να γίνει συνώνυμο του (πρωτ)αθλητισμού, αλλά όσο να ‘ναι η εξέλιξη αυτή δεν είναι ό,τι καλύτερο τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Όπως γράφει ο Τζερέ Λόνγκμαν στους «New York Times», τα τελευταία γεγονότα έρχονται σε μια στιγμή που οι Αγώνες του Πεκίνου αντιμετωπίζονται με προβληματισμό για τη μόλυνση του περιβάλλοντος, τα θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τους περιορισμούς στην πρόσβαση στο διαδίκτυο για τους 20.000 δημοσιογράφους που θα καλύψουν τους Αγώνες.

Σύμφωνα με τον νόμο του Μέρφυ αν κάτι ξεκινήσει στραβά δε μπορεί παρά να τελειώσει και στραβά. Ευχόμαστε οι αγώνες του Πεκίνου να στεφτούν με επιτυχία, αλλά τα ευχολόγια από μόνα τους μάλλον δεν αρκούν...

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 03.08.2008

Το Όσκαρ του Χιθ Λέτζερ

2008-07-28T20:27:00.001+03:00

Είναι δυνατόν τα όσα γράφουν οι κριτικοί κινηματογράφου για την ερμηνεία ενός ηθοποιού (και μάλιστα σε δεύτερο ρόλο) να δημιουργήσουν τόσο θόρυβο, τόσες προσδοκίες και τόση αδημονία στο κοινό για την προβολή μιας ταινίας; Και αυτές οι προσδοκίες όχι μόνο να μην διαψεύδονται με την προβολή της, αλλά να συμπαρασύρουν και μια πλειάδα σπουδαίων ηθοποιών και κριτικών κινηματογράφου; Ο «Σκοτεινός Ιππότης» του Κρίστοφερ Νόλαν πετυχαίνει όλα τα παραπάνω, ενώ κάνει νέο ρεκόρ εισπράξεων (153 εκατομμύρια δολάρια στο πρώτο σαββατοκύριακο προβολής). Είναι πράγματι μια πολύ καλοστημένη παραγωγή, με έναν αρκετά «γήινο» Μπάτμαν, ενώ δίνει βάρος περισσότερο στους χαρακτήρες και λιγότερο στα εφέ, εν αντιθέσει με τις προηγούμενες μεταφορές του ομώνυμου κόμικ στο σελιλόιντ. Ωστόσο, τις εντυπώσεις δεν κερδίζει ο άψογος Κρίστοφερ Νόλαν (σκηνοθεσία), ούτε ο πολύ καλός Κρίστιαν Μπέιλ (Μπάτμαν), αλλά ο Χιθ Λέτζερ ως Τζόκερ.

Ο Αυστραλός ηθοποιός έφυγε πρόωρα από τη ζωή στις 22 Ιανουαρίου σε ηλικία 29 ετών, μετά από υπερβολική κατανάλωση υπνωτικών χαπιών. Σε μια συνέντευξη του λίγο πριν αφήσει την τελευταία του πνοή, ο Λέτζερ είχε δηλώσει ότι η ερμηνεία του στον «Σκοτεινό Ιππότη» είναι ό,τι καλύτερο έχει κάνει στην καριέρα του. Πράγματι, ο Λέτζερ ερμηνεύει πειστικότατα και σχεδόν ανατριχιαστικά έναν μασκοφόρο αναρχικό που επιδιώκει να φέρει το χάος στην (φανταστική) πόλη Γκόθαμ. Αυτή η ερμηνεία, όμως, φαίνεται ότι τον στοίχειωσε. Μπήκε τόσο βαθιά στον ρόλο του παρανοϊκού κλόουν που δεν κατάφερε να διαχειριστεί τα συναισθήματα του. Έμενε άυπνος για νύχτες, αναγκάστηκε να παίρνει χάπια, ώσπου κατέρρευσε.

Ο Λέτζερ τα τελευταία χρόνια φαινόταν πιο ώριμος από ποτέ. Πριν από τρία χρόνια πρωταγωνίστησε στο εξαιρετικό «Brokeback Mountain», ανεβάζοντας κατακόρυφα τις μετοχές του στο κινηματογραφικό στερέωμα, για να έρθει ο ρόλος του Τζόκερ, η τελευταία του ολοκληρωμένη δουλειά. Ο «Χίθι» –όπως του άρεσε να τον αποκαλούν– θεωρείται το φαβορί για το Όσκαρ β’ ανδρικού ρόλου και εν πολλοίς δικαιολογημένα. Δίνει σάρκα και οστά σε έναν «κακό» που θα θυμόμαστε για χρόνια. Δηλώσεις στήριξης της (μεταθανάτιας) υποψηφιότητάς του έχουν κάνει μεταξύ άλλων οι συμπρωταγωνιστές του στον «Σκοτεινό Ιππότη» σερ Μάικλ Κέιν και Γκάρι Όλντμαν, καθώς και ο διακεκριμένος Αμερικανός κριτικός του περιοδικού «Rolling Stone» Πίτερ Τράβερς.

Στον αντίποδα, ο κριτικός Τζέισον Σόλομονς υποστηρίζει στον «Guardian» ότι δε θα γινόταν τόση φασαρία αν δεν μιλάγαμε για το πολυαναμενόμενο μπλογκμπάστερ του καλοκαιριού και αν το φιλμ δεν είχε μετατραπεί ουσιαστικά σε επιτύμβιο του Λέτζερ. Ο Σόλομονς πιστεύει ότι το καλό μάρκετινγκ σε συνδυασμό με ένα φορτισμένο συναισθηματικά κοινό, δημιουργεί την απαίτηση να πάει το Όσκαρ στον Λέτζερ. «Κανείς δε θέλει να μιλήσει άσχημα για το νεκρό, ούτε να τον νικήσει στα βραβεία» καταλήγει.

Τι κι αν ο Λέτζερ δε μπορεί να συγκριθεί με άλλους κακούς του σινεμά όπως ο Μάρλον Μπράντο στο «Αποκάλυψη τώρα» ή ο Μπράιαν Κοξ στο «Χάνιμπαλ», όπως υποστηρίζει ο Βρετανός κριτικός. Ούτε βέβαια η προδιάθεση του κοινού δε μπορεί να μειώσει –πόσο μάλλον να αναιρέσει– μια σπουδαία ερμηνεία. Ναι, ο νεκρός πάντοτε δεδικαίωται. Όμως, ο Αυστραλός ηθοποιός, ο πρώτος μη Αμερικάνος και ο νεότερος σε ηλικία που υποδύεται τον Τζόκερ αξίζει με την ερμηνεία του το βραβείο. Και δε θα είναι καθόλου χαριστικό…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 27.07.2008

Ένας καλός συμβιβασμός

2008-07-21T19:30:00.000+03:00

Είναι ένα ζήτημα το οποίο μας απασχολεί επί σχεδόν δύο δεκαετίες. Ο λόγος για την –μέσω της νομοθετικής οδού– αποσαφήνιση του πλαισίου που διέπει την λειτουργία των ιδιωτικών σχολών (κολεγίων) στη χώρα μας. Κυρίως δε υπό ποιες προϋποθέσεις θα αναγνωρίζονται τα πτυχία που αυτά παρέχουν και κατά συνέπεια τα επαγγελματικά δικαιώματα των αποφοίτων τους.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Τα κολέγια –που λειτουργούν ως παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων– αποτελούν μαζί με ΑΕΙ, ΤΕΙ και ΙΕΚ τους πυλώνες της μεταλυκειακής εκπαίδευσης. Ωστόσο, τα πτυχία που παρέχουν δε θεωρούνται ισάξια των αντίστοιχων πανεπιστημιακών. Ουσιαστικά αυτό είναι που διαφοροποιεί τα κολέγια από ΑΕΙ και ΤΕΙ και αυτό επιχειρεί να «διορθώσει» ο νέος νόμος. Με τη ρύθμιση του υπουργείου Παιδείας επιδιώκεται να μπει μια τελεία στο ζήτημα, με την παράλληλη ενσωμάτωση της κοινοτικής οδηγίας 36/05 «που επιβάλλει την αναγνώριση των πτυχίων που χορηγούν τα παραρτήματα ευρωπαϊκών ΑΕΙ στην Ελλάδα».

Κατά τη γνώμη μας η αναγνώριση επαγγελματικών δικαιωμάτων των αποφοίτων των κολεγίων είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Με μια βασική προϋπόθεση: τον αυστηρό έλεγχο των συγκεκριμένων κέντρων σπουδών από το υπουργείο. Κάτι τέτοιο άλλωστε ορίζεται από τον νέο νόμο. Καταρχάς, τα κολέγια –επιτέλους!– περνούν στην δικαιοδοσία του υπουργείου Παιδείας (μέχρι σήμερα είναι στην αρμοδιότητα του υπουργείου Ανάπτυξης). Σύμφωνα με τη νομοθετική ρύθμιση –αναφέρει ρεπορτάζ της «Καθημερινής»– στα κολέγια θα τεθούν αυστηρές προδιαγραφές λειτουργίας, αντίστοιχες με αυτές του μητρικού (ευρωπαϊκού), ενώ παράλληλα συγκροτείται ανεξάρτητη επιτροπή αξιολόγησης και ελέγχου, στην οποία συμμετέχουν καθηγητές πανεπιστημίων και ΤΕΙ και εμπειρογνώμονες. Στην περίπτωση δε που κάποιο κολέγιο δεν συμμορφωθεί με τους όρους λειτουργίας που θα τεθούν προβλέπεται η επιβολή αυστηρών προστίμων και κυρώσεων που επιφέρουν μέχρι και οριστικό κλείσιμο.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο νόμος είναι αυστηρός, αλλά επί της ουσίας δίκαιος. Και αυτό γιατί προσπαθεί να συγκεράσει την –εν πολλοίς δικαιολογημένη– καχυποψία του Έλληνα φοιτητή δημοσίου πανεπιστημίου για τα κέντρα ελευθέρων σπουδών και τον φόβο του για τυχόν απαξίωση του πτυχίου του με την επιτακτική ανάγκη εφαρμογής της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Πολλοί θα θέσουν ζήτημα εφαρμογής του νόμου και δε θα έχουν άδικο. Στη χώρα μας δεν πάσχουμε νομοθετικά. Το πρόβλημα είναι η εφαρμογή των όσων ψηφίζει η Βουλή, αλλά αυτό είναι ένα άλλο θέμα και δεν έχει να κάνει αποκλειστικά με το συγκεκριμένο ζήτημα. Είναι ωστόσο ένα ερώτημα που μένει να απαντηθεί.

Σχετικά με το ζήτημα της λειτουργίας κολεγίων από ιδιώτες ενδιαφέρον παρουσιάζει η απόφαση (21.9.1999) του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΔΑ) σε προσφυγή ιδιωτικού εκπαιδευτηρίου κατά της χώρα μας. «Το κράτος», αναφέρει η απόφαση, «οφείλει να παρεμβαίνει μέσω των περιθωρίων αξιολόγησης που διαθέτει, για να αποτρέπει τις ταξικές συνέπειες από τη λειτουργία των ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων. Οφείλει, εν τούτοις, να σέβεται την ελευθερία της Παιδείας και το δικαίωμα των γονέων να επιλέγουν ελεύθερα την εκπαίδευση των παιδιών τους». (Νίκος Αλιβιζάτος «Πέρα από το 16», Εκδ. Μεταίχμιο). Με άλλα λόγια το ΕΔΔΑ λέει ναι στην υπό αυστηρές προϋποθέσεις λειτουργία ιδιωτικών ιδρυμάτων. Έτσι ώστε αυτά να μην δίνουν πτυχία έναντι μόνο μερικών χιλιάδων ευρώ, παραβιάζοντας τον ανταγωνισμό με τα δημόσια πανεπιστήμια. Τα κριτήρια θα πρέπει να είναι και (κυρίως) ακαδημαϊκά.

Αν πάντως κάτι δείχνει ότι ο νόμος είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, αυτό είναι η ταυτόχρονη αντίδραση αντιπολίτευσης και κολεγίων. Ο κ. Αλέκος Αλαβάνος μιλάει για πυρηνική βόμβα στα θεμέλια της δημόσιας εκπαίδευσης, επειδή προφανώς διαφωνεί (ή ηθελημένα αγνοεί) την προαναφερθείσα απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου και τις κοινοτικές οδηγίες. Τα κολέγια αντιδρούν στις αυστηρές προδιαγραφές που θέτει το υπουργείο, διότι αυτές θα κάνουν τη ζωή τους πιο δύσκολη. Η έστω και από διαφορετική αφετηρία αντίδραση των δύο δείχνει κάτι. Είναι αυτό που έλεγε ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Πορτογαλίας Ζοάο Ντε Ντέους Πινέιρο: «Καλός συμβιβασμός είναι εκείνος που δεν ικανοποιεί κανέναν, αλλά που όλοι μπορούν να αποδεχτούν».

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 20.07.2008

Όταν η τηλεόραση μας δείχνει τον δρόμο…

2008-07-14T13:03:00.012+03:00

Ο Μάρτιν Σιν στο ρόλο του προέδρου των ΗΠΑ

Τζοσάια Μπαρτλέτ στη σειρά «The West Wing».

Σε καθημερινή σχεδόν βάση κατηγορούμε τους τηλεοπτικούς σταθμούς για το χαμηλό επίπεδο των προγραμμάτων τους. Δεν είναι μόνο το ύφος και ο τρόπος προσέγγισης των γεγονότων από αρκετές ειδησεογραφικές εκπομπές, ζήτημα στο οποίο έχουμε πολλάκις αναφερθεί από αυτήν εδώ τη στήλη. Ακόμα, αρκετά σίριαλ χαρακτηρίζονται από πλήρη έλλειψη φαντασίας, πρωτοτυπίας και εν τέλει βαθύτερου νοήματος. Όμως όλοι οι κανόνες έχουν τις εξαιρέσεις τους. Πολλές φορές η τηλεόραση πρωτοτυπεί και (μας) δείχνει τον δρόμο, είναι δηλαδή ένα βήμα μπροστά από την κοινωνία. Χωρίς, όμως, να απομακρύνεται από την πραγματικότητα.

Παραδείγματα καλής τηλεόρασης υπάρχουν πολλά. Στο πιο πρόσφατο από αυτά, δυο γυναίκες, μία Ισραηλινή και μία Παλαιστίνια παρουσιάζουν μια εκπομπή μαγειρικής στην ισραηλινή τηλεόραση, παρά τη διαφωνία του συγγενικού τους περιβάλλοντος, και –όπως γράφει ο βρετανικός «Independent»– δίνουν μια συνταγή διεξόδου από την αραβοϊσραηλινή σύγκρουση. Αυτή είναι σε αδρές γραμμές η υπόθεση των «Καλών Προθέσεων», του σίριαλ που ξεκίνησε να προβάλλεται στην ισραηλινή τηλεόραση τον Ιούνιο, κέρδισε τις εντυπώσεις, έκανε πολύ καλά νούμερα και οδεύει προς την αντίπερα όχθη (Αλ Τζαζίρα).

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Μάρτιν Σιν υποδύεται στην εξαιρετική σειρά «The West Wing» («Η Δυτική Πτέρυγα») τον λαοπρόβλητο πρόεδρο Τζοσάια Μπαρτλέτ. Ο βραβευμένος με Νομπέλ Οικονομίας πολιτικός από το Νιου Χαμσάιρ, είναι –γράφει το avsite.gr– το απωθημένο κάθε ψηφοφόρου των Δημοκρατικών. Προοδευτικός, έξυπνος, με χιούμορ, φιλειρηνιστής κι υπέρμαχος του κοινωνικού κράτους. Αν και λευκός, ο Μπαρτλέτ, σε πολλούς θυμίζει αρκετά από πλευράς ιδιοσυγκρασίας, χαρακτήρα και κοσμοθεωρίας τον αφροαμερικανό υποψήφιο για την προεδρία, Μπαράκ Ομπάμα. Βέβαια, όταν ξεκίνησε να παίζεται η σειρά, το 1999, ο Ομπάμα ήταν ακόμα μέλος της Γερουσίας του Ιλινόις.

Στο «Commander in Chief» η Μακένζι Άλεν (Τζίνα Ντέιβις) γίνεται πρόεδρος των ΗΠΑ, διαδεχόμενη τον άρρωστο πρόεδρο Τέντι Μπρίτζες. Και όλα αυτά πολύ πριν η Χίλαρι Κλίντον αποφασίσει να διεκδικήσει –και όπως φάνηκε με αξιώσεις– το χρίσμα των Δημοκρατικών.

Σειρές σαν αυτές που προαναφέραμε απλώς αποδεικνύουν ότι η τηλεόραση ότι δεν είναι πάντοτε κομπάρσος της πραγματικής ζωής, ένας ξεχωριστός «γυάλινος» κόσμος. Αντιθέτως, πολύ συχνά προσεγγίζει «δύσκολα» θέματα με αξιοπρόσεκτη ωριμότητα, ενώ δείχνει το δρόμο στους πραγματικούς πρωταγωνιστές της ζωής. Αυτό βέβαια μπορεί να συμβεί μόνο αν η μικρή οθόνη δεν παίρνει διαζύγιο από την πραγματικότητα.

«Η Αμερική δεν είναι ο αστυνόμος της Γης. Δε θα επιβάλλει τις αξίες τις, τα ιδανικά τις σε όλο τον κόσμο» λέει ο πρόεδρος Μπαρτλέτ, κάνοντας πρόβα της ομιλίας που πρόκειται να εκφωνήσει στο Καπιτώλιο για την επανεκλογή του. Σταματάει, μειδιά και γυρνάει προς τους επιτελείς του: «Κοιτάξτε, ξέρω ότι εκπροσωπώ ένα ενιαίο χώρο, αλλά θέλω να εννοώ ό,τι λέω». Να που η τηλεόραση αποδεικνύει ότι μπορεί να είναι άκρως ρεαλιστική, ενίοτε δε και εξαιρετικά κυνική…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 13.07.2008

Η χρηματοδότηση των κομμάτων

2008-07-07T10:03:00.000+03:00

Λίγο η άσχημη οικονομική συγκυρία, λίγο η κατακόρυφη πτώση των ποσοστών του κόμματος στις πρόσφατες δημοτικές εκλογές σε συνδυασμό με τη γενικότερη απαξίωση της πολιτικής, και οι βρετανοί Νέοι Εργατικοί βρίσκονται σε εξαιρετικά δυσχερή (οικονομικά) θέση: Αν δεν βρουν 30 εκατ. ευρώ εντός του καλοκαιριού –διαβάζουμε στον «Ελεύθερο Τύπο»– το κόμμα θα χρεοκοπήσει. Για να αποφύγουν την αρνητική αυτή εξέλιξη οι ιθύνοντες του κυβερνώντος κόμματος της Γηραιάς Αλβιόνας σκέφτηκαν κάτι –αν μη τι άλλο– πρωτότυπο. Στο «Γουέμπλεϊ», τον επονομαζόμενο «ναό του ποδοσφαίρου», θα βάλουν την ερχόμενη εβδομάδα σε πλειστηριασμό μια παρτίδα τένις με τον τέως πρωθυπουργό Τόνι Μπλερ και ένα δείπνο με τον προπονητή της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ –και προσωπικό φίλο του πρωθυπουργού Γκόρντον Μπράουν– σερ Άλεξ Φέργκιουσον, έτσι ώστε να μαζέψουν τα χρήματα που χρειάζονται.

Κακά τα ψέματα. Πολιτική χωρίς (πολλά) χρήματα δε γίνεται. Φτάνει να αναλογιστεί κανείς τα ποσά που ξοδεύει ένα κόμμα κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας. Αφίσες, προεκλογικές συγκεντρώσεις, διαφημιστικό υλικό, προσωπικό… Κι όταν οι φίλοι και τα μέλη σου γυρνάνε την πλάτη, τότε αναγκαστικά στρέφεσαι στην αγορά.

Κάπως έτσι είναι τα πράγματα και στην υπόθεση της Siemens. Μόνο που οι ελληνικοί κομματικοί φορείς –εν αντιθέσει με τους βρετανούς– χρησιμοποίησαν τον πατροπαράδοτο τρόπο (κάτω από το τραπέζι). Δεν υποστηρίζουμε, βέβαια, ότι οι βρετανοί πάνε με το σταυρό στο χέρι. Μόλις μερικούς μήνες πριν ο τέως πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ κατηγορήθηκε για τον τρόπο με τον όποιο χορηγούσε κατά τη διάρκεια της θητείας του τίτλους ευγενείας: έδειχνε «προτίμηση» στους χορηγούς του κόμματος του. Ωστόσο, λίγη φαντασία δε βλάπτει κανέναν. Κανείς δε θα ψέξει ένα κόμμα που αναζητά με ανορθόδοξο –πλην νόμιμο– τρόπο χρήματα για να καλύψει τις τρέχουσες ανάγκες του. Το κόμμα θα κατηγορηθεί μόνο εάν παρανομήσει.

Και ερχόμαστε στο δια ταύτα. Είναι λογικό να χρηματοδοτούνται κόμματα από επιχειρήσεις; Είναι λανθασμένο το νομοθετικό πλαίσιο που ισχύει στην Ελλάδα και απαγορεύει τις εισφορές επιχειρήσεων; Κατά τη γνώμη μας και στα δύο ερωτήματα η απάντηση είναι ναι. Όπως μπορεί ο οποιοσδήποτε πολίτης να συνεισφέρει σε ένα κόμμα, το ίδιο πρέπει να ισχύει και για τις επιχειρήσεις. Με μια διαφορά: όλες οι χορηγήσεις θα πρέπει να δημοσιοποιούνται (μέσω διαδικτύου) –όπως συμβαίνει και στις Ηνωμένες Πολιτείες– έτσι ώστε να υπάρχει πλήρης διαφάνεια. Έτσι και τα κόμματα θα έχουν ρευστότητα χωρίς να παρανομούν και ο πολίτης θα μπορεί να βγάζει τα δικά του συμπεράσματα πριν πάει στις κάλπες.

Δεν είναι κακό επιχειρήσεις να χρηματοδοτούν κόμματα. Κακό είναι να μην ξέρουμε ποιος έδωσε πόσα και σε ποιον…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 06.07.2008

Η Τέχνη ως ακριβής επιστήμη

2008-06-30T10:03:00.001+03:00

Το «Jesus Christ Superstar», η ροκ όπερα – φαινόμενο και ένα από τα μακροβιότερα μιούζικαλ στην ιστορία του Broadway ήρθε πέρυσι τον Απρίλιο και στη χώρα μας, για μερικές παραστάσεις στο θέατρο Μπάντμιντον. Το θέμα που πραγματεύεται, οι τελευταίες ημέρες του Χριστού και ο τρόπος με τον οποίον το προσεγγίζει προκάλεσε αντιδράσεις σε θρησκευτικούς κύκλους. Προσπερνάμε το παράλογο της αντίδρασης –πώς είναι δυνατόν να διαμαρτύρεσαι για κάτι που δεν έχεις δει;– καθότι η υπόθεση πήρε άλλες διαστάσεις: Ιδιώτης έστειλε στα δικαστήρια τον κ. Μιχάλη Αδάμ, πρόεδρο της εταιρίας που ανέλαβε τη διοργάνωση του μιούζικαλ στην Ελλάδα. Αιτία; Στο έργο –αναφέρει η μηνυτήρια αναφορά– «καθυβρίζετο κακόβουλα η Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία». Σύμφωνα με το κατηγορητήριο «η Μαρία Μαγδαληνή εμφανίζεται στην παράσταση να βοηθά τον Ιησού Χριστό να χαλαρώσει κάνοντάς του μασάζ, με αλοιφή», ενώ «η σταύρωση και η ταφή παρουσιάζονται με τρόπο παραποιημένο απ ό,τι περιγράφονται στα Ιερά Ευαγγέλια».

Οι αιτιάσεις του ενάγοντος θα ήταν για γέλια, αν το ζήτημα δεν ήταν αρκετά σοβαρό. Και όταν λέμε σοβαρό ζήτημα δεν εννοούμε την υποτιθέμενη «καθύβριση της Ορθόδοξης Εκκλησίας», αλλά τον τρόπο με τον οποίον προσεγγίζουν ορισμένοι την τέχνη: Στην προκειμένη περίπτωση με όρους Θεολογίας, ενώ σε άλλες περιπτώσεις (κινηματογραφικά έργα) ωσάν να πρόκειται για μεταφορά βιβλίου Ιστορίας στο σελιλόιντ.

Πριν μερικά χρόνια, ο γνωστός σκηνοθέτης και σεναριογράφος Όλιβερ Στόουν είχε δεχτεί έντονη κριτική από Έλληνες πολιτικούς και ιστορικούς για το έργο του «Αλέξανδρος» (αναφέρεται στη ζωή του Μ. Αλεξάνδρου). Ούτε λίγο ούτε πολύ τον κατηγόρησαν για παραποίηση της Ιστορίας. Η απάντηση που έδωσε ο Στόουν ήταν αφοπλιστική: «Εγώ δεν κάνω Ιστορία αλλά κινηματογράφο».

Αλήθεια, που τελειώνει η ελευθερία της Τέχνης (δηλαδή της έκφρασης); Πώς πρέπει να προσεγγίζουμε την Τέχνη, με όρους καλλιτεχνικούς ή καθαρά επιστημονικούς; Αν στο πρώτο ερώτημα η απάντηση είναι σχετική, στο δεύτερο τα πράγματα είναι πολύ πιο απλά, σχεδόν ξεκάθαρα: η τέχνη δεν είναι τίποτα άλλο παρά η πρωτότυπη (και σαφώς όχι επιστημονική) προσέγγιση ενός θέματος από έναν δημιουργό. Ο δημιουργός πλάθει ιστορία, δεν την αναπαράγει. Άρα το έργο (πρέπει να) εξετάζεται με αμιγώς καλλιτεχνικά κριτήρια και όχι με όρους ιστορικής ακρίβειας.

Υπάρχει και κάτι πιο επικίνδυνο από την λάθος κριτική σε λάθος ανθρώπους για παραποίηση της Ιστορίας: Το ότι ορισμένοι θέλουν να ποινικοποιήσουν την καλλιτεχνική δημιουργία. Είναι εντελώς διαφορετικό το να διαφωνείς με ένα έργο –έστω και για λάθος λόγους– με το να στέλνεις τον δημιουργό του (εν προκειμένω τον πρόεδρο της διοργανώτριας εταιρείας) στα δικαστήρια επειδή προσβάλει τα «χρηστά ήθη»!

Λένε ότι η Ιστορία δεν είναι ακριβής επιστήμη όπως τα Μαθηματικά. Ένα γεγονός μπορεί να ειδωθεί διαφορετικά ανάλογα την οπτική γωνία του ερευνητή. Η Τέχνη δεν είναι καν επιστήμη. Γιατί λοιπόν να τις δίνουμε παραπάνω ιδιότητες από αυτές που έχει;

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 29.06.2008

Όταν το Harvard ήρθε στην Ελλάδα

2008-06-23T13:09:00.002+03:00

Ακούγεται κάπως παράξενα, όμως είναι αλήθεια: εδώ και μερικούς μήνες το φημισμένο αμερικανικό πανεπιστήμιο Harvard στεγάζεται (και) στην Ελλάδα! Στο Ναύπλιο, στο ανακαινισμένο κτίριο που λειτουργούσε κάποτε ως δημαρχείο της πόλης, βρίσκεται σήμερα το παράρτημα του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών του σπουδαίου πανεπιστημίου. Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι πρόκειται για το πρώτο παράρτημα του Harvard στην Ευρώπη. Όμως τι δουλειά έχει το Harvard στην Ελλάδα;

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών του Harvard ιδρύθηκε το 1962 και αποτελεί ένα από τα Ερευνητικά Κέντρα του ομώνυμου πανεπιστημίου. Κινητήριος δύναμή του –διαβάζουμε στην ηλεκτρονική του διεύθυνση– είναι η ανάγκη επαναπροσέγγισης του ουμανιστικού οράματος των Ελλήνων. Έχοντας στο επίκεντρο την ελληνική γλώσσα και κουλτούρα, το Κέντρο προσπαθεί να εξερευνήσει την πιο ευρεία έννοια του όρου «Ελληνικός», προσδιορίζοντας τον ελληνικό πολιτισμό ως τον καθολικό ουμανισμό που ξεπερνά τις διακρίσεις μεταξύ Ευρώπης και μη – Ευρώπης.

Αν και τα επίσημα εγκαίνια θα γίνουν στα τέλη του μήνα, το Κέντρο κλείνει αυτό το μήνα ένα χρόνο παρουσίας στη χώρα μας. Σε αυτό το διάστημα –αναφέρει ρεπορτάζ της «Καθημερινής»– το έχουν επισκεφτεί 18 φοιτητές από τις ΗΠΑ, μέσω υποτροφίας που τους κάλυψε τα αεροπορικά εισιτήρια και σημαντικό κομμάτι των εξόδων τους. Οι φοιτητές, στις δέκα μέρες που παρέμειναν στο Ναύπλιο, είχαν την ευκαιρία να κάνουν έρευνα και να παρακολουθήσουν σεμινάρια για την ελληνική γλώσσα και ιστορία. Ακολούθως, ανάλογα με τις σπουδές τους, πραγματοποίησαν πρακτική άσκηση σε ελληνικές επιχειρήσεις.

Μέσα στο 2008 το Κέντρο διοργάνωσε διαλέξεις για την ελληνική ιστορία και πολιτισμό. Ταυτόχρονα, μέσω της ολοκληρωμένης ψηφιακής βιβλιοθήκης του Κέντρου, φοιτητές και απλοί πολίτες είχαν τη δυνατότητα πρόσβασης στην πλούσια βιβλιογραφία του πανεπιστημίου.

Από τον τρόπο λειτουργίας ενός πανεπιστημίου όπως το Harvard –αν ξεφύγουμε για λίγο από τη στείρα και μίζερη κουβέντα για τα μη κρατικά ΑΕΙ– μπορούμε να πάρουμε μερικά χρήσιμα μαθήματα για το πως πρέπει να είναι το πανεπιστήμιο του 21ου αιώνα: δυναμικό, εξωστρεφές και ανοικτό στην κοινωνία. Δεύτερον, δεν μπορεί να λέγεται σοβαρό ένα Ανώτατο Ίδρυμα το οποίο αδιαφορεί παντελώς για την επιστημονική έρευνα, και αρκείται στην από καθέδρας θεωρητικολογία και την παπαγαλία. Η έρευνα είναι αναπόσπαστο κομμάτι της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, κάτι που στην Ελλάδα –πλην ελαχίστων εξαιρέσεων– μας διαφεύγει.

Φυσικά δε χρειαζόταν να έρθει το Harvard στη χώρα μας για να καταλάβουμε πως πρέπει να λειτουργεί το σύγχρονο πανεπιστήμιο. Ας είναι όμως αυτή μια ευκαιρία για να αντιληφθούμε που υστερούν τα ελληνικά ΑΕΙ και να προσπαθήσουμε να κερδίσουμε το χαμένο έδαφος. Δεν είναι δα και ντροπή να αντιγράψεις το Harvard…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 22.06.2008

Τηλεοπτικοί μετασεισμοί

2008-06-17T13:04:00.000+03:00

Τι ακολουθεί έναν μεγάλο (ή λιγότερο μεγάλο) σεισμό είναι λίγο έως πολύ γνωστό. Δε μιλάμε βέβαια για τη μετασεισμική ακολουθία, αλλά για τους τηλεοπτικούς μετασεισμούς. Ο προ εβδομάδος σεισμός στην Πελοπόννησο δεν αποτέλεσε εξαίρεση. Για μια ακόμα φορά το χτύπημα του Εγκέλαδου διαδέχθηκαν οι ανθρώπινες ιστορίες, οι υπερβολές και οι κινδυνολογίες και –φυσικά– η κόντρα των σεισμολόγων για το ποιος προέβλεψε πρώτος το γεγονός.

Ο απεγκλωβισμός του εννιάχρονου κοριτσιού από το χωριό Φώσταινα συγκίνησε τους πάντες, γι’ αυτό και έπαιξε στα δελτία ειδήσεων. Το θέμα όμως έπρεπε να τελειώσει τη στιγμή που η μικρή βγήκε σώη και αβλαβής από τα ερείπια αυτού που κάποτε ήταν το σπίτι της. Φευ! Την επόμενη μέρα δημοσιογράφοι της τηλεόρασης επισκέφτηκαν το κοριτσάκι στο νοσοκομείο για να το ρωτήσουν πως αισθάνεται και αν φοβήθηκε! Αν και οι ερωτήσεις τους ήταν εξαιρετικά κοινότυπες, το θέμα είναι άλλο: ότι οι ρεπόρτερς λησμόνησαν –και δεν ήταν η πρώτη φορά– πως η μικρή κάνει προσπάθειες να ξεχάσει όσα τραγικά πέρασε κι ότι και μόνο η παρουσία των καμερών εκεί επιτείνει την ψυχική της φθορά, καθότι αναγκάζεται να ανακαλέσει στη μνήμη της τις δύσκολες στιγμές.

Όταν η ανθρώπινη ιστορία εξαντλήθηκε σειρά πήραν οι κόντρες των σεισμολόγων. Κόντρες άνευ ουσίας, βέβαια, μιας και πολύ λίγοι από τους προσκεκλημένους επιστήμονες αποφάσισαν να μιλήσουν… επιστημονικά. Στην πλειονότητά τους οι παρευρισκόμενοι στα τηλεπαράθυρα κοντραρίστηκαν για λάθος λόγους: διαφώνησαν για το ποιος προέβλεψε πρώτος τον σεισμό, μίλησαν για «επερχόμενους καταστροφικούς σεισμούς», αλλά απέφυγαν να επιχειρηματολογήσουν με επιστημονικό και προπαντός ψύχραιμο τρόπο για το τι σημαίνει το συγκεκριμένο γεγονός τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή.

Όμως αυτή η τακτική δεν είναι καθόλου ανώδυνη. «Οι υπερβολές έχουν ως αποτέλεσμα την αύξηση της ανησυχίας και της ανασφάλειας των πολιτών» σημειώνει σε συνέντευξη του στην «Ελευθεροτυπία» ο διευθυντής του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου κ. Γιώργος Σταυρακάκης. Η ανασφάλεια, αίσθημα ανησυχίας και φόβου για τα μελλούμενα, που παρατηρείται στις κοινωνίες μετά από καταστροφικά γεγονότα όπως π.χ. ένας σεισμός, επιτείνεται από την ανεύθυνη στάση μερίδας της επιστημονικής κοινότητας. «Μερικές φορές δεν γίνεται σεισμολογία, γίνεται παρασεισμολογία» καταλήγει ο κ. Σταυρακάκης, χαρακτηρίζοντας το φαινόμενο καθαρά ελληνικό.

Το χειρότερο είναι ότι οι τηλεοπτικές αψιμαχίες μεταξύ των σεισμολόγων δεν κάνουν κακό μόνο στην κοινωνία, ούτε απλώς μειώνουν την αξιοπιστία των –πανταχόθεν βαλλόμενων ούτως ή άλλως– δελτίων ειδήσεων, αλλά –όπως γράφει ο Πάσχος Μανδραβέλης στην «Καθημερινή»– «απαξιώνουν ένα ερευνητικό κλάδο». Είναι λογικό: όταν ένας ολόκληρος επιστημονικός κλάδος διασταυρώνει τα ξίφη του με κραυγές μέσω της τηλεόρασης και μάλιστα για θέματα ελάσσονος σημασίας, είναι προφανές πως χάνει σε αξιοπιστία.

Το «Βήμα» έθεσε την περασμένη Τρίτη μέσω του κύριου άρθρου του το θέμα στις σωστές του διαστάσεις: «Οι σεισμοί ταλαιπωρούν τη χώρα αιώνες. Οι σεισμολόγοι (με μερικές λαμπρές εξαιρέσεις) εδώ και μερικές δεκαετίες. Μπορεί μάλιστα να πει κανείς ότι ορισμένοι από αυτούς είναι σχεδόν το ίδιο επικίνδυνοι». Και για την κοινωνία και για την ίδια τους την επιστήμη…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 15.06.2008

Περί προσωπικών δεδομένων

2008-06-08T21:20:00.001+03:00

Η απόφαση της ιταλικής κυβέρνησης προκάλεσε σάλο: Δίχως καμία προηγούμενη ειδοποίηση και χωρίς να συντρέχει κανένας λόγος, εν μια νυκτί το υπουργείο Οικονομικών της γειτονικής χώρας αποφάσισε να αναρτήσει στο Διαδίκτυο τα φορολογικά στοιχεία όλων των πολιτών. Έτσι, για περίπου εικοσιτέσσερις ώρες, ο οποιοσδήποτε είχε τη δυνατότητα να πληροφορηθεί πόσα βγάζει –πιο σωστά, πόσα δηλώνει ότι βγάζει– ο γείτονας, ο συνάδελφος και ο χ ή ψ διάσημος. Η ιταλική κοινή γνώμη αντέδρασε έντονα, το ίδιο και η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων. Εξ ου και η άμεση απόσυρση των στοιχείων.

Όμως η ζημιά είχε ήδη γίνει. Έστω και για μερικές ώρες, κομμάτι της ιδιωτικής ζωής των πολιτών είχε δημοσιοποιηθεί και μάλιστα χωρίς την προηγούμενη έγκρισή τους. Χειρότερα, η συγκεκριμένη ενέργεια δεν ήταν προϊόν υποκλοπής, αλλά είχε τη «σφραγίδα» του υπουργείου Οικονομικών! Είναι σαφές ότι στην προκειμένη περίπτωση υπάρχει κατάφορη παραβίαση αυτού που ονομάζουμε ιδιωτική σφαίρα. Κι αυτό γιατί είναι εντελώς παράλογο να δημοσιοποιούνται εισοδηματικού χαρακτήρα προσωπικά δεδομένα πολιτών χωρίς να υπάρχει κάποιος σοβαρός λόγος (π.χ. αξιόποινη πράξη).

Στη χώρα μας, πριν από λίγες μέρες ο υπουργός Δικαιοσύνης κ. Σωτήρης Χατζηγάκης ζήτησε από τους εισαγγελικούς λειτουργούς να δημοσιοποιούν –όπως ορίζει ο νόμος 3625/07– τα ονόματα των κατηγορουμένων σε υποθέσεις κατοχής υλικού παιδικής πορνογραφίας. Στη συλλογιστική του κ. υπουργού λανθάνει η άποψη ότι «κάποιος είναι ένοχος μέχρι αποδείξεως του εναντίου». Άποψη που είναι στον αντίποδα αυτού που ονομάζουμε τεκμήριο αθωότητας, «θεμελιώδους αρχής του δικονομικού μας πολιτισμού με υπερνομοθετική, μάλιστα, ισχύ» όπως σημειώνει ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών κ. Δημήτρης Παξινός. («Τα Νέα», 28.05.2008). Είναι αυτές οι λεπτές διαχωριστικές γραμμές μεταξύ των εννοιών που μας διαφεύγουν όταν προσπαθούμε να υπεραπλουστεύσουμε τα πράγματα. Έτσι ξεχνάμε ότι εκτός του «ενόχου» και του «αθωωθέντος», υπάρχει και ο «κατηγορούμενος». Ο «κατηγορούμενος» δεν είναι ένοχος! Το αντίθετο μάλιστα: με βάση το τεκμήριο αθωότητας είναι αθώος μέχρι να αποδειχθεί η ενοχή του.

Το τεκμήριο αθωότητας είναι ουσιαστικά μια δικονομική δικλείδα προστασίας του πολίτη που κατηγορείται για κάποιο αδίκημα. Μέσω αυτού επιδιώκεται η αποφυγή της διαπόμπευσής του, λαμβάνοντας υπόψη την πιθανότητα αθώωσης του. Ο συγκεκριμένος νόμος είναι εντελώς λάθος, υποστηρίζει ο κ. Παξινός, γιατί «θα εκθέσει ανεπανόρθωτα την τιμή και υπόληψη πολλών συμπολιτών μας που, καιρό αργότερα, θα κριθούν αθώοι». Όμως στη συνείδηση μεγάλης μερίδας της κοινωνίας θα είναι «ένοχοι», επειδή τα Μέσα Ενημέρωσης δε θα ασχοληθούν με την αθώωση τους.

Τα δύο προαναφερθέντα περιστατικά δείχνουν με πόση ελαφρότητα προσεγγίζουν οι πολιτικοί –και κατ’ επέκταση έως ένα βαθμό και η ίδια η κοινωνία– τα ζητήματα που σχετίζονται με τα προσωπικά δεδομένα. Στο μεν πρώτο, κάποιοι θεώρησαν ότι τα οικονομικά στοιχεία των πολιτών πρέπει να γίνουν δημόσιο κτήμα γιατί «έτσι θα παταχθεί η φοροδιαφυγή» (sic). Στο δε δεύτερο, το τεκμήριο αθωότητας de facto καταργείται επειδή –όπως δήλωσε ο κ. Χατζηγάκης– «η κοινωνία μας και η κοινή γνώμη γενικότερα έχει ανάγκη να προστατευτεί από ειδεχθή εγκλήματα και ειδεχθείς εγκληματίες».

Όταν αντιμετωπίζουμε τα προσωπικά δεδομένα περίπου ως αναγκαίο κακό και όχι ως θεμελιώδη υποχρέωση του κράτους απέναντι στους πολίτες, τέτοιες προσεγγίσεις θα παρατηρούνται όλο και πιο συχνά. Ακούγεται επικίνδυνο και –ακόμα χειρότερα– είναι…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 08.06.2008

Στη χώρα της τηλεοπτικής υπερβολής

2008-06-02T13:03:00.002+03:00

Η υπόθεση με το μολυσμένο ηλιέλαιο κατέδειξε για μια ακόμα φορά –πέρα από την τραγική ολιγωρία των ελεγκτικών μηχανισμών του κράτους– το πως αντιλαμβάνεται μερίδα των μέσων ενημέρωσης, ιδίως ηλεκτρονικών, το ζήτημα της πληροφόρησης των πολιτών. Σε ένα ακόμη σοβαρό θέμα, τα κανάλια προέταξαν τον θόρυβο και τις κραυγές αντί της ψύχραιμης αποτίμησης των πραγμάτων. Ακόμα χειρότερα, κινδυνολόγησαν ασύστολα και εντελώς αβάσιμα: Την ώρα που η εκπρόσωπος τύπου της αρμόδιας επιτρόπου της Ε.Ε. για την Ασφάλεια των Τροφίμων, χαρακτήριζε την έκθεση στο μολυσμένο ηλιέλαιο «ανεπιθύμητη για ανθρώπινη κατανάλωση, αλλά όχι πρόβλημα για τη δημόσια υγεία», οι θαμώνες των τηλεπαραθύρων προσπαθούσαν να μας πείσουν για το ακριβώς αντίθετο.

Αν αναζητήσουμε τη γενεσιουργό αιτία αυτής της αισθητικής και ποιοτικής κατάπτωσης των –κατά πολλούς κατ’ ευφημισμόν και μόνον– δελτίων ειδήσεων, θα οδηγηθούμε στην μεγάλη μάχη για τα ποσοστά τηλεθέασης που ανακοινώνει σε τακτά χρονικά διαστήματα η εταιρεία μετρήσεων AGB. Κι αυτό γιατί είναι κοινό μυστικό ότι οι τηλεοπτικοί σταθμοί επενδύουν πολλά στα δελτία ειδήσεων. Αφενός γιατί τα τελευταία είναι η «βιτρίνα» τους και φέρνουν ή διώχνουν τηλεθεατές και αφετέρου διότι τα έσοδα από τις διαφημίσεις είναι απολύτως συναρτώμενα με τα ποσοστά τηλεθέασης.

Μόνο που αυτή η μάχη για τα νούμερα, έχει και παράπλευρες επιπτώσεις στο επίπεδο της ποιότητας των ειδησεογραφικών προγραμμάτων. Παλαιότερα, το ζήτημα ήταν κυρίως αισθητικής φύσεως: αν δηλαδή μπορούσες να υπομείνεις τις κραυγές των σχολιαστών. Αυτές μοιάζουν εντελώς ανώδυνες μπροστά στον τρόπο με τον οποίον αντιμετωπίζουν πλέον τα γεγονότα οι τηλεοπτικοί σταθμοί. Καταρχάς, φαίνεται πως έχουμε αποδεχτεί και τρόπον τινά «νομιμοποιήσει» ως τηλεθεατές (βλέπε ποσοστά τηλεθέασης) ένα νέο μοντέλο ενημέρωσης. Αυτό που βάζει σε πρώτο πλάνο το σχόλιο και σε δεύτερο την είδηση αυτή καθαυτή. Μόνο που αυτό δεν είναι δελτίο ειδήσεων, αλλά ενημερωτική εκπομπή. Πέραν τούτου, πολλές φορές οι τηλεοπτικοί δίαυλοι δεν αρκούνται στον –υπερβολικό έστω– σχολιασμό των γεγονότων, αλλά επιδιώκουν να δημιουργούν και τα δικά τους «γεγονότα». Όπως ακριβώς συνέβη και στην υπόθεση με το ηλιέλαιο, το οποίο από «μολυσμένο», έγινε περίπου «θανατηφόρο»…

Αυτή η υπερβολή, που ώρες ώρες αγγίζει τα όρια της διαστρέβλωσης, δημιουργεί έλλειμμα αξιοπιστίας στα μέσα που την μετέρχονται. Σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο τα καθιστά αναξιόπιστα στα μάτια των τηλεθεατών. Αξίζει το ρίσκο για μερικά παραπάνω νούμερα τηλεθέασης;

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 01.06.2008

Όταν η Πολιτική πάει στα δικαστήρια…

2008-05-26T16:07:00.007+03:00

Ως «αγωγή κατά της δημοκρατίας» και «επιχείρηση φίμωσης του πολιτικού κόσμου» χαρακτήρισε το σύνολο των κομμάτων την αγωγή που κατέθεσε ο αντιπρόεδρος της MIG κ. Ανδρέας Βγενόπουλος κατά του προέδρου του ΠΑΣΟΚ κ. Γιώργου Παπανδρέου. Αυτή η άποψη είναι εν μέρει σωστή, αν και οι συγκεκριμένοι χαρακτηρισμοί είναι εξαιρετικά οξείς. Οι πολιτικοί μας λένε τη μισή αλήθεια. Ναι μεν δεν είναι σωστό να ποινικοποιείται συλλήβδην η πολιτική ζωή του τόπου, εντούτοις είναι αναφαίρετο δικαίωμα του κάθε πολίτη να κινηθεί δικαστικά προκειμένου να διαφυλάξει τα έννομα συμφέροντά του. Ακόμα και αν είναι επιχειρηματίας. Έστω και αν απέναντι του έχει κάποιον πολιτικό.

Είναι φανερό ότι στην προκειμένη περίπτωση η αντίδραση σύσσωμου του πολιτικού κόσμου οφείλεται πρώτον στην αυτόματη τάση συσπείρωσης ενός κλάδου ο οποίος αισθάνεται ότι βάλλεται και δεύτερον στο γεγονός ότι η αγωγή δεν έγινε από έναν απλό πολίτη, αλλά από έναν επιχειρηματία, με ό,τι συνειρμούς μπορεί να δημιουργεί αυτό στο θυμικό της κοινωνίας. Οι πολιτικοί μας σωστά επισημαίνουν πως η όποια προσπάθεια παρέμβασης επιχειρηματιών στα πολιτικά πράγματα πέρα από εξωθεσμική είναι και δυνητικά επικίνδυνη για το ίδιο το πολίτευμα. Όμως για το ταγκό χρειάζονται πάντοτε δύο. Και ο πολιτικός κόσμος –κυρίως δε τα κόμματα που εκ περιτροπής διαχειρίζονται την εξουσία– δεν είναι άμοιρος ευθυνών για τη διαπλοκή οικονομικής και πολιτικής εξουσίας που παρατηρείται. Είναι τα μεγάλα κόμματα αυτά που έβαλαν στο «παιχνίδι» επιχειρηματίες παραβλέποντας τις πιθανές παρενέργειες μιας τέτοιας κίνησης. Εκτός αυτού, όπως προείπαμε κάθε πολίτης έχει το δικαίωμα να προσφύγει στη Δικαιοσύνη αν θεωρεί ότι συκοφαντείται. Αυτό ισχύει βέβαια και για κάποιον επιχειρηματία, ο οποίος πιστεύει ότι η κριτική που του ασκεί μια παράταξη είναι αβάσιμη και τον ζημιώνει, ηθικά και οικονομικά. Για το αν έχει δίκαιο ή όχι θα αποφανθεί η Δικαιοσύνη, στην οποία οι πολιτικοί μας έχουν εμπιστοσύνη, όπως συχνά λένε.

Το πιο λυπηρό, πάντως, είναι ότι για μια ακόμα φορά ο πολιτικός κόσμος προκρίνει τη λογική των «δύο μέτρων». Το λέμε αυτό έχοντας κατά νου ότι πολλάκις στο παρελθόν πολιτικοί –εκμεταλλευόμενοι τον λεγόμενο «τυποκτόνο νόμο»– έκαναν αγωγές εναντίον μέσων ενημέρωσης ή δημοσιογράφων για πράγματα που γράφτηκαν ή ειπώθηκαν εναντίον τους, επειδή θιγόταν η υπόληψή τους. Πρόκειται για την ίδια ακριβώς λογική που οι ίδιοι τώρα κατακρίνουν.

Είναι λοιπόν λιγάκι ειρωνικό και υποκριτικό να στηλιτεύουν κυβέρνηση και αντιπολίτευση ένα φαινόμενο που –κατά μιαν έννοια– εκείνοι ανέθρεψαν.

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 25.05.2008

Πρυτανικές εκλογές: ευκαιρία υπέρβασης

2008-05-21T22:04:00.000+03:00

Όλοι ασχολήθηκαν με τις δηλώσεις του υπουργού Παιδείας κ. Ευριπίδη Στυλιανίδη περί του δημιουργικού «σοκ» που θα επιφέρει χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης η ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων και πέρασε στα «ψιλά» η κίνηση φοιτητικών παρατάξεων (επισήμως μόνο της προσκείμενης στο ΚΚΕ, ΠΚΣ) να σαμποτάρουν τη διαδικασία της καθολικής ψηφοφορίας στις εκλογές για την ανάδειξη διοικητικών αρχών στα πανεπιστημιακά ιδρύματα της χώρας. Υπενθυμίζουμε ότι σύμφωνα με το νέο νόμο πλαίσιο – πλαίσιο για τα ΑΕΙ (ψηφίστηκε εν μέσω αντιδράσεων πριν από περίπου έναν χρόνο) πλέον είναι οι φοιτητές στο σύνολο τους εκείνοι που εκλέγουν τις πρυτανικές αρχές και όχι δι’ αντιπροσώπων, όπως συνέβαινε μέχρι σήμερα.

Φαίνεται παράδοξο αλλά δεν είναι: Οι παρατάξεις στα πανεπιστήμια αντιδρούν στην κατά κοινή ομολογία πιο θετική διάταξη του νέου νόμου – πλαίσιο! Η καθολική ψηφοφορία των φοιτητών στις πρυτανικές εκλογές έγινε δεκτή με ικανοποίηση τόσο από τους καθηγητές, όσο και από τη συντριπτική πλειονότητα των φοιτητών. Και αυτό γιατί είναι κοινή πεποίθηση ότι μέσω αυτής της διαδικασίας, θα κοπεί ο ομφάλιος λώρος που συνδέει –μέσα από παρασκηνιακές διεργασίες– παρατάξεις και
υποψήφιους πρυτάνεις. Εφόσον η διοίκηση των ιδρυμάτων εκλέγεται από το σύνολο των φοιτητών, οι παρατάξεις χάνουν έναν από τους σημαντικότερους μοχλούς πίεσης που διαθέτουν: Το παζάρεμα της ψήφου των εκλεκτόρων τους, έτσι ώστε εάν εκλεγεί ο πρύτανης της αρεσκείας τους να έχουν λόγο στις αποφάσεις της διοίκησης. Εξ ου και η αντίδραση τους.

Αν και πρόκειται σίγουρα για ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, κανείς δεν υποστηρίζει ότι η καθολική ψηφοφορία θα λύσει μεμιάς το ζήτημα των υπόγειων διεργασιών μεταξύ παρατάξεων και μερίδας καθηγητών. Είναι παραπάνω από βέβαιο ότι οι κομματικοί φορείς δε θα ρίξουν τόσο εύκολα λευκή πετσέτα. Ενδεικτικά αναφέρουμε πως η φοιτητική παράταξη του ΚΚΕ ανακοίνωσε ότι θα καταθέσει ψήφισμα στους συλλόγους φοιτητών να αποφασίσουν την αποχή από τις εκλογές για τα όργανα διοίκησης των πανεπιστημίων και των ΤΕΙ. Εδώ δε μιλάμε απλά για «υπόγειες διεργασίες», αλλά για προκλητική αδιαφορία για το τι λέει ο νόμος! Πέραν αυτού, είναι βέβαιο ότι οι εκπρόσωποι των παρατάξεων θα προτείνουν στους φοιτητές τους πρυτάνεις της αρεσκείας τους με το σκεπτικό ότι «εμείς ξέρουμε καλύτερα από εσάς». Πλην όμως, οι πρυτανικές εκλογές που θα γίνουν το προσεχές διάστημα δίνουν στους φοιτητές το δικαίωμα της καθολικής ψηφοφορίας, κάτι που δε συνέβαινε έως τώρα. Οι τελευταίοι είναι αυτοί που θα επιλέξουν τις διοικητικές αρχές των ιδρυμάτων τους και όχι οι συνδικαλισμένοι εκπρόσωποι τους.

Υπό αυτό το πρίσμα, πρόκειται για μια σπουδαία ευκαιρία υπέρβασης της νοσηρότητας που προκαλεί η συνδιαλλαγή μεταξύ καθηγητών και μερίδας φοιτητών και που εδώ και χρόνια κρατάει τα ανώτατα ιδρύματα της χώρας μας δέσμια της συνδικαλιστικής μετριότητας, με το πρόσχημα της δήθεν πολιτικοποίησης των φοιτητών...

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 18.05.2008

Πανεπιστημιακό άσυλο και κοινή λογική

2008-05-18T22:00:00.004+03:00

Τι ειρωνεία! Την ώρα που ο πρόεδρος του φημισμένου αμερικανικού πανεπιστημίου Yale κ. Ρίτσαρντ Λέβιν μίλαγε στην Αθήνα για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα εκπαιδευτικά ιδρύματα στον 21ο αιώνα, στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο φοιτητές καταλάμβαναν την αίθουσα που συνεδρίαζαν οι συγκλητικοί, θέλοντας με αυτόν τον τρόπο να διαμαρτυρηθούν για την απόφαση των τελευταίων να αφαιρεθούν οι πίνακες ανακοινώσεων των κομμάτων από την είσοδο του κτιρίου. Όμως οι φοιτητές δεν έμειναν εκεί: Πήραν ως «ενέχυρο» τεχνολογικό εξοπλισμό από το γραφείο του πρύτανη κ. Γρηγόρη Πραστάκου, έως ότου αρθεί η απόφαση για αφαίρεση των ταμπλό!

Η «επαναστατική γυμναστική» μερίδας φοιτητών προσκείμενης σε σχηματισμούς της Αριστεράς δεν είναι κάτι πρωτοφανές. Συχνά πυκνά μέλη των συγκεκριμένων παρατάξεων διακόπτουν τις συνεδριάσεις των αρμόδιων οργάνων και υπαγορεύουν στους καθ’ ύλην αρμόδιους τις αποφάσεις της αρεσκείας τους. Βάζουν «λουκέτο» στα ιδρύματα, λησμονώντας ότι αυτή τους η πράξη είναι πέρα για πέρα αντισυνταγματική. Το αστείο είναι ότι οι συγκεκριμένοι φοιτητές είναι οι πιο ένθερμοι υποστηρικτές του ασύλου με τη σημερινή του μορφή. Ενός θεσμού που δημιουργήθηκε μετά την πτώση της δικτατορίας για την ελεύθερη διακίνηση ιδεών στα πανεπιστήμια και που παραβιάζεται ασύστολα σήμερα έχοντας εκφυλισθεί σε άσυλο ναρκομανών, πλασιέ, αναρχικών, αλλά πάντως όχι ιδεών.

Παρά τις κινδυνολογίες της συγκεκριμένης μερίδας φοιτητών, ακόμα και σε πλείστες όσες περιπτώσεις τέλεσης αξιόποινων πράξεων εντός των πανεπιστημιακών τειχών, το άσυλο δεν έχει καταλυθεί, πλην μίας δύο περιπτώσεων. Αν κάτι καταλύεται σε καθημερινή σχεδόν βάση στα ελληνικά πανεπιστήμια αυτό είναι η έννοια της κοινής λογικής. Για ποιες ακαδημαϊκές ελευθερίες και για ποια αναβάθμιση του δημόσιου πανεπιστημίου μιλάμε όταν φοιτητές παρεμβαίνουν στο έργο των καθηγητών με τρόπο όχι απλώς παράνομο ή άκομψο, αλλά και εντελώς παράλογο; Πώς θα αναβαθμιστεί το πανεπιστήμιο όταν οι ίδιοι οι φοιτητές με τις πράξεις τους το υποβαθμίζουν;

Πολλοί θα πουν ότι οι φοιτητές –έστω οι εκπρόσωποι τους, μέλη των φοιτητικών παρατάξεων– δικαιούνται να εκφράσουν τις ανησυχίες τους για τα ενδοπανεπιστημιακά δρώμενα, διότι το πανεπιστήμιο ανήκει και σε αυτούς. Καμία αντίρρηση. Πλην όμως το πανεπιστήμιο δεν ανήκει αποκλειστικά στους φοιτητές του. Ο γνωστός Γάλλος κομμουνιστής φιλόσοφος Λουί Αλτουσέρ, σχολιάζοντας το σύνθημα «Η Σορβόννη στους φοιτητές» σημείωνε το 1964: «Εάν μεν σημαίνει ότι η Σορβόννη δεν ανήκει στην αστυνομία, το σύνθημα αυτό είναι σωστό. Εν τούτοις, η Σορβόννη δεν ανήκει κατ’ αποκλειστικότητα ούτε στους φοιτητές της. Ανήκει εξίσου πολύ και στους καθηγητές της, καθώς και το πανεπιστήμιο, το θεσμό που είναι ταγμένος να διασφαλίσει την απρόσκοπτη διεξαγωγή της παιδαγωγικής διαδικασίας». Σαφώς, λοιπόν, το πανεπιστήμιο ανήκει και στους φοιτητές του. Όμως αυτό επ’ ουδενί δε νομιμοποιεί τις αυθαιρεσίες ή τις παρανομίες των αριστεριστών.

Σε συζητήσεις που γίνονται για τα μεγάλα προβλήματα των ΑΕΙ, οι πιο πολλοί μιλούν για την υποχρηματοδότηση των ιδρυμάτων και για τους κινδύνους που μπορεί να υπάρξουν αν κάποτε ιδρυθούν μη κρατικά πανεπιστήμια, αγνοώντας ότι η πιο μεγάλη ζημία για το πανεπιστήμιο γίνεται μέσω της καθημερινής του φθοράς από την παραβίαση του νόμου και της ίδιας της λογικής. «Οι ακρότητες (σ.σ. που συμβαίνουν στα ιδρύματα) προσβάλουν κάθε έννοια ακαδημαϊκής αξιοπρέπειας, ελευθερίας και δεοντολογίας και προσδίδουν στο ελληνικό πανεπιστήμιο ένα στίγμα από το οποίο θα δυσκολευθεί πολύ να απαλλαγεί» θα πει ο κ. Νίκος Αλιβιζάτος (καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών). Αν ποτέ απαλλαγεί…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 11.05.2008

Info: Νίκος Κ. Αλιβιζάτος «Πέρα από το 16: τα πριν και τα μετά», Αθήνα 2007, Εκδόσεις Μεταίχμιο

Μερικά διδάγματα από την υπόθεση ΟΤΕ – Deutsche Telekom

2008-05-11T11:17:00.006+03:00

Αν κάποιος παρακολουθεί τη συζήτηση που γίνεται το τελευταίο διάστημα μεταξύ των κομμάτων εξουσίας για το μέλλον του ΟΤΕ και έχει κατά νουν το τι έχει ειπωθεί σε παλαιότερες προσπάθειες ιδιωτικοποίησης του οργανισμού, το πιο πιθανό είναι να βάλει τα γέλια. Είναι αστείο: «Πουλάτε τα ασημικά της χώρας» έλεγε ο κ. Γ. Αλογοσκούφης στους υπουργούς του ΠΑΣΟΚ τη δεκαετία του ’90, όταν γίνονταν οι πρώτες προσπάθειες ιδιωτικοποίησης του οργανισμού. Για «εθνική τραγωδία» μίλησε πρόσφατα ο κ. Γ. Παπανδρέου, λησμονώντας ότι το κόμμα του ήταν αυτό που –μέσω των μετοχοποιήσεων– ξεκίνησε την όλη διαδικασία.

Η επαμφοτερίζουσα αυτή στάση των δύο μεγαλυτέρων πολιτικών παρατάξεων εξηγείται με βάση την εκάστοτε πολιτική και οικονομική συγκυρία. Δηλαδή, τα όσα υποστηρίζουν στελέχη της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ πρέπει να ερμηνευτούν σε σχέση με το ποιος είναι στην εξουσία και ποιος στην αντιπολίτευση, αλλά και σε συνάρτηση με το κλίμα στις διεθνείς αγορές. Αναφορικά με το πρώτο, αντιλαμβάνεται κανείς ότι –κυρίως στο πεδίο της οικονομικής πολιτικής– πολλά αλλάζουν όταν ένα κόμμα μεταπηδά από τα έδρανα της αντιπολίτευσης σε αυτά της κυβέρνησης. Και αυτό γιατί πλέον δεν αρκούν οι μεγαλόστομες διακηρύξεις, αλλά πρέπει να παραχθεί πολιτική και μάλιστα ρεαλιστική. Σε σχέση με το κλίμα στην διεθνή Οικονομία, είναι γνωστό ότι σε περιόδους έντονης οικονομικής κινητικότητας (αστάθειας), εταιρείες – κολοσσοί (όπως η Deutsche Telekom) έχουν τη δυνατότητα να περάσουν πιο ανώδυνα την κρίση. Ως εκ τούτου, είναι εύλογο να επιζητούν οι «μικροί» παίκτες τη συνεργασία με τους μεγαλύτερους.

Ο τρόπος με τον οποίον αντιμετωπίζουν το θέμα του ΟΤΕ –αλλά και των άλλων ΔΕΚΟ– οι κομματικοί φορείς γίνεται αντιληπτός και αν ρίξει κανείς μια ματιά στα νομοσχέδια που έχουν ψηφιστεί ειδικά για το θέμα του οργανισμού. Από το 1994 μέχρι το 2007, σε διάστημα δηλαδή δεκατριών ετών, έχουν περάσει από τη Βουλή 7(!) νόμοι, οι οποίοι ορίζουν το ποσοστό που πρέπει να έχει το κράτος στον οργανισμό. Από το 75% του 1994 φτάσαμε στο «κάτω από το 1/3» του 2006. Ενδιάμεσα, το ποσοστό του κράτους στον Οργανισμό Τηλεπικοινωνιών είχε περιοριστεί στο 55% (1998), στο 51% (1999), στο 1/3 (2000) και στο 48,6% το 2005 («Η Καθημερινή», 26/04/2008). Μάλιστα, μέσα στο 2007 η κυβέρνηση πέρασε «φωτογραφική» διάταξη για να καταστεί νομικά αδύνατη πιθανή προσπάθεια εξαγοράς του ΟΤΕ από την Marfin Investment Group (MIG). Τα παραπάνω στοιχεία δείχνουν –αν μη τι άλλο– την προχειρότητα με την οποία προσεγγίζουν οι πολιτικοί μας ένα τόσο σοβαρό ζήτημα, όπως είναι αυτό του ΟΤΕ. Πλέον δεν αρκούμαστε στο «άλλα λέμε και άλλα πράττουμε». Επιπλέον, ψηφίζουμε συνεχώς νομοσχέδια (συχνά «φωτογραφικά») για να ελέγχουμε το «παιχνίδι».

Με όλα αυτά, όμως, κανείς δε μιλάει για την ταμπακιέρα. Για το αν δηλαδή είναι θετικό βήμα η είσοδος στον ΟΤΕ μιας εταιρείας του βεληνεκούς της Deutsche Telekom ή όχι. Οι μεν αρκούνται στο να αναθεματίζουν τους νόμους και τις συμφωνίες στις οποίες προχωρούν οι δε, υποσχόμενοι μάλιστα ότι «θα τις καταργήσουμε όταν γίνουμε κυβέρνηση». Οι δε μιλούν για αναγκαίες αλλαγές. Πιθανώς να έχουν δίκαιο, αλλά το χάνουν όταν δε μας εξηγούν το γιατί είναι σημαντική μια προσέγγιση μεταξύ του ΟΤΕ και της Deutsche Telekom. Κι έτσι ο φαύλος κύκλος της ανευθυνότητας συνεχίζεται…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 04.05.2008

Μια «είδηση» από το διαδίκτυο

2008-05-05T13:01:00.001+03:00

Η είδηση προκάλεσε σοκ. Κοσταρικανός καλλιτέχνης –εν είδει τέχνης– έδεσε έναν σκύλο σε μια αίθουσα κάποιας μπιενάλε και τον άφησε να πεθάνει, μη παρέχοντάς του τροφή και νερό. Μάλιστα, το κοινό πέρναγε ατάραχο μπροστά από το ζωντανό «έκθεμα», αν και μόλις έγινε ευρέως γνωστό το περιστατικό άρχισε η συλλογή υπογραφών εναντίον του «δημιουργού».

Πριν προλάβετε να αισθανθείτε «αηδία» και «αποστροφή» για αυτή την «κτηνώδη συμπεριφορά κάποιου που θέλει να λέγεται καλλιτέχνης», πρέπει να σας ενημερώσουμε ότι το παραπάνω περιστατικό δεν ήταν παρά μια πολύ καλά στημένη φάρσα. Ο σκύλος ήταν όντως δεμένος στο μουσείο. Με μια διαφορά: ο καλλιτέχνης τον τάιζε και τον πότιζε κανονικά και φυσικά ο σκύλος ποτέ δεν πέθανε. Όπως δήλωσε προ ημερών ο καλλιτέχνης ονόματι Γκιγιέρμο Βάργκας, προέβη σε αυτήν την κίνηση θέλοντας να καταδείξει την υποκρισία μιας κοινωνίας η οποία ξεσηκώθηκε για το «θάνατο» ενός σκύλου σε μια μπιενάλε, ενώ αδιαφορεί παντελώς για τα χιλιάδες τετράποδα που χάνουν κάθε μέρα τη ζωή τους στους δρόμους.

Λεπτομέρεια: Η παραπάνω «είδηση» έγινε ευρέως γνωστή μέσω του διαδικτύου. Κάποιος χρήστης του ίντερνετ δημιούργησε και ανέβασε στη δημοφιλή ιστοσελίδα youtube ένα βίντεο με εικόνες από την μπιενάλε, θέλοντας να ενημερώσει την κοινή γνώμη για το περιστατικό.

Η «είδηση» αυτή, πέρα από την υποκρισία της κοινωνίας για την οποία μίλησε ο κ. Βάργκας, καταδεικνύει και κάτι ακόμα: δείχνει πόσο σχετική είναι η έννοια της εγκυρότητας και της αξιοπιστίας των πληροφοριών στο διαδίκτυο. Ενός χώρου που είναι ιδανικός για να φλερτάρεις, να περάσεις ευχάριστα την ώρα σου χαζεύοντας, να ανταλλάξεις απόψεις, ακόμα και για να αναζητήσεις πληροφορίες, αλλά υπό προϋποθέσεις. Κι αυτό γιατί η πληροφορία στο διαδίκτυο, συχνά ανώνυμη και χαοτική λόγω της φύσης και της δομής του μέσου (εκατομμύρια δέκτες, αλλά και εκατομμύρια πομποί), δεν έχει το τεκμήριο εγκυρότητας ενός ρεπορτάζ του κ. Χ στην Ψ εφημερίδα. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι πρέπει να απορρίπτουμε συλλήβδην οποιαδήποτε πληροφορία λαμβάνουμε από το διαδίκτυο. Το αντίθετο: πρέπει να τη αξιοποιούμε, αφού βέβαια την ελέγξουμε και την αξιολογήσουμε.

Μια άλλη δημοφιλής υπηρεσία του διαδικτύου, η ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια Wikipedia παρέχει στους χρήστες της τη δυνατότητα αναζήτησης πληροφοριών σχετικά με το θέμα που τους ενδιαφέρει, αλλά παράλληλα τους δίνει την ευκαιρία να την συνδιαμορφώσουν, προσθέτοντας ή τροποποιώντας λήμματα. Αυτό έχει και τη θετική και την αρνητική του πλευρά. Με μια πρώτη ανάγνωση μπορούμε να μιλήσουμε για μια συλλογική διαδικασία, όπου ο ένας συμπληρώνει τον άλλον και όλοι μαζί δημιουργούν γνώση. Πλην όμως, όταν δεν υπάρχει καμία διαδικασία φιλτραρίσματος των πληροφοριών ο καθένας μπορεί να γράφει ο,τι του κατέβει και όλοι οι υπόλοιποι –αν δεν ελέγχουμε την πληροφορία– συχνά να αναπαραγάγουμε άθελα μας θεωρίες χωρίς ίχνος αλήθειας.

Παρόλα αυτά, το διαδίκτυο είναι μια εφαρμογή που –εκτός των άλλων– προωθεί το διάλογο και τον προβληματισμό μεταξύ των πολιτών και υπό αυτό το πρίσμα μόνο θετικό αντίκτυπο μπορεί να έχει. Υπό αυτή την έννοια, το ίντερνετ είναι ένα χρήσιμο εργαλείο (και) για να αναζητήσουμε πληροφορίες και να ενημερωθούμε. Έστω και αν καμιά φορά μέσω αυτού διαδίδονται ανυπόστατες θεωρίες.

Εξάλλου ανοησίες λέμε και μεταξύ μας, εκτός του κυβερνοχώρου. Το ζήτημα λοιπόν είναι η διασταύρωση της πληροφορίας…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 27.04.2007

Ο κ. Μπερλουσκόνι και η επόμενη μέρα στην Ιταλία

2008-04-21T12:58:00.005+03:00

«Τώρα εγώ θα είμαι ο γηραιότερος –συγγνώμη, ο σοφότερος– στις ευρωπαϊκές συνόδους κορυφής», δήλωσε αυτοσαρκαζόμενος ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι λίγες ώρες μετά τη νίκη του κόμματος του στις Ιταλικές εκλογές. Κι αν κάτι εκτιμούν ιδιαίτερα οι Ιταλοί στον –για τρίτη φορά– πρωθυπουργό τους, αυτό είναι η αμεσότητα και η αίσθηση του χιούμορ που έχει ο 72χρονος ιδιοκτήτης της ποδοσφαιρικής ομάδας της Μίλαν και μεγιστάνας των ΜΜΕ. Ωστόσο, όχι σπάνια, ο κ. Μπερλουσκόνι ξεπερνάει το όρια του «πολιτικώς ορθού». Δύο μόλις μέρες μετά την εκλογή του χαρακτήρισε την ισπανική κυβέρνηση (αποτελείται από εννέα γυναίκες και οκτώ άνδρες) «πολύ ροζ» για τα δεδομένα της Ιταλίας.

Ως άνθρωπος και ως πολιτικός ο Μπερλουσκόνι έχει φανατικούς φίλους αλλά και ορκισμένους εχθρούς. Αν κάτι του αναγνωρίζουν και οι μεν και οι δε, αυτό είναι η ειλικρίνεια του: Ο «Καβαλιέρε» λέει αυτό που πιστεύει, χωρίς να πολυσκεφτεί τις ενδεχόμενες αντιδράσεις. Επίσης αγαπάει την πλαστική χειρουργική –στην προηγούμενη θητεία του είχε «εξαφανιστεί» μερικές εβδομάδες από τα κοινά για να κάνει μεταμόσχευση μαλλιών– και λατρεύει τις γυναίκες.

Πέρα από την προσωπικότητα του νέου (παλαιού) πρωθυπουργού, αυτό που απασχολεί άπαντες στη γείτονα χώρα είναι η επίλυση μιας σειράς ζητημάτων που εκκρεμούν. Η Ιταλία περνάει τα τελευταία χρόνια βαθιά πολιτική κρίση. Οι κυβερνήσεις πέφτουν σαν χάρτινοι πύργοι –εξαίρεση αποτέλεσε η κυβέρνηση Μπερλουσκόνι την πενταετία 2001 – 2006– εξαιτίας ενός σύνθετου εκλογικού συστήματος (μοιάζει με την απλή αναλογική) που δεν ευνοεί τη δημιουργία σταθερών μονοκοματικών κυβερνήσεων, αλλά τους συνασπισμούς κομμάτων. Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι η απερχόμενη κυβέρνηση Πρόντι αποτελείτο από έναν συνασπισμό εννέα(!) κομμάτων, τοποθετημένα από την κομμουνιστική αριστερά μέχρι τη χριστιανοδημοκρατική δεξιά.

Εκτός από την πολιτική κρίση, η οποία απομακρύνεται (προσωρινά;) λόγω της άνετης νίκης της κεντροδεξιάς, η γειτονική χώρα περνάει και μια περίοδο οικονομικής κάμψης. Η ιταλική οικονομία τα τελευταία χρόνια έχει υποχωρήσει σημαντικά έναντι των ανταγωνιστικών χωρών, όπως είναι η Ισπανία. Αν όμως η οικονομία είναι ένα φλέγον ζήτημα, αυτή τη στιγμή ο κ. Μπερλουσκόνι, έχει αρκετούς επιπλέον λόγους να πονοκεφαλιάζει. Ο πρωθυπουργός της Ιταλίας καλείται να βρει άμεσα λύση στο ζήτημα της αποκομιδής των σκουπιδιών στη Νάπολη, μια πόλη που έχει γίνει απέραντη χωματερή, εξαιτίας της απεργίας των οδοκαθαριστών. Ο πάντοτε επικοινωνιακός Σίλβιο, ανακοίνωσε ότι το πρώτο υπουργικό συμβούλιο της κυβέρνησής του θα γίνει στην πόλη της Νάπολη, απ’ όπου εκείνος θα προεδρεύει τρεις φορές την εβδομάδα, έως ότου λυθεί το ζήτημα. Όμως το θέμα της καθαριότητας στην πόλη της νότιας Ιταλίας δεν είναι το μοναδικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο Ιταλός πολιτικός. Έχοντας αναγάγει κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας σε μείζον εθνικό ζήτημα τη σωτηρία της προβληματικής αεροπορικής εταιρείας Alitalia, ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι καλείται να βρει μια λύση για την επόμενη μέρα. Διότι μπορεί να άρεσε στους συμπατριώτες του η ιδέα «ότι η Alitalia πρέπει να μείνει σε ιταλικά χέρια», ωστόσο οι καλές προθέσεις δεν αρκούν στην πολιτική. Ή μάλλον αρκούν όταν βρίσκεσαι στη αντιπολίτευση ή σε προεκλογική περίοδο.

Όπως και να ‘χει ο πρόεδρος της 62ης (!) μεταπολεμικής ιταλικής κυβέρνησης καλείται να δείξει στην πράξη ότι μπορεί να βοηθήσει την Ιταλία να ξεπεράσει την εσωστρέφεια που την κατατρέχει και να ορθοποδήσει οικονομικά και πολιτικά. Οι Ιταλοί τον ψήφισαν επειδή τους κάνει να αισθάνονται ασφαλείς. Αυτό που περιμένουν από εκείνον είναι να ασχοληθεί λιγότερο με την προάσπιση των επιχειρηματικών του συμφερόντων –όπως συνέβη την περίοδο 2001 – 2006– και περισσότερο με το συμμάζεμα του κράτους. Ως επιχειρηματίας, ο Μπερλουσκόνι, έχει αποδείξει ότι κατέχει τα μυστικά του μάνατζμεντ. Αν βάλει σε πρώτο πλάνο τα συμφέροντα της χώρας του, είναι σχεδόν βέβαιο ότι μπορεί να τα καταφέρει…

Δ. Τζ.

Ντόπινγκ και Κοινωνία

2008-04-13T22:10:00.002+03:00

Για «σοκαρισμένη» και «έκπληκτη» κοινή γνώμη έκαναν λόγο τα ρεπορτάζ των πρώτων ωρών μετά την αποκάλυψη ότι 11 από τους 14 αθλητές της εθνικής μας ομάδας άρσης βαρών βρέθηκαν να έχουν κάνει χρήση αναβολικών σε έλεγχο της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Καταπολέμησης Ντόπινγκ (WADA). Προς τι όμως το σοκ και η έκπληξη; Δεν έχουν περάσει παρά λίγα χρόνια από τη στιγμή που ο αθλητής της άρσης βαρών κ. Λεωνίδας Σαμπάνης βρέθηκε θετικός σε έλεγχο ντόπινγκ κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας, χάνοντας έτσι το αργυρό μετάλλιο. Στην ίδια διοργάνωση, πολλά ειπώθηκαν και για την άρνηση των αθλητών του στίβου κ. Κώστα Κεντέρη και κ. Κατερίνας Θάνου να περάσουν από έλεγχο αντιντόπινγκ, οδηγώντας τη WADA στην απόφαση να τους αποκλείσει από τους αγώνες.

Ωστόσο, αν και η κοινή γνώμη δεν είναι –όπως υποστηρίζουν ορισμένοι δημοσιογράφοι– σοκαρισμένη, αλλά μάλλον υποψιασμένη, πρέπει να προβληματιστούμε από τις διαστάσεις του θέματος. Διότι δε βρέθηκαν να έχουν κάνει χρήση παράνομων ουσιών ένας ή δύο αθλητές, αλλά σχεδόν το σύνολο της εθνικής μας ομάδας. Δε μιλάμε δηλαδή για ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά για σκάνδαλο, για μια υπόθεση με διαστάσεις όχι μόνο αθλητικές ή πολιτικές, αλλά και κοινωνικές.

Την προηγούμενη Δευτέρα η εφημερίδα «Ελεύθερος Τύπος» αποκάλυψε ότι 17χρονος που συμμετείχε στους μαθητικούς αγώνες βρέθηκε θετικός σε χρήση απαγορευμένων ουσιών. Από μόνο του αυτό το περιστατικό –που δεν είναι και το μοναδικό– δείχνει κάτι: αν ένας μαθητής παίρνει αναβολικά για να κερδίσει μερικά παραπάνω μόρια για την εισαγωγή του στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, φαντάζεται κανείς τι γίνεται στο παγκόσμιο αθλητικό στερέωμα, εκεί που διακυβεύονται τρισεκατομμύρια ευρώ.

Όμως η είδηση αυτή καταδυκνεί και κάτι ακόμα. Δείχνει με τον πλέον ανάγλυφο τρόπο την νοοτροπία που διακατέχει μεγάλο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας. Εν αντιθέσει με τις ρητορείες μας περί «αρχαίου πνεύματος» και «ευ αγωνίζεσθαι», φαίνεται ότι έχουμε ξεχάσει τις διδαχές και τις αξίες των προγόνων μας, τις οποίες δήθεν θέλουμε να μεταδώσουμε στον υπόλοιπο κόσμο: την άμιλλα, το ευ αγωνίζεσθαι, τη χαρά της συμμετοχής. Αυτό ισχύει από τους γονείς που δε διστάζουν να ενθαρρύρουν τα παιδιά τους να κάνουν χρήση παράνομων ουσιών για να «βελτιώσουν» τις επιδόσεις τους, μέχρι και τους πολιτικούς που κάνουν τα πάντα για μερικές παραπάνω ψήφους.

Ό, τι λοιπόν και αν λέμε προς τα έξω οι πράξεις μας δείχνουν ότι δεν πολυπιστεύουμε στη σπουδαιότητα της συμμετοχής. Αντιθέτως αποζητούμε την εύκολη –και την με οποιοδήποτε τρόπο– επιτυχία, υιοθετώντας όλο και περισσότερο το αμερικάνικο δόγμα που λέει «ο πρώτος είναι τα πάντα, ο δεύτερος τίποτα»…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 13.04.2008

Το διακύβευμα των φοιτητικών εκλογών

2008-04-07T13:06:00.001+03:00

Η εικόνα των τελευταίων ημερών στα πανεπιστημιακά ιδρύματα της χώρας θυμίζει κάτι από club. Στον κεντρικό διάδρομο όλων σχεδόν των ΑΕΙ η μουσική παίζει στη διαπασών και οι εκπρόσωποι των κομμάτων μοιράζουν ποτά στους παρευρισκόμενους. Μάλιστα, τα μέλη των παρατάξεων φροντίζουν με κάθε τρόπο να δείχνουν αυτές τις μέρες το ενδιαφέρον τους για τους φοιτητές και να τους «υπενθυμίζουν» τις πολύτιμες υπηρεσίες που τους προσέφεραν κατά τη διάρκεια του εξαμήνου: είτε μέσω τηλεφωνημάτων και γραπτών μηνυμάτων, είτε μέσω εκδηλώσεων σε club ή νυκτερινά κέντρα. Φυσικά η εικόνα αυτή έχει μια λογική εξήγηση. Σωστά μαντέψατε! Την προσεχή Τετάρτη διεξάγονται οι φοιτητικές εκλογές και κομματικοί φορείς κάνουν κυριολεκτικά τα πάντα για να κερδίσουν ψήφους και εντυπώσεις.

Την ώρα που στα κομματικά επιτελεία περισσεύει η αγωνία για την τελική έκβαση της μάχης, οι φοιτητές καλούνται να προβληματιστούν και να αναζητήσουν το διακύβευμα της όλης διαδικασίας. Ποιες σκοπιμότητες κρύβονται πίσω από τη λειτουργία των φοιτητικών παρατάξεων; Και κυρίως για ποιό λόγο πρέπει οι φοιτητές να πάνε να ψηφίσουν;

Στο πρώτο ερώτημα η απάντηση μοιάζει προφανής. Οι φοιτητικές παρατάξεις είναι όργανα των ίδιων των κομματικών οργανισμών, λογοδοτούν κατευθείαν σε αυτά, κι έχουν ως σκοπό την αύξηση της επιρροής των τελευταίων στην κρίσιμη μάζα των νέων ψηφοφόρων. Οι δε κινήσεις τους πρέπει να ειδωθούν υπό αυτό το πρίσμα: Μέσω της φαινομενικής «διευκόλυνσης» του φοιτητή (διανομή συγγραμμάτων, άμεση ενημέρωση για τα τεκταινόμενα στη σχολή, ειδικές τιμές σε νυκτερινά μαγαζιά κλπ.) προσπαθούν να σφυρηλατήσουν μια σχέση εμπιστοσύνης μαζί του, σχέση η οποία θα μετουσιωθεί σε ψήφο στις επερχόμενες φοιτητικές εκλογές.

Αν όμως τα οφέλη των παρατάξεων από τη διαδικασία των εκλογών είναι προφανή και απολύτως κατανοητά, αναρωτιέται κανείς τι κερδίζει ο μέσος φοιτητής από όλο αυτό το σκηνικό; Ακόμη περισσότερο, για ποιό λόγο θα πρέπει μέσω της ψήφου του να «ισχυροποιήσει» την παρουσία των κομμάτων εντός των πανεπιστημιακών τειχών; Η αλήθεια είναι ότι οι περισσότεροι φοιτητές φτάνουν στην κάλπη για να «βγάλουν την υποχρέωση». Αισθάνονται υποχρεωμένοι απέναντι στον χ ή τον ψ εκπρόσωπο του τάδε κόμματος, που τους βοήθησε σε ό,τι χρειάστηκαν. Με λίγα λόγια πηγαίνουν με βαριά καρδιά να ψηφίσουν. Δε το κάνουν τόσο για ιδεολογικούς λόγους, όσο για λόγους κοινωνικών σχέσεων.

Το πιο δυσάρεστο, πάντως, είναι ότι αν και βρισκόμαστε τρεις μόλις μέρες προ των εκλογών, παρατηρείται παντελής έλλειψη διαλόγου μεταξύ των φοιτητών. Πολλοί λίγοι ενδιαφέρονται να συζητήσουν για τα πραγματικά προβλήματα του πανεπιστημίου: την αξιολόγηση, την έρευνα, την χρηματοδότηση. Το αυτό ισχύει και για τους εκπροσώπους των φοιτητικών παρατάξεων. Εκλογές δίχως διακύβευμα λοιπόν. Τουλάχιστον για τους φοιτητές…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 06.04.2008

Το μήνυμα των νέων

2008-04-03T13:39:00.009+03:00

«Η ευκαιρία είναι μοναδική, δεν επαναλαμβάνεται και κάθε δισταγμός σημαίνει καταστροφή. Δεν υπάρχουν περιθώρια για παζαρέματα. Θέλουμε τον κόσμο και τον θέλουμε τώρα» είχε πει κάποτε ο σπουδαίος Γάλλος θεατρικός συγγραφέας Ζαν Ανουίγ. Με αυτήν την –αν μη τι άλλο– βαρύγδουπη φράση υποδέχεται τον επισκέπτη ο διαδικτυακός τόπος των «Τοπικών Συμβουλίων Νέων» (ΤΟ.ΣΥ.Ν). Ενός θεσμού της γενικής γραμματείας Νέας Γενιάς (ανήκει στο υπουργείο Παιδείας), που έχει ως στόχο την κινητοποίηση των Νέων (15-28 ετών), έτσι ώστε «να γίνουν συμμέτοχοι στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων που τους αφορούν».

Οι διαδικασίες για την δημιουργία των ΤΟ.ΣΥ.Ν. ολοκληρώθηκαν, οι εκλογές για την ανάδειξη των εκπροσώπων των νέων πραγματοποιήθηκαν, ωστόσο οι τελευταίοι δεν έδειξαν να συγκινούνται ιδιαίτερα από το όλο εγχείρημα. Αυτό αποδεικνύεται από «την αναιμική έως ισχνή εγγραφή των νέων στα μητρώα των δήμων της Μεσσηνίας» («Θάρρος», 24.04.2008), αλλά και από την αντίστοιχη έλλειψη ενδιαφέροντος σε πολλούς δήμους της Αττικής.

Η μικρή συμμετοχή στα ΤΟ.ΣΥ.Ν. είναι δηλωτική του μικρού ενδιαφέροντος των νέων για τα κοινά και πρέπει να προβληματίσει τους πάντες. Αλλά πρωτίστως πρέπει να απασχολήσει την Πολιτεία, η οποία ήταν αυτή που οργάνωσε κεντρικά το όλο εγχείρημα. Μήπως άραγε δεν διαχειρίστηκε σωστά και δεν ανέδειξε επαρκώς τον νεοσύστατο αυτό θεσμό; Μήπως δεν έδωσε στους νέους την ευκαιρία να αντιληφθούν περί τίνος πρόκειται; Ότι δηλαδή –τουλάχιστον με βάση την προβλεπόμενη διαδικασία– τα Συμβούλια Νέων, δεν έχουν καμία απολύτως σχέση με «γαλάζιους», «πράσινους» ή «κόκκινους»;

Όπως και να ‘χει, η μικρή συμμετοχή των νέων αποτελεί από μόνη της θέση. Αρνούμαι να συμμετάσχω σημαίνει ότι δεν εγκρίνω κάτι, άρα εξ αντιδιαστολής το απορρίπτω. Ωστόσο, αν και εδώ υπάρχει γνώμη, αυτή προβάλλεται με λάθος τρόπο: με τη μη συμμετοχή. Κι αυτό γιατί ο καλύτερος τρόπος να προωθήσεις τις απόψεις και τις ιδέες σου είναι εκ των έσω. Δηλαδή μέσα από τις προβλεπόμενες διαδικασίες, που εν προκειμένω είναι τα ΤΟ.ΣΥ.Ν.

Αν όμως αυτή η θέση εκφράζεται με λάθος τρόπο, αυτό δε σημαίνει ότι δεν πρέπει να την ακούσουμε. Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο. Η νέα γενιά, όπως δείχνουν και οι σφυγμομετρήσεις που από καιρού εις καιρόν βλέπουν το φως της δημοσιότητας, σε μεγάλο βαθμό αδιαφορεί για τα κοινά. Διαφωνεί ριζικά με τον τρόπο λειτουργίας του πολιτικού μας συστήματος, βαριέται τις λαϊκιστικές κραυγές των πολιτικών, πλην όμως –αρνούμενη να συμμετάσχει– δε διεκδικεί την αλλαγή του υφιστάμενου status quo. Διότι η αδιαφορία είναι μεν θέση, ωστόσο δε συμβάλλει στην αλλαγή αυτών που ορίζουμε ως κακώς κείμενα.

Δ. Τζ.

Info: www.tosyn.gr

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 02.04.2008

Κέντρα Διερχομένων

2008-03-24T17:27:00.007+02:00

«Τα πανεπιστήμια μας μοιάζουν με σταθμούς υπεραστικών λεωφορείων. Αρκετοί περνούν από αυτά, αλλά πολύ λίγοι κάθονται». Ο πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Παιδείας και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών κ. Θάνος Βερέμης είχε θέσει με αυτή του τη δήλωση το θέμα στη σωστή του διάσταση. Διότι στην ουσία τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα της χώρας θυμίζουν κέντρα διερχομένων: πολύς κόσμος τα επισκέπτεται, αλλά –με εξαίρεση τις «δύσκολες» σχολές– λίγοι μπαίνουν για μάθημα.

Υπεύθυνοι για την κατάσταση αυτή είναι τόσο οι φοιτητές και οι καθηγητές, όσο και το ίδιο το εκπαιδευτικό μας σύστημα, έτσι όπως είναι δομημένο. Κακά τα ψέματα. Το σημαντικό στην Ελλάδα –εν αντιθέσει με τα σοβαρά Ιδρύματα του εξωτερικού– είναι να μπεις στο πανεπιστήμιο. Αν μπεις κάποια στιγμή –εύκολα ή δύσκολα– θα αποφοιτήσεις. Μπορεί να παρακαλέσεις, να διαβάσεις όσο χρειαστεί για να πάρεις «πέντε», να αντιγράψεις, αλλά πάντως θα αποφοιτήσεις.

Αυτή η νοοτροπία έχει κάνει κακό σε όλους όσους σχετίζονται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο με την ανώτατη εκπαίδευση στη χώρα μας. Έχει δημιουργήσει ένα κλίμα αδράνειας το οποίο αγγίζει τους πάντες. Οι μεν φοιτητές φαίνεται ότι σε πολλές περιπτώσεις επαναπαύονται. Η λογική της ήσσονος προσπάθειας επικρατεί αφού ότι κι αν γίνει κουτσά στραβά θα αποφοιτήσουν. Έτσι δεν θεωρούν απαραίτητη την παρακολούθηση των μαθημάτων. Οι δε καθηγητές εκμεταλλευόμενοι αυτή την αδιαφορία των φοιτητών, σε πολλά –κυρίως κεντρικά– Ιδρύματα της χώρας δεν ανταποκρίνονται στις συμβατικές τους υποχρεώσεις. Αν και καθηγητές, αισθάνονται περισσότερο δημόσιοι υπάλληλοι παρά διδάσκοντες και πηγαίνουν για μάθημα μετά τη δεύτερη ή τρίτη εβδομάδα του εξαμήνου και αν.

Όμως αυτή η παθογένεια δημιουργεί μεγαλύτερα προβλήματα απ’ όσα πιθανώς υποψιάζεται κανείς με μια πρώτη ανάγνωση. Αν στα χρόνια των σπουδών του ο φοιτητής δεν εμπλουτίσει τις γνώσεις του, δεν αναπτύξει έναν πιο επιστημονικό και πιο συνθετικό τρόπο σκέψης, δεν αναλάβει να φέρει εις πέρας εργασίες που θα του δείξουν τον τρόπο με τον οποίο θα αναζητήσει και θα βρει τις πληροφορίες που χρειάζεται, τότε θα βγει χωρίς εφόδια στην αναζήτηση θέσης εργασίας. Κι αυτό γιατί η αγορά έχει την ικανότητα να αυτορυθμίζεται. Η «πιάτσα» ξέρει τι επιπέδου φοιτητές βγάζει η κάθε σχολή, αν το πτυχίο αποκτήθηκε με κόπο ή χωρίς και γενικότερα σε ποιες σχολές γίνεται σοβαρή δουλειά και σε ποιες όχι.

Άρα αν κάτι πρέπει να επιδιώξει η πανεπιστημιακή κοινότητα, αυτό είναι η βελτίωση του ακαδημαϊκού επιπέδου των σπουδών, τουλάχιστον σε όσες σχολές αυτό κρίνεται επιβεβλημένο. Εκτός και αν το μόνο που μας ενδιαφέρει είναι το να παράγουμε μαζικά πτυχιούχους, αδιαφορώντας για το αν αυτοί θα απορροφηθούν κάποτε από την αγορά εργασίας…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 23.03.2008

Κομματοκρατία, η πληγή των ελληνικών πανεπιστημίων

2008-03-17T21:07:00.005+02:00

Μέσα Σεπτεμβρίου σε κάποιο ελληνικό πανεπιστημιακό ίδρυμα: Ο νεοεισαχθείς φοιτητής, περνώντας για πρώτη φορά το κατώφλι του κτιρίου που θα είναι για τα επόμενα τέσσερα –τουλάχιστον– χρόνια κάτι σαν δεύτερο σπίτι του, δέχεται την «επίθεση φιλίας» των φοιτητών – μελών των φοιτητικών παρατάξεων. Εκείνοι κάνουν τα πάντα για να τον εξυπηρετήσουν, έτσι ώστε να γίνει πιο εύκολη η προσαρμογή του στο νέο περιβάλλον. Το μόνο που ζητούν από αυτόν, είναι η ψήφος στις φοιτητικές εκλογές της ερχόμενης άνοιξης.

Κάπως έτσι ξεκινάει μια ιδιότυπη σχέση μεταξύ των φοιτητών και των φοιτητικών παρατάξεων. Μια σχέση η οποία επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό ολόκληρο το οικοδόμημα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Και αυτό γιατί οι κομματικές παρατάξεις στα πανεπιστήμια, αν και έχουν σημαίνοντα ρόλο σε μείζονος σημασίας ζητήματα, δεν παύουν να αποτελούν «εργαλεία» των ίδιων των κομμάτων που εκπροσωπούν. Αυτό που πρωτίστως τους ενδιαφέρει είναι ο αριθμός των ψήφων που θα πάρουν στις φοιτητικές εκλογές, καθώς και η επιρροή που θα έχουν στα ενδοπανεπιστημιακά κέντρα λήψης αποφάσεων και όχι βέβαια η βελτίωση του επιπέδου της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της νοοτροπίας που έχουν στο σύνολο τους οι παρατάξεις, είναι η αντίδραση των τελευταίων για μία από τις –κατά κοινή ομολογία πιο θετικές διατάξεις του νέου «νόμου – πλαίσιο»: Την καθολική ψηφοφορία των φοιτητών στις εκλογές για την ανάδειξη των διοικήσεων των πανεπιστημίων. Σύμφωνα με τη νέα νομοθετική διάταξη, το σύνολο των εγγεγραμμένων στα μητρώα των σχολών φοιτητών είναι εκείνο που θα αναδεικνύει τις πρυτανικές αρχές. Μέχρι πρότινος δικαίωμα ψήφου στις πρυτανικές εκλογές είχαν αποκλειστικά οι εκπρόσωποι των κομμάτων. Μπορεί βέβαια να αντιληφθεί ο καθένας το αλισβερίσι και το μέγεθος της συναλλαγής κάτω από το τραπέζι που έβρισκε έφορο έδαφος στην όλη διαδικασία. Με ποια άραγε ανταλλάγματα έδιναν την ψήφο τους οι εκλέκτορες – εκπρόσωποι των κομμάτων; Μήπως κάπως έτσι εδραίωναν το καθεστώς ιδιότυπης συνδιοίκησης του πανεπιστημίου, μεταξύ αυτών και των αρμόδιων από το νόμο φορέων; Και κυρίως γιατί εναντιώνονται οι… εκπρόσωποι των φοιτητών την καθολική ψηφοφορία των τελευταίων;

Η απάντηση είναι απλή. Τα κόμματα φοβήθηκαν ότι με την εφαρμογή της καθολικής ψηφοφορίας θα έχαναν πολύ σημαντικά προνόμια. Αν η διοίκηση των ιδρυμάτων εκλέγεται από το σύνολο των φοιτητών, τότε οι παρατάξεις θα απολέσουν έναν από τους σημαντικότερους μοχλούς πίεσης που διαθέτουν. Διότι είναι αρκετά δύσκολο –αν όχι πρακτικά αδύνατο– να καταφέρουν να πείσουν τους φοιτητές να ψηφίσουν τον πρύτανη της αρεσκείας τους.

Όμως δεν εξαντλείται εδώ ο ρόλος των κομμάτων στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Οι φοιτητικές παρατάξεις έχουν σημαίνοντα ρόλο στις ενδοπανεπιστημιακές διεργασίες. Καταρχάς μπορούν να επιταχύνουν τις διαδικασίες: Για να πάρεις μια απλή βεβαίωση πρέπει να κάνεις αίτηση στη γραμματεία του τμήματος και να περιμένεις περίπου επτά με δέκα ημέρες. Αν όμως έχεις κάποιον γνωστό στα «τραπεζάκια» του χ ή του ψ κόμματος, τότε θα πάρεις το έγγραφο που χρειάζεσαι σε ένα με δύο εικοσιτετράωρα. Ακόμα, τα κόμματα αναλαμβάνουν συχνά να μοιράσουν προγράμματα σπουδών, σημειώσεις και συγγράμματα, υποκαθιστώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τις γραμματείες, οι οποίες ούτως ή άλλως υπολειτουργούν. Μάλιστα, μέσω μηνυμάτων παρέχουν στους φοιτητές ενημέρωση για οτιδήποτε προκύψει στη σχολή: από μια απεργία των καθηγητών, μέχρι το πάρτι που διοργανώνει το κόμμα.

Κι αυτό γιατί οι παρατάξεις δεν αρκούνται σε όσα προαναφέραμε. Φροντίζουν με κάθε τους κίνηση να «κερδίζουν» τον φοιτητή, ακόμα και με φαινομενικά άσχετες με τα ενδοπανεπιστημιακά πράγματα, εκδηλώσεις. Το χειμώνα κλείνουν τραπέζια σε πίστες ή club. Την άνοιξη, μετατρέπονται σε τουριστικά γραφεία, διοργανώνοντας εκδρομές σε δημοφιλείς προορισμούς, όπως η Μύκονος. Με το αζημίωτο φυσικά: Ένα ποσοστό του τζίρου πάει στα ταμεία των κομμάτων.

Τώρα, κατά πόσον συνδέονται όλα τα παραπάνω με την βελτίωση του επιπέδου των πανεπιστημίων –που υποτίθεται ότι είναι ο λόγος ύπαρξης των παρατάξεων– αυτή είναι μια άλλη πικρή ιστορία, αν και η απάντηση είναι περίπου αυτονόητη.

Όπως και να έχει, δε φαίνεται στον ορίζοντα κάποια σημαντική αλλαγή στο καθεστώτος που ισχύει σήμερα στα πανεπιστήμια και σχετίζεται με το ρόλο των παρατάξεων σε αυτά. Βέβαια οι κομματικοί φορείς έχουν πολλά να κερδίσουν από το σημαίνοντα ρόλο που έχουν στα πανεπιστημιακά δρώμενα. Όμως, αναρωτιέμαι, τι άραγε κερδίζει από όλο αυτό το σκηνικό ο απλός ανένταχτος φοιτητής;

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Θάρρος» στις 16.03.2008

Η κατάρρευση των μύθων

2008-03-12T20:48:00.001+02:00

Φαίνεται ότι ως έθνος μας αρέσει να παίζουμε πάντοτε το ρόλο του «θύματος». Αισθανόμαστε κολακευμένοι με την ιδέα και μόνο ότι οι μεγάλες δυνάμεις θέλουν να μας κατασπαράξουν, να μας αφανίσουν. Πιο πρόσφατο δείγμα αυτής της ιδεοληψίας είναι η άποψη που διατυπώθηκε από ορισμένους ότι –δήθεν– οι Ηνωμένες Πολιτείες θα προειδοποιούσαν την ελληνική κυβέρνηση για ενδεχόμενες κυρώσεις, εάν η χώρα μας ασκούσε βέτο στην ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ.

Φυσικά αυτός ο μύθος κατέρρευσε, όπως και πολλοί άλλοι στο παρελθόν. Όχι μόνο δεν μας… απείλησαν οι Αμερικανοί (όπως διαβεβαιώνει και το υπουργείο Εξωτερικών), αλλά σύμφωνα με το έγκυρο ειδησεογραφικό site in.gr, η αμερικάνικη κυβέρνηση, δια του υφυπουργού Εξωτερικών Ντάνιελ Φριντ «εκφράζει τη δυσαρέσκεια της […] για την άρνηση των Σκοπίων να διαπραγματευτούν επί της πρότασης Νίμιτς […] και σημειώνει ότι το βέτο της Ελλάδας για την ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ δεν είναι απειλή, αλλά απόφαση».

Αυτή, βέβαια, δεν ήταν η πρώτη φορά που ορισμένοι στην Ελλάδα κινδυνολογούν ασύστολα (και αβάσιμα) επιδιώκοντας να μας παρουσιάσουν ως το πανταχόθεν βαλλόμενο έθνος. Υπενθυμίζουμε, ότι οι Κασσάνδρες έφερναν περίπου το τέλος του ελληνισμού στην περίπτωση που η Κύπρος έλεγε –όπως είχε δικαίωμα– «όχι» στο σχέδιο Ανάν. Φυσικά η απομόνωση της Ελλάδας και της Κύπρου από τους διεθνείς εταίρους καθώς και η μορφή της ακόμα αναζητούνται…

Όλη αυτή η νοοτροπία και οι κατά καιρούς εκφάνσεις της, είναι αποτέλεσμα της εσωστρέφειας που μας χαρακτηρίζει ως λαό. Όταν θεωρείς ότι είσαι ο ομφαλός της γης, ότι όλος ο κόσμος στρέφεται γύρω από σένα και δρα με βάση εσένα, αυτόματα δημιουργείς επιμέρους μύθους, για να συντηρήσεις το μεγαλύτερο, εθνικό, μύθο. Μόνο που αυτός ο τρόπος σκέψης δεν είναι καθόλου ακίνδυνος. Στρέφει την προσοχή από τα σημαντικά ζητήματα στα επουσιώδη. Και όταν έρθει η ώρα να συζητήσουμε σοβαρά δε μπορούμε. Δε μας αφήνουν χώρο και καθαρό μυαλό οι ιδεοληψίες μας…

Δ. Τζ.

Η υπερβολή των ΜΜΕ

2008-03-06T19:05:00.000+02:00

Οποιοσδήποτε παρακολουθεί, έστω και περιστασιακά, τηλεόραση ή διαβάζει εφημερίδες, θα έχει παρατηρήσει ότι κάποια ΜΜΕ έχουν συχνά την τάση υπερβάλλουν. Αυτή μάλιστα η υπερβολή ώρες ώρες αγγίζει τα όρια της καταστροφολογίας. Η τρίχα γίνεται τριχιά και μια εκτίμηση ανάγεται σε είδηση. Πιο πρόσφατο παράδειγμα ενός τέτοιου περιστατικού είναι η πρόβλεψη ομάδας σεισμολόγων για μεγάλο σεισμό στην Αττική, το αμέσως προσεχές διάστημα.

Ορισμένα μέσα ενημέρωσης –τόσο έντυπα, όσο και ηλεκτρονικά– παρουσίασαν την εκτίμηση αυτή μερίδας σεισμολόγων ως κάτι δεδομένο. Δεν εξέτασαν αν υπάρχουν αντίθετες απόψεις στην επιστημονική κοινότητα, αν δηλαδή η εκτίμηση αυτή αμφισβητείται. Έμειναν σε αυτό που παρουσίασε μια ομάδα σεισμολόγων, ανάγοντάς τη γνώμη τους σε συμπέρασμα ολόκληρης της επιστημονικής κοινότητας.

Βέβαια είμαστε συνηθισμένοι σε τέτοιου είδους προσεγγίσεις. Προσεγγίσεις οι οποίες δεν εξετάζουν την είδηση αυτή καθαυτή και το αν είναι έγκυρη ή όχι, αλλά το κατά πόσον αυτή μπορεί να «πουλήσει». Μόνο που με αυτή τη λογική, η αξιοπιστία των συγκεκριμένων μέσων μειώνεται. Και όταν έρθει η ώρα να παρουσιάσουν μια πραγματικά σημαντική είδηση θα την πατήσουν, όπως ο βοσκός στο παραμύθι με το λύκο: κανείς πλέον δε θα τους δίνει σημασία…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Καθημερινή» στις 05.03.2008

Το διαδίκτυο, τα blogs και η ανωνυμία

2008-02-28T22:56:00.009+02:00

Η υπόθεση του ενημερωτικού blog press-gr ήταν απλά η αφορμή. Διότι η συζήτηση για την ελευθερία της (ανώνυμης) διαδικτυακής έκφρασης κάποια στιγμή θα έφτανε και στην Ελλάδα. Και αυτό επειδή ενώ δεν μπορεί να απαγορευτεί η ανωνυμία στο διαδίκτυο, ωστόσο εγείρονται ζητήματα όταν κάποιος (θεωρεί ότι) συκοφαντείται από κάποιο ανώνυμο κείμενο.

Ωστόσο η συζήτηση γίνεται σε εντελώς λάθος βάση. Ευθύνη γι’ αυτό έχουν και οι δύο πλευρές: Η κυβέρνηση που θεωρεί ότι μπορεί να τιθασεύσει ένα δίκτυο που φτιάχτηκε από το υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ ακριβώς για να μην τιθασεύεται. Και πολλοί χρήστες του διαδικτύου που συγχέουν τη δυνατότητα προσφυγής στη δικαιοσύνη με την επιβολή διαδικτυακής λογοκρισίας. Και οι μεν και οι δε έχουν άδικο. Διότι αφενός το ίντερνετ δε μπορεί να μπει σε νομοθετικά καλούπια, αφετέρου είναι εντελώς παράλογο το να μην μπορεί να προσφύγει στη δικαιοσύνη κάποιος, αν θεωρεί ότι θίγεται από διαδικτυακό δημοσίευμα.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε βέβαια ότι το διαδίκτυο έχει μια μεγάλη, δομική, διαφορά σε σχέση με τα παραδοσιακά ΜΜΕ. Όταν κάποιος θεωρεί ότι θίγεται από κάποιο δημοσίευμα εφημερίδας, ξέρει με ποιον έχει να κάνει (αν το άρθρο είναι ανώνυμο, την ευθύνη φέρει ο διευθυντής ή ο εκδότης). Αντίθετα, όταν πρόκειται για ανώνυμο κείμενο στο διαδίκτυο δεν ξέρεις ποιον να «κυνηγήσεις», γεγονός που περιπλέκει τα πράγματα.

Το ότι η φύση του διαδικτύου ευνοεί την ανωνυμία, δε σημαίνει ότι δεν πρέπει να βρεθεί ένας τρόπος έτσι ώστε όταν θέλει κάποιος να καταθέσει μήνυση κατά ανώνυμου σχολιαστή να μπορεί να το κάνει. Αυτό θα μπορούσε να γίνεται με άρση της ανωνυμίας, σε περίπτωση που έχει κατατεθεί μήνυση εναντίον κάποιου αρθρογράφου. Αυτό εξάλλου έγινε και στην περίπτωση του press-gr.

Αν λοιπόν κάποιος εκμεταλλεύεται την ανωνυμία που προσφέρει το διαδίκτυο για να διαδίδει σαχλαμάρες, τότε –εφόσον στοιχειοθετείται αξιόποινη πράξη– πρέπει να δώσει απαντήσεις στη Δικαιοσύνη. Άλλο το δικαίωμα στην ανωνυμία και άλλο το δικαίωμα στην ελεύθερη λασπολογία...

Δ. Τζ.

Χρήσιμα διδάγματα…

2008-02-25T21:48:00.004+02:00

Πριν από λίγες ημέρες ο Ιταλός πρωθυπουργός Ρομάνο Πρόντι, αναγκάστηκε να υποβάλλει την παραίτηση του στον πρόεδρο της χώρας, καθότι η Γερουσία ήρε την εμπιστοσύνη της στην κυβέρνηση του. Μια κυβέρνηση, θνησιγενής από τη στιγμή της δημιουργίας της, καθότι την αποτελούσαν εννέα κόμματα. Ενδεικτικό της πολιτικής αστάθειας που επικρατεί τις τελευταίες δεκαετίες στην Ιταλία είναι το γεγονός ότι η κυβέρνηση του τέως προέδρου της Ευρ. Επιτροπής, ήταν η 61η μεταπολεμική. Θα μπορούσε λοιπόν να υποθέσει κάποιος ότι η γειτονική μας χώρα περνά βαθιά πολιτική κρίση.

Τα πράγματα, όμως, δεν είναι ακριβώς έτσι. Στην Ιταλία, παρά το γεγονός ότι οι κυβερνήσεις πέφτουν σχεδόν πάντα πριν το τέλος της θητείας τους, έχει βρεθεί μια φόρμουλα έτσι ώστε το κράτος να έχει συνέχεια. Ο δημόσιος τομέας δε διαλύεται, ούτε αλώνεται από τα «δικά μας» παιδιά. Πολλοί αξιωματούχοι σε κρίσιμα κυβερνητικά πόστα διατηρούν τη θέση τους, ακόμα κι όταν αλλάζει η κυβέρνηση. Έτσι, δεν υπάρχουν ιδιαίτεροι κλυδωνισμοί στον κρατικό μηχανισμό με κάθε αλλαγή στο πρωθυπουργικό μέγαρο.

Η εικόνα μιας κάθε άλλο παρά ασταθούς οικονομικά χώρας, παρά τις συχνές πολιτικές αναταράξεις, επιβεβαιώνεται και από τους αριθμούς. Σύμφωνα με στοιχεία της Ιταλικής Στατιστικής Υπηρεσίας (Istat), η ανεργία έπεσε πέρυσι στο χαμηλότερο σημείο των τελευταίων δεκαπέντε ετών, από το 11,9 % το 1998 στο 6% το 2007. Ταυτόχρονα, σε μια δύσκολη συγκυρία για την παγκόσμια οικονομία, το ΑΕΠ της γειτονικής μας χώρας αυξάνεται ετησίως κατά 2%. Κοντά στο χαμηλότερο σημείο των τελευταίων οκτώ ετών υποχώρησε και ο πληθωρισμός, ο οποίος άγγιξε την περασμένο έτος το 1,7%. Τέλος, το δημόσιο έλλειμμα από το 4% του 2006, έπεσε στο 1,3% το πρώτο εννεάμηνο του 2007.

Τα στοιχεία που αναφέραμε έχουν τη σημασία τους. Αποδεικνύουν ότι το μείζον ζήτημα σε μια σοβαρή χώρα δεν είναι ο εκλογικός νόμος, που στην Ελλάδα αλλάζουμε κάθε λίγο και λιγάκι, έτσι ώστε να εξυπηρετεί τη μικροκομματική μας στόχευση. Το σημαντικό για μια χώρα που θέλει να έχει δυναμική παρουσία στο διεθνές στερέωμα είναι αφενός να έχει στέρεες δομές και μηχανισμούς οι οποίοι να δίνουν συνέχεια στο κράτος και αφετέρου η ύπαρξη απτών αποτελεσμάτων στο πεδίο της οικονομίας και της πολιτικής, Αποτελέσματα τα οποία επιτυγχάνονται μόνο μέσω των στέρεων δομών.

Υπό αυτή την έννοια θεωρώ πως ο τρόπος αντιμετώπισης των πολιτικών πραγμάτων από τους Ιταλούς μπορεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο και διδακτικό παράδειγμα και για εμάς. Η λύση στο ζήτημα της βελτίωσης του κράτους δεν είναι η αλλαγή κανενός εκλογικού νόμου. Το σημαντικό είναι να φτιάξουμε δομές που να του δίνουν συνέχεια. Όσο γρηγορότερα το καταλάβουμε, τόσο το καλύτερο…

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Καθημερινή» στις 20.02.2008

Ο νόμος – πλαίσιο, το πανεπιστημιακό άσυλο και η επιλεκτική μνήμη

2008-02-19T18:01:00.004+02:00

Πέρυσι τέτοιο καιρό το κέντρο της Αθήνας παρέλυε (σχεδόν) κάθε Πέμπτη εξαιτίας των φοιτητικών διαδηλώσεων ενάντια στο νόμο – πλαίσιο. Κάποιοι, φορώντας το προσωπείο του προοδευτικού, ζητούσαν να μη γίνει καμία απολύτως αλλαγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και φαίνεται ότι –παρά το ότι ο νόμος ψηφίστηκε– το πέτυχαν. Διότι οι συνελεύσεις των συγκλήτων που θέλησαν να κάνουν το αυτονόητο (να εναρμονιστούν, δηλαδή, με το νόμο του κράτους) πήραν το μάθημα τους από μερίδα αριστεριστών φοιτητών. Έτσι ο νόμος – πλαίσιο έχει καταστεί επί της ουσίας κλινικά νεκρός.

Το αστείο είναι ότι οι ίδιοι άνθρωποι που έκαναν «ντου» στις συνελεύσεις και κατέστησαν σαφές στους πανεπιστημιακούς ότι «δεν εφαρμόζετε το νόμο, ειδάλλως δε βγαίνετε από εδώ μέσα», στην πρώτη ευκαιρία θα κατηγορήσουν το «κακό κράτος της δεξιάς» για καταπάτηση των δικαιωμάτων τους. Είναι επιλεκτική και ελαστική η δημοκρατική τους μνήμη και συνείδηση. Κυρίως έχει να κάνει με το «τι μας συμφέρει». Όταν προτάσσονται οι «αγώνες» μπαίνουν στην άκρη οι δημοκρατικές ευαισθησίες καθότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. Όμως, στην πρώτη ευκαιρία που θα βρεθούν με την πλάτη στον τοίχο, είμαστε βέβαιοι (και το δείχνει και η πείρα) ότι θα τις επικαλεσθούν.

Το παρήγορο γι’ αυτούς είναι ότι έχουν τη συμπαράσταση μερίδας της πανεπιστημιακής κοινότητας. Έχει ενδιαφέρον η άποψη του κ. Μάκη Σπάθη, αντιπρύτανη του ΕΜΠ, πάνω στο θέμα: «Όσοι παραδοσιακά στήριζαν με τη στάση τους την ανάγκη διατήρησης του θεσμού και το περιεχόμενο του ασύλου παραμένουν ακόμη αταλάντευτοι υποστηρικτές, αλλά κυρίως όταν πρόκειται να εγγράψουν την πολιτική τους αντιπαράθεση στις εκάστοτε κυβερνητικές παρεμβάσεις περιστολής του θεσμού. Ενώ υποβαθμίζουν τον ρόλο τους και σιωπούν απέναντι στον ολοκληρωτισμό των μικρών ομάδων, στη διαστρέβλωση του θεσμού και στα εκφυλιστικά φαινόμενα που κατά καιρούς εμφανίζονται στους πανεπιστημιακούς χώρους». Και στην πανεπιστημιακή κοινότητα όπως φαίνεται οι ευαισθησίες είναι επιλεκτικές. Διαφοροποιούνται ανάλογα την περίσταση και το ποιος είναι στην απέναντι πλευρά.

Μιας και μιλήσαμε για το άσυλο, μια από τις σημαντικές αλλαγές του νόμου – πλαίσιο, έχει ενδιαφέρον να δούμε τι ισχύει σήμερα γι’ αυτό. Σύμφωνα με το νέο νόμο «το ακαδημαϊκό άσυλο καλύπτει όλους τους χώρους του ΑΕΙ στους οποίους γίνεται εκπαίδευση και έρευνα. Οι χώροι αυτοί καθορίζονται με απόφαση και ευθύνη της Συγκλήτου». Σε άλλο σημείο του νόμου αναφέρεται ότι μπορεί να επέμβει δημόσια δύναμη μόνο αν υπάρχει άδεια από το αρμόδιο όργανο του Ιδρύματος και –χωρίς άδεια– εφόσον διαπράττονται αυτόφωρα κακουργήματα ή αυτόφωρα εγκλήματα κατά της ζωής».

Το άσυλο, το οποίο ως θεσμός δημιουργήθηκε μετά την πτώση της χούντας για την ελεύθερη διακίνηση ιδεών, παραβιάζεται ασύστολα σήμερα. Είναι άσυλο ναρκωτικών, πλασιέ, αναρχικών, αλλά πάντως όχι ιδεών. Υπενθυμίζουμε εδώ ότι πριν λίγους μήνες άτομα που έκαναν κατάληψη της Πρυτανείας του Πανεπιστημίου Αθηνών, έφυγαν σαν κύριοι, αδειάζοντας την αίθουσα των ηλεκτρονικών υπολογιστών. Τον περασμένο Νοέμβριο, άλλη ομάδα νεαρών μετά από επεισόδια με την Αστυνομία εισέβαλλε στην Πρυτανεία και όταν έφυγε άφησε πίσω της συντρίμμια. Και το πιο πρόσφατο περιστατικό, μερίδα αριστεριστών, καίτοι απρόσκλητη, κάνει την εμφάνιση της σε συνελεύσεις συγκλήτων και υπαγορεύει στους καθ’ ύλην αρμόδιους τις αποφάσεις. Δε χρειάζεται να ειπωθεί ότι, παρά τα συμβάντα αυτά, καμία «δημόσια δύναμη» δεν επενέβη και φυσικά κανένας υπολογιστής δε επιστράφηκε.

«Η βία στο πανεπιστήμιο δεν είναι θέμα ασύλου και δεν επιδέχεται εξωτερική λύση. Μόνο η ίδια η πανεπιστημιακή κοινότητα μπορεί να διαχειριστεί το πρόβλημα», λέει ο κ. Λευτέρης Παπαγιαννάκης, καθηγητής στο ΕΜΠ. Μόνο που η πανεπιστημιακή κοινότητα είχε πολλά χρόνια την ευκαιρία να κάνει κάτι για το θέμα και απέτυχε παταγωδώς. Αλλά όπως είπαμε η μνήμη ορισμένων είναι επιλεκτική. Και φυσικά η ζωή στα πανεπιστήμιά μας συνεχίζεται χωρίς να αλλάζει απολύτως τίποτα, επί της ουσίας. Κυριαρχεί η στασιμότητα. Με τη σύμπραξη (ή τουλάχιστον την εγκληματική ανοχή) αυτών που θέλουν να διαχειριστούν το πρόβλημα...

Δ. Τζ.

Οι διαδηλώσεις και η πόλη…

2008-02-16T13:17:00.005+02:00

Όποιος προσπάθησε να προσεγγίσει το κέντρο της Αθήνας το πρωί της Παρασκευής, αντίκριζε ένα οικείο θέαμα: οι δρόμοι που οδηγούσαν σε αυτό ήταν κλειστοί. Οι οδηγοί αναγκάζονταν να σταματήσουν λίγο πριν τις Στήλες του Ολυμπίου Διός και να αλλάξουν πορεία. Απορημένοι οι τουρίστες που επέβαιναν στα πούλμαν προσπαθούσαν να αντιληφθούν τι συνέβη και Παρασκευή πρωί το κέντρο της πόλης είναι κλειστό. Αιτία; Η συγκέντρωση μερικών δεκάδων οπαδών του ΚΚΕ έξω από τη Βουλή. Αν μάλιστα οι τουρίστες που προαναφέραμε βρίσκονται στην Αθήνα λίγες μέρες θα μπορούσαν να συμπεράνουν –έστω και με λίγη δόση υπερβολής– ότι το κέντρο της πόλης είναι περίπου «κτήμα» του οποιουδήποτε αποφασίζει να οργανώσει μια διαδήλωση. Όσοι θέλουν να κάνουν τις δουλειές τους, τα ψώνια τους ή να πιουν τον καφέ τους, βολεύονται τις υπόλοιπες ώρες!

Αυτό που συμβαίνει κάθε φορά που υπάρχει πορεία είναι φυσικό επακόλουθο μιας παρωχημένης νοοτροπίας και λογικής που έχουν ορισμένοι, σύμφωνα με την οποία μοναδικός νόμος είναι «το δίκιο του εργάτη» (Πάσχος Μανδραβέλης, «Καθημερινή», 12.02.2008). Οι… υπόλοιποι νόμοι –ακόμα και το ίδιο το Σύνταγμα– περνούν σε δεύτερη μοίρα. Έτσι ο πολίτης το παίρνει απόφαση ότι αρκετές ώρες μέσα στη βδομάδα είναι αναγκασμένος να μείνει μακριά από το κέντρο της πόλης ή εγκλωβισμένος σε αυτό, επειδή κάποιοι κάνουν κατάληψη των δρόμων.

Κανείς βέβαια δεν ισχυρίζεται ότι δεν πρέπει να γίνονται εκδηλώσεις διαμαρτυρίας. Εξάλλου μια τέτοια άποψη θα ήταν αντίθετη στις επιταγές του Συντάγματος. Ωστόσο, εξίσου αντισυνταγματική και παράλογη είναι σημερινή κατάσταση: μερικές δεκάδες κόσμου, διεκδικώντας τα όποια –«δίκαια» ή «άδικα», δεν το εξετάζουμε εδώ– αιτήματά τους κρατούν μια ολόκληρη πόλη υπό ομηρία. Η οικονομική ζωή, οι μετακινήσεις, οι υποχρεώσεις και η γενικότερη λειτουργία της πόλης αναστέλλονται κάθε τόσο μέχρι νεωτέρας...

Σύμφωνοι θα πουν κάποιοι, αλλά υπάρχει και το μετρό για τις μετακινήσεις και θα έχουν εν μέρει δίκιο. Δεν πρέπει να ξεχνάμε όμως ότι πολλοί κάτοικοι της πρωτεύουσας δεν έχουν κοντά τους σταθμό μετρό. Αλλά δεν είναι αυτό το θέμα. Το λάθος εδώ είναι η νοοτροπία. Δηλαδή το ότι μια μειοψηφία θεωρεί ότι έχει περισσότερα δικαιώματα από όλους τους άλλους, επειδή διαδηλώνει!

Το πιο εξωφρενικό είναι ότι κανένας δεν αναζητά μια λύση στο πρόβλημα. Επί παραδείγματι, θα ήταν πιο λογικό να βρεθεί μια φόρμουλα έτσι ώστε και πορείες να διεξάγονται και η πόλη να λειτουργεί. Φυσικά αν γίνει μια τέτοια πρόταση θα ακουστούν οι γνωστοί μύδροι εναντίον των «αντιδραστικών νοικοκυραίων». Όμως, δεν πρόκειται για «νοικοκυραίους». Πρόκειται απλώς για ανθρώπους που δε θέλουν κάθε λίγο και λιγάκι να καταστρατηγούνται τα συνταγματικά τους δικαιώματα για να εξυπηρετηθεί μια μερίδα πολιτών που θέλει –και καλά κάνει– να εκφράσει δημόσια τις απόψεις της…

Δ. Τζ.

Ο κ. Κούγιας και ο κατήφορος της τηλεοπτικής ενημέρωσης

2008-02-12T16:03:00.000+02:00

Πάνω που η υπόθεση Ζαχόπουλου άρχισε να «ξεθυμαίνει» και ελπίζαμε ότι θα ξέφευγε η τηλεοπτική ειδησιογραφία από τη «ροζ» ιστορία και την ατέρμονη σπερμολογία, έγινε κύριο θέμα στα δελτία ειδήσεων η υπόθεση Κούγια – Βατίδου. Αν έκανες ζάπινγκ την προηγούμενη Παρασκευή στα δελτία των «οκτώ», θα έβλεπες ότι όχι μόνο το «νεανικό» δελτίο του Star, αλλά στο σύνολο τους οι τηλεοπτικοί σταθμοί ανήγαγαν σε θέμα μείζονος σημασίας τις δηλώσεις που έκανε ο αιμόφυρτος ποινικολόγος έξω από το φυλασσόμενο από αστυνομικούς σπίτι του, μετά από ένα ακόμα ενδοοικογενειακό επεισόδιο.

Η πρώτη αντίδραση ενός μέσου τηλεθεατή που είδε τα παραπάνω ρεπορτάζ είναι ένα πλατύ χαμόγελο. Το όλο σκηνικό θυμίζει χολιγουντιανή παραγωγή και μάλιστα χαμηλού επίπεδου. Όμως η υπόθεση δεν είναι καθόλου για γέλια. Το ότι έχει την ανάγκη ο κ. Κούγιας να απευθυνθεί αιμόφυρτος(!) στα media για να καταγγείλει την επίθεση που, όπως ισχυρίζεται, δέχτηκε από «μπράβους» της εν διαστάσει συζύγου του είναι κάτι που χρήζει περαιτέρω ανάλυσης. Το χειρότερο όμως είναι άλλο: τα ίδια τα μέσα δίνουν το δικαίωμα στο κάθε κ. Κούγια να κάνει πρώτο θέμα της επικαιρότητας τα της προσωπικής του ζωής. Ο κ. Κούγιας απλά εκμεταλλεύεται τον τρόπο με τον οποίο ιεραρχούν και προβάλλουν τις «ειδήσεις» οι ιδιωτικοί τηλεοπτικοί σταθμοί και παίζει ένα παιχνίδι που ξέρει καλά: αυτό των εντυπώσεων που δημιουργεί η εικόνα.

Είναι, λοιπόν, ένα ζήτημα το για ποιο λόγο επιμένουν τα ΜΜΕ να αναγάγουν σε είδηση –που (πρέπει να) μας αφορά– τις σχέσεις ενός εν διαστάσει ζευγαριού, έστω αναγνωρίσιμου. Γιατί πρέπει να μας απασχολούν οι κλαυθμοί του γνωστού ποινικολόγου και να μην ασχολούμαστε λ.χ. με θέματα μείζονος σημασίας, όπως το τι θα αλλάξει στο Ασφαλιστικό ή ποιος θα είναι ο επόμενος πρόεδρος της μοναδικής υπερδύναμης του πλανήτη;

Κάποιοι θα πουν ότι αυτά είναι που θέλει να δει ο κόσμος. Αυτή η εκτίμηση δε φαίνεται να επιβεβαιώνεται. Γράφαμε και παλαιότερα ότι «ο τηλεθεατής καταφεύγει σε αυτά τα προγράμματα αφενός για να γεμίσει την ώρα του με κάτι ανάλαφρο –χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι το εγκρίνει– και αφετέρου επειδή είναι ίσως εθισμένος σε τέτοιου είδους προγράμματα» («Διασταυρώσεις» 10/01/2008). Άρα δεν είναι ότι αυτό ζητάει ο τηλεθεατής: απλά αυτό του προσφέρουν τα κανάλια και ο τελευταίος, όντας εθισμένος σε τέτοιου είδους προγράμματα, τα παρακολουθεί. Ίσως πάλι δεν έχει τη διάθεση ο τηλεθεατής να «προβληματιστεί». Βλέπει την τηλεόραση μόνο ως μέσο διασκέδασης, ακόμα και στις –θεωρητικά– πιο σοβαρές εκφάνσεις της (δελτία ειδήσεων).

Και αν ο κόσμος «αγοράζει» αυτό το προϊόν –έστω από συνήθεια ή λόγω «διάθεσης»– αυτό δεν αναιρεί τις ευθύνες κάποιων άλλων. Δεν μειώνει επ’ ουδενί τις ευθύνες της Πολιτείας, η οποία έχει αφήσει στη μοίρα του –και στην ουσία χωρίς ελεγκτικές αρμοδιότητες– το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης. Δεν αναιρεί ακόμα τις ευθύνες των τηλε-δημοσιογράφων, οι οποίοι συχνά πυκνά νιώθουν την ανάγκη να μας θυμίσουν ότι η δημοσιογραφία είναι λειτούργημα, άσχετα αν οι επιλογές τους άλλα υποδηλώνουν.

Με την υπόθεση Ζαχόπουλου και την διαχείριση της από πλευράς των media πολλοί θεώρησαν ότι «πιάσαμε πάτο». Μια εφημερίδα δημοσίευσε φωτογραφίες πολύ προσωπικών στιγμών ενός ζευγαριού, βαφτίζοντας την πράξη της δείγμα «αποκαλυπτικής δημοσιογραφίας», ενώ οι τηλεοπτικοί σταθμοί ασχολήθηκαν ενάμισι μήνα αποκλειστικά με μια υπόθεση, η οποία τελικά αποδεικνύεται «φούσκα». Φαίνεται, λοιπόν, ότι ο κατήφορος των ελληνικών ΜΜΕ –κυρίως της τηλεόρασης– θα συνεχιστεί. Με πρωταρχική ευθύνη όχι εκείνων που «παίζουν» με την κάμερα (αφού βρίσκουν και τα κάνουν), αλλά αυτών που επιτρέπουν να διαιωνίζεται η τηλεοπτική νοσηρότητα…

Δ. Τζ.

Ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος και οι υβριστές…

2008-02-09T11:25:00.000+02:00

Ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος πέρασε τα ξημερώματα της προπερασμένης Δευτέρας στην Ιστορία. Και αυτή είναι που θα τον κρίνει: Διότι τα περισσότερα από όσα λέγονται τώρα –είτε αυτά είναι θετικά είτε είναι αρνητικά– εμπεριέχουν το στοιχείο του συναισθηματισμού. Κι όπως γνωρίζουμε, ο συναισθηματισμός δεν είναι ο καλύτερος σύμβουλος, πόσο μάλλον όταν προσπαθείς να αποτιμήσεις των παρουσία ενός δημοσίου προσώπου.

Τα τελευταία δέκα χρόνια που βρέθηκε στο τιμόνι της Ελλαδικής Εκκλησίας, ο Χριστόδουλος, δημιούργησε συμπάθειες, αντιπάθειες, έριδες, βρέθηκε στη δίνη οικονομικο-δικαστικών σκανδάλων, αλλά κυρίως δεν έμεινε αδρανής. Είχε γνώμη και την έλεγε. Πολλές φορές οι απόψεις του ενοχλούσαν, ενώ σε μερικές περιπτώσεις μάλλον ξεπέρναγε τα όρια του ρόλου του, ως θρησκευτικός ηγέτης. Σίγουρα όμως δεν πέρναγε απαρατήρητος. Ό, τι έκανε ή έλεγε σήκωνε συζητήσεις…

Αυτό που μου προξενεί ιδιαίτερη εντύπωση, είναι η συζήτηση που έχει αναπτυχθεί μετά το θάνατο του Αρχιεπισκόπου και ομολογώ ότι δε μπορώ να την παρακολουθήσω. Με εντυπωσιάζει ο έκδηλος ενθουσιασμός κάποιων –οι οποίοι μάλλον δεν έχουν και ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα της εκκλησίας– για το τέλος του Χριστόδουλου –πως μπορείς να χαίρεσαι όταν φεύγει κάποιος; Αυτός ο ενθουσιασμός, όμως, δεν κρύβεται και εξωτερικεύεται με φοβερής έμπνευσης συνθήματα (μέχρι και ευχαριστίες στον «καρκίνο»…), τα οποία μόνο αηδία προκαλούν…

Δεν ισχυρίζομαι ότι ο Χριστόδουλος ήταν ο τέλειος Αρχιεπίσκοπος. Εξάλλου δεν είμαστε όλοι θρήσκοι και –ως εκ τούτου– δεν προσεγγίζουμε όλοι το θέμα με τα ίδια κριτήρια. Ωστόσο, θεωρώ πως είναι τελείως διαφορετικό το να διαφωνείς με τα πεπραγμένα κάποιου, με το να χυδαιολογείς πάνω από έναν νεκρό. Οι αρχαίοι Έλληνες, που τόσο μας αρέσει να λέμε ότι είμαστε άξιοι συνεχιστές τους, θα το χαρακτήριζαν ύβρη...

Δ. Τζ.

Ποιος κυβερνά αυτόν τον τόπο;

2008-02-04T23:39:00.000+02:00

Μετά από πολύ συζήτηση και έπειτα από πρόταση του Δημοτικού Συμβουλίου της Αθήνας, αποφασίστηκε η πιλοτική επέκταση του ωραρίου λειτουργίας του μετρό, για δύο περίπου ώρες, κάθε Παρασκευή και Σάββατο. Μέσα από αυτή τη διαδικασία και με βάση τις μετρήσεις που θα κάνει η «Αττικό Μετρό Α.Ε.», θα αποφασιστεί αν το μέτρο είναι βιώσιμο και –ως εκ τούτου– αν θα πάρει μόνιμη μορφή. Η επέκταση του ωραρίου θα ίσχυε από την περασμένη Παρασκευή. Μόνο που όλοι μας –επιβατικό κοινό, Πολιτεία– λογαριάζαμε χωρίς τους συλλόγους εργαζομένων (δηλαδή συνδικαλιστές) του μετρό.

Οι τελευταίοι, επικαλούμενοι λόγους συντήρησης του δικτύου, θέματα ασφαλείας, αλλά κυρίως λόγους βιωσιμότητας του μέτρου, αποφάσισαν να μην το εφαρμόσουν! Στις πρώτες δύο ενστάσεις τους πιθανώς να έχουν τις γνώσεις και άρα τη δικαιοδοσία να εκφράσουν μια κάπως τεκμηριωμένη γνώμη. Ωστόσο, κάθε σώφρων πολίτης αναρωτιέται πως οι υπάλληλοι του μετρό στη συντήρηση, στην καθαριότητα κοκ. μπορούν να κάνουν προβλέψεις για την «οικονομική βιωσιμότητα» της επέκτασης ωραρίου! Από πού πηγάζει η πρόβλεψη τους ότι η εταιρεία θα αντιμετωπίσει οικονομικές δυσκολίες, στην περίπτωση που εφαρμοστεί η επέκταση του ωραρίου λειτουργίας;

Όμως δεν είναι αυτό το θέμα. Το πρόβλημα εντοπίζεται αλλού: Στην Ελλάδα τα τελευταία είκοσι χρόνια φαίνεται πως δεν κυβερνούν οι εκλεγμένες από το λαό κυβερνήσεις, αλλά οι συνδικαλιστές! Αυτοί είναι που –ανάλογα με τις συντεχνιακές διεκδικήσεις τους– ορίζουν την πολιτική ατζέντα. Καταστρατηγώντας κάθε έννοια του κράτους δικαίου, απειλούν ότι θα κλείσουν τα αεροδρόμια αν μπει «λουκέτο» στην Ολυμπιακή, μια εταιρεία που κάθε μέρα που περνάει επιβαρύνει την τσέπη μας κατά 400.000 ευρώ. Κλείνουν τα πανεπιστήμια, αδιαφορώντας για το ότι η κίνηση αυτή είναι αντισυνταγματική. Αρνούνται να εφαρμόσουν την απόφαση του υπ. Μεταφορών για δοκιμαστική(!) επέκταση του ωραρίου λειτουργίας του μετρό, επειδή απλώς δε τους αρέσει.

Φυσικά, αυτή δεν είναι εικόνα σοβαρής Πολιτείας. Δεν μπορούμε να μιλάμε για λειτουργικό και αξιόπιστο κράτος, όταν το τελευταίο σέρνεται και πολλές φορές υποκύπτει στους συντεχνιακούς εκβιασμούς. Σε τελική ανάλυση, η δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση είναι αυτή που καλείται να πάρει τις αποφάσεις. Αν αυτές είναι σωστές ή όχι, θα το κρίνουν οι πολίτες με τη ψήφο τους στις εκλογές. Όλα τα υπόλοιπα περί «δίκαιων αιτημάτων» είναι για εσωτερική κατανάλωση. Ιδίως όταν κανείς δε μπαίνει στον κόπο να εξηγήσει γιατί τα αιτήματα αυτά είναι «δίκαια».

«Ποιος κυβερνά αυτόν τον τόπο;» αναρωτιόταν κάποτε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Αν και το ρητορικό αυτό ερώτημα έχει τεθεί πολλά χρόνια πριν, φαίνεται σήμερα πιο επίκαιρο από ποτέ…

Δ. Τζ.

Ο «Δήμος Ιδεών» και ο αυτοεγκλωβισμός του κ. Γ. Παπανδρέου

2008-01-28T00:26:00.000+02:00

Αν δεν υπήρχε το θέμα με τον πρώην γεν. γραμματέα του ΥΠΠΟ κ. Χρήστο Ζαχόπουλο, σίγουρα τα ΜΜΕ θα ασχολούνταν περισσότερο με τη συνάντηση Παπανδρέου – Βενιζέλου, που έγινε το απόγευμα της Πέμπτης. Και κατά μιαν έννοια αυτό θα ήταν λογικό, καθότι τα όσα ελέχθησαν από τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ –αν μη τι άλλο– σηκώνουν πολύ συζήτηση. Ο κ. Γιώργος Παπανδρέου έδωσε στην ουσία τελεσίγραφο στον πρώην υπουργό, λέγοντας του ότι εάν προχωρήσει στην ίδρυση του Ομίλου του, θα διαγραφεί από την Κ.Ο. του Κινήματος. Έκανε, δηλαδή, σαφές ότι δε θα επιτρέψει την ίδρυση του «Δήμου Ιδεών», διότι θεωρεί την ύπαρξη του (δυνάμει) «κόμμα μέσα στο κόμμα».

Από θεωρητικής πλευράς, ο κ. Παπανδρέου έχει ίσως κάποιο δίκιο. Είναι όντως λίγο άκομψο μετά τα όσα έχουν διαμειφθεί στο χώρο του ΠΑΣΟΚ το τελευταίο τετράμηνο και την ώρα που το Κίνημα ψάχνει (ακόμα) το βηματισμό του, να ιδρύει ο κ. Βενιζέλος έναν φορέα σκέψης, ουσιαστικά «εξαργυρώνοντας» το 40% του περασμένου Νοεμβρίου. Αν εξετάσουμε, όμως, την πρακτική πλευρά του ζητήματος, θα δούμε ότι τα επιχειρήματα της πλευράς Παπανδρέου είναι έωλα. Κι αυτό γιατί ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δεν έδειχνε να ενοχλείται όταν ο πρώην πρωθυπουργός κ. Κ. Σημίτης ίδρυε τον Όμιλο Προβληματισμού για τον Εκσυγχρονισμό της Κοινωνίας (ΟΠΕΚ). Πέραν τούτου, το ίδιο το Καταστατικό του ΠΑΣΟΚ δεν απαγορεύει την ίδρυση «δεξαμενών σκέψης».

Φυσικά οι τακτικοί ελιγμοί του προέδρου του ΠΑΣΟΚ ερμηνεύονται λογικά αν σκεφτεί κάποιος τους εσωκομματικούς συσχετισμούς στο κόμμα. Ο κ. Παπανδρέου θεωρεί ότι –με πολύ πρόσφατη την καθαρή νίκη του στις εκλογές για την προεδρία του Κινήματος– μπορεί να φέρει την αντιπαράθεση με τον κ. Βενιζέλο εκεί που τον βολεύει, χρησιμοποιώντας τις προεδρικές εξουσίες. Πιστεύει πως με αυτή του την κίνηση απομονώνει τον κ. Βενιζέλο, στέλνοντας ταυτόχρονα μήνυμα πυγμής προς όλες τις κατευθύνσεις.

Όμως στην ουσία συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Ο κ. Παπανδρέου με τις κινήσεις του αυτοεγκλωβίζεται, «νομιμοποιώντας» παράλληλα τις όποιες επιλογές Βενιζέλου. Κι αυτό διότι στην καθόλου απίθανη περίπτωση διάσπασης του κόμματος, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ θα φαίνεται πως είναι ο «κακός» της υπόθεσης, δικαιώνοντας –τρόπον τινά– τον κ. Ευ. Βενιζέλο για την επιλογή του να αποχωρήσει, ιδρύοντας νέο πολιτικό φορέα.

Όπως και να ‘χει θα υπάρξουν ακόμα πολλά επεισόδια στο «σίριαλ ΠΑΣΟΚ». Ωστόσο, επιπόλαιες κινήσεις όπως αυτή της περασμένης Πέμπτης, τραυματίζουν ακόμα πιο πολύ το προφίλ και το κύρος του κ. Παπανδρέου και δίνουν τη δυνατότητα στον κ. Βενιζέλο να γίνει «επαναστάτης με αιτία». Με ότι μπορεί να σημαίνει αυτό για το μέλλον του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης...

Δ. Τζ.

Η απαξίωση της πολιτικής και μια πιθανή διέξοδος από την κρίση

2008-01-22T00:00:00.000+02:00

Το πολιτικό στερέωμα –με τη σημερινή του μορφή– σχετικά αργά, αλλά σταθερά απαξιωνόταν τα τελευταία χρόνια. «Ύποπτα» ζητήματα, όπως διορισμοί ημετέρων, οικονομικές ατασθαλίες, συναλλαγές κάτω από το τραπέζι κλπ. έβγαιναν και βγαίνουν σχεδόν σε καθημερινή βάση στην επιφάνεια, δημιουργώντας ένα νοσηρό κλίμα και μια αίσθηση γενικότερης απαξίωσης της πολιτικής. Πολύ συχνά, τα πρώτα θέματα στην ατζέντα της επικαιρότητας είναι σκάνδαλα (ή υποθέσεις με «οσμή» σκανδάλου), κι έτσι η πολιτική αυτή καθαυτή περνάει σε δεύτερο πλάνο, δίνοντας τη θέση της στην ακατάσχετη σεναριολογία και στη δημοσιογραφία της «κλειδαρότρυπας».

Υπεύθυνα για την προαναφερθείσα απαξίωση της πολιτικής είναι σαφώς και τα δύο κόμματα εξουσίας και –σε μικρότερο βαθμό– τα υπόλοιπα κόμματα που εκπροσωπούνται στο Κοινοβούλιο.

Οι εκ περιτροπής κυβερνόντες (ΝΔ και ΠΑΣΟΚ), φέρουν ευθύνες τόσο για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκαν τα δημόσια ταμεία, όσο και για τις επιλογές των στελεχών του ευρύτερου δημοσίου τομέα. Τα κριτήρια αξιολόγησης και επιλογής των διοικητών και των υπαλλήλων των δημοσίων υπηρεσιών ήταν κατά κανόνα κομματικά. Αυτό δε θα δημιουργούσε ιδιαίτερο πρόβλημα, αν τα στελέχη που επιλέχθηκαν ήταν σε θέση να φέρουν εις πέρας τις υποθέσεις που τους ανατέθηκαν. Ωστόσο, σε πολλές περιπτώσεις, άτομα που τοποθετήθηκαν σε θέσεις ευθύνης, αποδείχθηκαν κατώτερα των περιστάσεων. Κι αυτό γιατί στην κομματική επετηρίδα δεν προωθούνται οι κατά κανόνα ικανότεροι διαχειριστές, αλλά αυτοί που (λόγω συγκυριών ή γνωριμιών) βρίσκονται πιο κοντά στο περιβάλλον του πρωθυπουργού ή των αρμόδιων υπουργών.

Άμοιρα ευθυνών, βέβαια, δεν είναι και τα μικρότερα κόμματα. Αυτό που θα περίμενε ο πολίτης από τους φορείς της ελάσσονος αντιπολίτευσης, θα ήταν ένα εναλλακτικό πλάνο για τη χώρα. Διότι, δεχόμαστε την κριτική ότι ο τόπος δεν πάει μπροστά. Αλλά δυστυχώς η διάγνωση δεν αρκεί. Για να υπάρξει πρόοδος χρειάζονται και συγκεκριμένες (υλοποιήσιμες) προτάσεις, τις οποίες τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν κατέθεσαν ποτέ. Αντί αυτού, επέλεξαν –μηδέ της αξιωματικής αντιπολίτευσης εξαιρουμένης– τη λογική της στείρας άρνησης, τον εύκολο δρόμο του «όχι» σε οτιδήποτε πρότειναν οι κυβερνήσεις.

Με όλα αυτά οδηγούμαστε στη σημερινή κατάσταση, όπου οι πολιτικοί καταλαμβάνουν μια από τις χαμηλότερες θέσεις στην εκτίμηση των πολιτών, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις που βλέπουν το φως της δημοσιότητας. Ο πολίτης έχει συνδέσει την πολιτική με έννοιες που καθόλου δεν την τιμούν, όπως διαπλοκή, διαφθορά, αδιαφάνεια, κομματοκρατία, μετριοκρατία. Δυστυχώς, τίποτα δεν είναι πιο επικίνδυνο από το σημείο που οδηγούμαστε σήμερα, την αποστροφή των πολιτών για τα πολιτικά πράγματα. Τέκνο αυτής της αποστροφής είναι η αδιαφορία για τα κοινά. Και αυτό διότι είναι πολύ πιο εύκολο να πεις «δε βαριέσαι, γιατί να κάθομαι να ασχολούμαι με αυτούς», από το να προσπαθήσεις να ανατρέψεις την υφιστάμενη κατάσταση. Αυτή η αποστροφή, όμως, μπορεί να έχει πολύ επικίνδυνη κατάληξη. Πολίτες που δεν ασχολούνται με τα κοινά, που δεν ενημερώνονται, δε συζητούν τα της πολιτικής γίνονται πιο εύκολα «έρμαια» της οποιασδήποτε εξουσίας.

Φτάνουμε λοιπόν σε ένα σημείο στο οποίο οφείλουμε να δούμε πως μπορούμε να βγούμε από το τέλμα. Υπάρχει τρόπος να συζητήσουμε ξανά καθαρά πολιτικά (και όχι παραπολιτικά); Φαίνεται στον ορίζοντα κάποια κυβέρνηση η οποία θα μπορούσε να συμφωνήσει στην προώθηση μερικών βασικών μεταρρυθμίσεων που έχει ανάγκη η χώρα και που δεν προωθούνται λόγω «πολιτικού κόστους»; Η απάντηση μου είναι ναι. Και η λύση στα δικά μου μάτια δεν είναι άλλη από τη συνεργασία των δύο κομμάτων εξουσίας.

Τόσο στη Νέα Δημοκρατία, όσο και στο ΠΑΣΟΚ, πέρα από πολλούς μέτριους πολιτικούς, υπάρχουν και αρκετά αξιόλογα στελέχη. Φανταστείτε λοιπόν να κάθονται στο ίδιο τραπέζι ο Σουφλιάς με τη Διαμαντοπούλου, η Ντόρα με το Βενιζέλο, ο Παυλόπουλος με τον Πάγκαλο. Αν και η εικόνα μου φαίνεται κάπως ξένη με τα πολιτικά ήθη της χώρας μας, ωστόσο θεωρώ ότι αυτή η συνεργασία φαντάζει ως μια λύση με αρκετές πιθανότητες επιτυχίας. Καταρχάς, γιατί –λόγω του «μοιράσματος» της τράπουλας– θα τίθεντο αυτόματα στο περιθώριο ανίκανα στελέχη, που έχουν επιτελικές θέσεις σήμερα. Έπειτα, τα ίδια τα κόμματα θα ήταν αναγκασμένα εκ των πραγμάτων να συνεργαστούν και να παράξουν έργο, ειδάλλως θα φθείρονταν ακόμα περισσότερο στη συνείδηση των πολιτών. Τρίτον, διότι τα πρόσωπα που προαναφέρθηκαν –όπως και μερικά ακόμη– έχουν περισσότερους κοινούς τόπους μεταξύ τους, από ότι με ορισμένα στελέχη στο εσωτερικό των παρατάξεών τους, άρα θα ήταν μάλλον εύκολο να συνεργαστούν.

Με το πολιτικό σύστημα απαξιωμένο και σχεδόν σε πλήρη ακινησία και με δεδομένο ότι ο εκλογικός νόμος που θα ενισχύσει το πρώτο κόμμα με το μπόνους των πενήντα εδρών θα ισχύσει από τη μεθεπόμενη εκλογική αναμέτρηση, υπάρχουν ισχυρές πιθανότητες να επιβεβαιωθεί το σενάριο του «μεγάλου συνασπισμού». Το αν αυτό το σενάριο αποδειχθεί μια επαρκής (πλην όμως μεταβατική) λύση για τη διέξοδο της χώρας από την κρίση, μένει να αποδειχθεί. Πάντως, υπάρχουν ενδείξεις πως στο τέλος του τούνελ υπάρχει φως. Ίσως λοιπόν από τη γενικότερη αρνητική συγκυρία να βγει κάτι καλό…

Δ. Τζ.

Όταν το μέσο γίνεται είδηση

2008-01-19T00:00:00.001+02:00

Η υπόθεση Ζαχόπουλου συνεχίζει να μονοπωλεί τον τηλεοπτικό χρόνο και τις σελίδες των εφημερίδων. Αυτό είναι έως ένα σημείο λογικό, μιας και πρόκειται για ένα ζήτημα με παραμέτρους οι οποίες χρήζουν διερεύνησης. Το πρόβλημα, όμως, έγκειται στο ότι δεν ασχολούμαστε με την υπόθεση αυτή καθαυτή, με το αν δηλαδή υπήρξε οικονομικό ή πολιτικό σκάνδαλο πίσω από τη «ροζ» ιστορία και την απόπειρα αυτοκτονίας του πρώην γενικού γραμματέα. Το θέμα πλέον έχει μετατραπεί περίπου σε εσωτερική υπόθεση των ΜΜΕ.

Έτσι παρατηρούμε εκδοτικά συγκροτήματα να αλληλοκατηγορούνται για «ύποπτες» συναλλαγές. Οι ανακοινώσεις διαδέχονται η μία την άλλη και πάλαι ποτέ φίλοι και συνεταίροι βγάζουν τα μαχαίρια. Κανείς δεν ασχολείται με την ουσία της υπόθεσης. Μας ενδιαφέρει ποιος ήταν ο δημοσιογράφος που έδωσε το οπτικοακουστικό υλικό στο Μαξίμου και όχι αν υπήρξε κάποια παράνομη συναλλαγή κάτω από το τραπέζι. Σπαταλάμε το χρόνο μας για να σχολιάσουμε τις φωτογραφίες των πολύ προσωπικών στιγμών του ζευγαριού Ζαχόπουλου – Τσέκου, αντί να αναρωτηθούμε ποιος και για ποιο λόγο βιντεοσκόπησε τη συνεύρεση και ποιος μόνταρε το υλικό για να κρύψει τι.

Φτάνουμε λοιπόν σε ένα σημείο που καλούμαστε να προβληματιστούμε. Διότι, όταν τα τεκταινόμενα στα media γίνονται είδηση, εγείρεται ζήτημα. Ρόλος των μέσων επικοινωνίας είναι η έγκυρη και έγκαιρη ενημέρωση του πολίτη για το τι συμβαίνει γύρω του. Αν το ίδιο το μέσον (ή ο δημοσιογράφος) γίνεται θέμα, τότε κάτι δεν πάει καλά. Για να γίνει ο δημοσιογράφος πρωτοσέλιδο ή πρώτο θέμα στα δελτία ειδήσεων σημαίνει ότι έχει υπερβεί το ρόλο του, που είναι η καταγραφή και ο σχολιασμός της επικαιρότητας και έχει προβεί σε ελέγξιμες πράξεις.

Αν υπάρχει κάποιο επιμύθιο από τα όσα είδαμε και ακούσαμε έως τώρα γύρω από την υπόθεση Ζαχόπουλου, αυτό είναι η κατακόρυφη πτώση της αξιοπιστίας της πολιτικής και των ΜΜΕ στα μάτια των πολιτών. Βέβαια, η πολιτική είχε ανέκαθεν την τάση να παρασύρει όσους ασχολούνταν μαζί της σε σκοτεινές ατραπούς. Αν όμως και τα ΜΜΕ βαδίζουν στον ίδιο δρόμο με την πολιτική και καταστήσουν την εξουσία προνομιακό συνομιλητή τους, τότε οδηγούμαστε σε μια αντιφατική και άκρως επικίνδυνη εξωθεσμική σχέση.

Δ. Τζ.

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Δημοτικός Τύπος» στις 24.01.2008

Η δική τους «αλήθεια»

2008-01-16T00:01:00.000+02:00

Πριν από λίγες μέρες επανακυκλοφόρησε ο «Οδηγητής», η μηνιαία εφημερίδα της νεολαίας του ΚΚΕ. Τόσο η ραδιοφωνική, όσο και η διαδικτυακή διαφήμιση του εντύπου έκλεινε με τη φράση «η αλήθεια γράφεται με κόκκινο». Στη φράση αυτή λανθάνει ένας συλλογισμός: η παραδοχή ότι η αλήθεια είναι μια έννοια την οποία κατέχουν τα στελέχη και οι οπαδοί μιας και μόνο παράταξης.

Φυσικά, φορέας αυτής της ιδέας δεν είναι μόνον ο Περισσός, αλλά όλοι οι κομματικοί σχηματισμοί που εκπροσωπούνται σήμερα στο Κοινοβούλιο. Πόσες φορές δεν ακούσαμε στελέχη της αντιπολίτευσης να κατηγορούν τους (νυν) κυβερνώντες ότι δεν παράγουν κανένα έργο, αλλά αντιθέτως κατέστρεψαν την «ισχυρή Ελλάδα» που παρέλαβαν από την προηγούμενη κυβέρνηση. Και το αντίθετο: σύσσωμη τη «γαλάζια» παράταξη να δηλώνει ανενδοίαστα πως ό,τι έχει γίνει από το 2004 μέχρι σήμερα είναι «στη σωστή κατεύθυνση».

Όταν κάποιος αισθάνεται φορέας της απόλυτης αλήθειας έχει παράλληλα την τάση να μηδενίζει τα πάντα. Οι βουλευτές τις αντιπολίτευσης δεν έχουν να πουν ούτε μια καλή κουβέντα για το έργο της κυβέρνησης, παρά μόνο ασκούν κριτική. Η κυβερνώσα παράταξη, από την πλευρά της, μας ενημέρωνε το 2004 ότι παραλάμβανε «καμένη γη». Κατ’ αυτόν τον τρόπο κυριαρχεί στο πολιτικό στερέωμα μια ισοπεδωτική λογική του παραλόγου. Ό,τι κάνει ο αντίπαλος είναι ντε φάκτο καταστροφικό ή στην καλύτερη περίπτωση εντελώς λανθασμένο.

Βέβαια, όλα τα παραπάνω δεν μπορούν να αναγνωστούν πλήρως και σωστά χωρίς να έχουμε κατά νουν ότι μιλάμε για πολιτική, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Είναι π. χ. σαφές ότι ο ρόλος της αντιπολίτευσης είναι κατά κανόνα να αντιτίθεται στις πολιτικές της κυβέρνησης. Ωστόσο, όταν κυριαρχεί ο δογματισμός και η ξύλινη γλώσσα και κάποιοι ομιλούν στο όνομα της μιας και μοναδικής αλήθειας, αναρωτιέμαι ποιον πείθουν, πέρα από μερικούς φανατικούς οπαδούς, που θα ψήφιζαν την «παράταξη» ούτως ή άλλως.

Ένας από τους μεγαλύτερους φιλοσόφους της αρχαιότητας, ο Πρωταγόρας συνήθιζε να λέει στους μαθητές του ότι «δεν υπάρχει αλήθεια, μόνο ανθρώπινη γνώμη». Αυτό, οι πολιτικοί μας ταγοί δείχνουν να το αγνοούν. Ίσως επειδή δε «συμφωνεί» με τη δική τους «αλήθεια»…

Δ. Τζ.

Ο Τσάβες, ο Πούτιν και οι «συγκεκαλυμμένες» δικτατορίες

2008-01-12T02:23:00.000+02:00

Πριν από περίπου ενάμισι μήνα έγινε στη Βενεζουέλα ένα κρίσιμο δημοψήφισμα. Ο δημοφιλής πρόεδρος της χώρας Ούγκο Τσάβες, σε μια προσπάθεια να ενισχύσει τις εξουσίες του, έθεσε στην κρίση των πολιτών ένα πακέτο μεταρρυθμίσεων. Σύμφωνα με αυτό, ο πρόεδρος της Βενεζουέλας θα μπορούσε να διεκδικεί εφ’ όρου ζωής την επανεκλογή του (σήμερα το όριο είναι δύο εξαετίες), να έχει τον πλήρη έλεγχο στον Τύπο «σε καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης» καθώς και στις ένοπλες δυνάμεις. Παράλληλα, το σχέδιο προέβλεπε την κατάργηση της αυτονομίας της κεντρικής τράπεζας της χώρας.

Ο λαός της Βενεζουέλας απέρριψε (έστω και με οριακό τρόπο) την πρόταση Τσάβες. Την ίδια ώρα, πολλοί αναλυτές συνδύαζαν τη φιλοσοφία του απορριφθέντος «μεταρρυθμιστικού» πακέτου με ορισμένες προηγούμενες αποφάσεις και δράσεις του Τσάβες. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με νόμο που ψηφίστηκε τον περασμένο Ιανουάριο με στόχο την «εμβάθυνση της σοσιαλιστικής επανάστασης», δόθηκε η δυνατότητα στον πρόεδρο να νομοθετεί μέσω διαταγμάτων (κάτι που συνέβη καταχρηστικά τη διετία 2000 – 2001), τα οποία θα πρέπει να κυρωθούν από τη βουλή μέσα σε 18 μήνες.

Όλα αυτά θυμίζουν τον πρότερο βίο του κ. Τσάβες. Ο –από το 1998– ανώτατος πολιτειακός άρχον της «Μπολιβαριανής Δημοκρατίας» επιχείρησε δύο φορές να καταλάβει την εξουσία με πραξικοπηματικό τρόπο το 1992 και απέτυχε, οδηγούμενος στη φυλακή. Η μια από τις δύο απόπειρές του είχε τραγική κατάληξη: 18 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, ενώ άλλοι 60 τραυματίστηκαν. Μερικά χρόνια αργότερα, επί της προεδρίας του πλέον, στη διάρκεια διαδηλώσεων άλλοι 17 άνθρωποι σκοτώθηκαν και εκατοντάδες τραυματίστηκαν. Πρέπει να σημειωθεί εδώ ότι σύμφωνα με γιατρούς πολλά από τα θύματα πυροβολήθηκαν από ελεύθερους σκοπευτές. Ωστόσο, η έρευνα για την εξιχνίαση του τι πραγματικά εκείνη συνέβη τη μέρα δεν προχώρησε ποτέ.

Μολαταύτα, οφείλουμε να σημειώσουμε ότι πολλές από τις πολιτικές Τσάβες διαπνέονται από φιλολαϊκό πνεύμα και είχαν την ευρεία στήριξη της κοινής γνώμης της Βενεζουέλας, γεγονός που οδήγησε στην επανεκλογή του ακριβώς ένα χρόνο πριν.

Την ίδια ώρα, μια άλλη αμφιλεγόμενη προσωπικότητα της διεθνούς πολιτικής σκακιέρας, ο Ρώσος πρόεδρος Βλάντιμιρ Πούτιν, αν και είχε τόσο το λαϊκό έρεισμα όσο και την πλειοψηφία των δύο τρίτων στη Δούμα, επέλεξε να μην τροποποιήσει το σύνταγμα της χώρας του, για να αποκτήσει δικαίωμα επανεκλογής.

Κανείς δεν ισχυρίζεται ότι ο κ. Πούτιν είναι ο πλέον δημοκράτης πολιτικός. Παρότι οι πολιτικές του έδωσαν στη Ρωσία τη δυνατότητα να ανασυνταχτεί πολιτικά μετά το διπλό «σοκ» Γιέλτσιν – Γκορμπατσόφ, ο πρώην αρχηγός των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών –και πιο συγκεκριμένα το «σύστημα» που εγκαθίδρυσε, το οποίο στηρίζεται σε ολιγάρχες– κατηγορείται για δολοφονίες δημοσιογράφων, αλλά και πολιτικών αντιπάλων.

Αν βγαίνει κάποιο συμπέρασμα από τα παραπάνω, αυτό είναι ότι πολιτικοί ηγέτες με παρόμοια διαδρομή (ή έστω παρόμοιο σημείο τερματισμού) τυγχάνουν διαφορετικής αντιμετώπισης από σημαντική μερίδα της παγκόσμιας κοινής γνώμης. Την στιγμή που ο Βλ. Πούτιν αντιμετωπίζεται περίπου ως ο μεγαλύτερος εχθρός της δημοκρατίας, ο πρόεδρος της Βενεζουέλας θεωρείται υπόδειγμα δημοκράτη σοσιαλιστή πολιτικού. Όμως η «συγκεκαλυμμένη» δικτατορία είτε έχει αριστερό «αμπαλάζ» είτε δεξιό δεν παύει να αποτελεί απολυταρχικό καθεστώς…

Δ. Τζ.

Info: Εγκυκλοπαίδεια Wikipedia (http://el.wikipedia.org/)
Π. Μανδραβέλης «Ο σοσιαλισμός του 21ου αιώνα;», εφ. «Καθημερινή» 30.11.2007
Εφ. «Καθημερινή» 04.12.2007

Η ελαφρότητα των δελτίων ειδήσεων

2008-01-10T00:00:00.000+02:00

Έχει περάσει σχεδόν ένας μήνας από το απονενοημένο διάβημα του τέως γ.γ. του υπουργείου Πολιτισμού κ. Χρήστου Ζαχόπουλου. Τις τελευταίες μέρες η υπόθεση φαίνεται πως είναι στάσιμη, ενώ οι μέχρι τώρα ενδείξεις της δικαστικής, αλλά και της δημοσιογραφικής έρευνας κάνουν λόγο για «ροζ» και όχι οικονομικό σκάνδαλο. Παρόλα αυτά τα δελτία ειδήσεων ασχολούνται (σχεδόν) αποκλειστικά με το θέμα Ζαχόπουλου, έστω και αν δεν έχουν να προσθέσουν κάτι καινούργιο πάνω σ’ αυτό.

Την ίδια ώρα στο διεθνές στερέωμα συμβαίνουν μείζονος σημασίας γεγονότα, τα οποία οι τηλεοπτικοί δίαυλοι προσπερνούν, θεωρώντας τα προφανώς μικρότερης σημασίας σε σχέση με τη βουτιά στο κενό ενός πρώην γεν. γραμματέα υπουργείου. Ενδεικτικά αναφέρουμε τη σφαγή στην Κένυα, με τους νεκρούς να ξεπερνούν τους 600, τις πολιτικές εξελίξεις και την αναταραχή στο Πακιστάν μετά τη δολοφονία της ηγέτιδας της αντιπολίτευσης, αλλά και τις προκριματικές εκλογές για την ανάδειξη των υποψηφίων για τις προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ το 2008.

Εν αντιθέσει με ότι συμβαίνει στα καθ’ ημάς, η δομή ενός δελτίου ειδήσεων κάποιου βρετανικού, αμερικανικού ή γαλλικού τηλεοπτικού δικτύου βασίζεται σε δύο στοιχεία: αφενός η παρουσίαση και η ανάλυση των θεμάτων δεν κρατάει περισσότερο από δύο – τρία λεπτά, αφετέρου υπάρχει ένας μόνον σχολιαστής, κι αυτός μόνον στα θέματα που χρίζουν περεταίρω ανάλυσης. Στη χώρα μας συμβαίνει το εξής απίθανο: στις ειδήσεις παρουσιάζονται 3 – 4 ρεπορτάζ συνολικής διάρκειας 12 – 15 λεπτών, τα οποία σχολιάζονται από τους «ειδήμονες» για περισσότερη από μισή ώρα. Πέρα, λοιπόν, από μονοθεματικά, τα δελτία ειδήσεων της ελληνικής τηλεόρασης είναι περισσότερο talk shows, παρά ειδήσεις.

Από κάποιους θα ακουστεί η γνωστή επωδός ότι «αυτά θέλει ο κόσμος». Δεν είμαι όμως και τόσο σίγουρος ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο. Ο τηλεθεατής καταφεύγει σε αυτά τα προγράμματα αφενός για να γεμίσει την ώρα του με κάτι ανάλαφρο –χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι το εγκρίνει– και αφετέρου επειδή είναι ίσως εθισμένος σε τέτοιου είδους προγράμματα. Ίσως πάλι τα ποσοστά τηλεθέασης των δελτίων ειδήσεων να οφείλονται στον τρόπο με τον οποίο ιεραρχεί τα θέματα η κοινωνία μας. Αν ισχύει αυτή η υπόθεση μπορούμε πιθανώς να καταλάβουμε γιατί η είδηση περνάει σε δεύτερη μοίρα, δίνοντας τη θέση της στο σχόλιο…

Δ. Τζ.

Πράγα, η παραμυθούπολη στις όχθες του Μολδάβα

2008-01-08T13:07:00.000+02:00

Η γέφυρα του Καρόλου

Η πτήση από το «Ελευθέριος Βενιζέλος» προς το αεροδρόμιο της Πράγας είχε μερικές ώρες καθυστέρηση. Αρχικά θα φεύγαμε πρωί, αλλά τελικά πετάξαμε στις οκτώ το βράδυ. Λογικό να υπάρχει λοιπόν μια κάποια δυσφορία στους επιβαίνοντες το πούλμαν με προορισμό το ξενοδοχείο “Corinthia Panorama”. Ωστόσο, οι όποιες αρνητικές σκέψεις φεύγουν μεμιάς από το μυαλό όταν λίγα λεπτά μετά την αναχώρηση από το αεροδρόμιο της Πράγας αντικρίσαμε την επιβλητική γέφυρα του Καρόλου, το πιο καλά φωτισμένο σημείο της πόλης.

Έτσι είναι η Πράγα, η γοητευτική πρωτεύουσα της πάλαι ποτέ Βοημίας και νυν Τσέχικης Δημοκρατίας. Οι όποιες επιφυλάξεις του ταξιδιώτη σβήνονται μεμιάς με την πρώτη βόλτα στην πόλη. Η γέφυρα του Καρόλου Δ’, μιας εμβληματικής φυσιογνωμίας της ιστορίας της Βοημίας, είναι το πιο εντυπωσιακό σημείο της πόλης. Περιδιαβαίνοντάς την βλέπεις από κάτω τα παγωμένα νερά του Μολδάβα και στο βάθος ολόκληρη την Πράγα, σαν έργο τέχνης. Σε διάφορα σημεία της γέφυρας Τσέχοι καλλιτέχνες πωλούν την πραμάτεια τους. Λίγο πιο πέρα, στον Πύργο της Πυρίτιδας και πιο συγκεκριμένα από την κορυφή του έχεις μια πανοραμική θέα της πόλης. Προχωρώντας προς το κέντρο της παλαιάς πόλης δεσπόζει το Αστρονομικό Ρολόι. Δεν πρόκειται, όμως, για ένα απλό ρολόι. Είναι δομημένο έτσι ώστε όχι μόνο να δείχνει την ώρα, αλλά και να παρουσιάζει την κίνηση των πλανητών.

Φυσικά όσα προαναφέρθηκαν είναι μερικά μόνο από τα αξιοθέατα της πρωτεύουσας της Τσεχίας. Μιας πόλης η οποία μετά την κατάρρευση του κομμουνιστικού καθεστώτος το 1989 και κυρίως την τελευταία δεκαετία γίνεται κέντρο ανάπτυξης αστικού τύπου. Μεγάλα ξενοδοχειακά συγκροτήματα, πολυτελείς κατοικίες κτίζονται στη θέση των εργατικών κατοικιών – γκέτο του κομμουνιστικού παρελθόντος. Η Πράγα φαίνεται ότι ξεπερνά σιγά αλλά σταθερά το μετα-κομμουνιστικό σοκ και ακολουθεί τις επιταγές της δυτικού τύπου ανάπτυξης, χωρίς όμως να καταστρέφει κάθε τι που έχει αξία, ακόμα και όταν αυτό θυμίζει το προηγούμενο καθεστώς.

Το ότι η χώρα βρίσκεται ακόμα σε μια μεταβατική φάση φαίνεται και από τον τρόπο με το οποίο εξυπηρετείται ο ταξιδιώτης. Σπάνια βλέπεις ένα χαμόγελο ή κάτι πέρα από τα «τυπικά», ακόμη ένα δείγμα της προσπάθειας που κάνει η Τσεχία να απαλλαγεί από τα σύνδρομα του παρελθόντος της.

Όμως, τι αλήθεια κάνει την Πράγα τόσο ξεχωριστή στα μάτια του επισκέπτη; Τα εντυπωσιακά κτίρια (από μπαρόκ μέχρι art nouveau), οι πύργοι και τα κάστρα, σε κάνουν να πιστεύεις ότι ανά πάσα στιγμή μπορεί να βρεθεί δίπλα σου κάποια μυθιστορηματική φιγούρα. Ούτως ή άλλως μιλάμε για την Πράγα, μια πόλη συνδεδεμένη με βασιλιάδες, δολοπλοκίες, εκπαραθυρώσεις (το «έθιμο» του να πετάει κάποιος κάποιον άλλον από το μπαλκόνι). Είναι, λοιπόν, πολύ δυσδιάκριτο το που τελειώνει το παραμύθι και που αρχίζει η πραγματικότητα. Σ’ αυτό, βέβαια, συντελεί και η αρχιτεκτονική της πόλης. Στην Πράγα τα κτίρια μιλάνε από μόνα τους, θέλουν να σου πουν την ιστορία τους. Όμως σε αφήνουν να πλάσεις και τα δικά σου σενάρια…

Δ. Τζ.

Info: Ο πιο εύκολος τρόπος να πάει κανείς στην Πράγα είναι με αεροπλάνο. Η CSA (Τσέχικες Αερογραμμές) πραγματοποιεί τακτικά πτήσεις από το αεροδρόμιο της Αθήνας. Το συνολικό κόστος κατ’ άτομο για πέντε ημέρες είναι περίπου 750 Ευρώ. Είναι βέβαιο ότι αν κλείσετε οργανωμένο πακέτο με κάποιο ταξιδιωτικό γραφείο το κόστος είναι πολύ χαμηλότερο σε σχέση με το να οργανώσετε το ταξίδι μόνοι σας.

Χριστουγεννιάτικες αναζητήσεις…

2007-12-24T16:25:00.000+02:00

Είμαστε στην εβδομάδα των Χριστουγέννων. Τα εμπορικά γεμίζουν από κόσμο, σε σημείο που –απηυδισμένοι– λέμε μέσα μας ότι δεν θα ξαναπάμε για ψώνια την τελευταία στιγμή. Εις μάτην, όμως. Λίγο η έλλειψη χρόνου λόγω υποχρεώσεων, λίγο η αναβλητικότητα που μας χαρακτηρίζει ως λαό, το «λάθος» θα επαναληφθεί…

Η ίδια εικόνα και στο κέντρο της πόλης. Στον πεζόδρομο της Ερμού χιλιάδες κόσμου ανεβοκατεβαίνει. Είναι περίοδος γιορτών, κι όμως όλοι τρέχουν «να προλάβουν» (τι;). Μάλλον βιαζόμαστε από συνήθεια. Για θέση για παρκάρισμα ούτε λόγος. Αν κάνεις το λάθος και κατέβεις με το αυτοκίνητο στο κέντρο θα το μετανιώσεις. Η ίδια εικόνα και στου «Ζόναρς», την ιστορική αθηναϊκή καφετέρια που ξανάνοιξε στον πεζόδρομο της Βουκουρεστίου. Κόσμος πολύς περιμένει υπομονετικά να αδειάσει κάποιο τραπέζι για να πιεί τον καφέ του, τον οποίο πάντως θα πληρώσει ακριβά…

Με όλη αυτή την καταναλωτική υστερία, αναρωτιέμαι αν βρίσκουμε λίγο χρόνο –εν μέσω των γιορτών– για να σκεφτούμε, να προσπαθήσουμε να «αποκρυπτογραφήσουμε» κάθε τι που μας προβληματίζει, αλλά και να απαντήσουμε στο τι σημαίνουν για μας τα Χριστούγεννα.

Η απάντηση σ’ αυτό το ερώτημα, προφανώς, αφορά τον καθένα μας ξεχωριστά. Ωστόσο, νομίζω ότι γενικά η μεγάλη πλειονότητα του κόσμου βλέπει τα Χριστούγεννα ως μια (ακόμα) ευκαιρία για ξεκούραση. Έπειτα είναι και οι αναπόφευκτες (και ανιαρές πολλές φορές) κοινωνικές υποχρεώσεις. Χρόνος για πνευματικές αναζητήσεις μάλλον δεν υπάρχει. Χειρότερα: δεν έχουμε ιδιαίτερη διάθεση να προβληματιστούμε, ίσως φοβούμενοι ότι οι σκέψεις μας θα χαλάσουν το γιορτινό σκηνικό.

Απ’ την άλλη, τα Χριστούγεννα είναι τόσο κοντά στην αλλαγή του χρόνου που αναπόφευκτα, σχεδόν συνειρμικά και αυτόματα, καλούμαστε να «ζυγίσουμε» τα θετικά και τα αρνητικά της χρονιάς που πέρασε. Θα σκεφτούμε για λίγο το που ήμασταν ένα χρόνο πριν, που πήγαμε και τι θέλουμε να αλλάξει «από Δευτέρα». Σχέδια επί χάρτου, δηλαδή…

Παρά, πάντως, την εμπορευματοποίηση τους και τη μειωμένη διάθεση μας για πνευματικές αναζητήσεις, τα Χριστούγεννα μας δημιουργούν μια ιδιαίτερη διάθεση προσφοράς στους γύρω μας. Έτσι, είτε αγοράζοντας κάρτες της Unicef, είτε μαζεύοντας κάποια παλαιά ρούχα που δε μας χρειάζονται για να τα δώσουμε σε κάποιον που τα έχει ανάγκη, με κάποιον τρόπο θα προσπαθήσουμε να δώσουμε λίγη χαρά κι αγάπη στους γύρω μας. Αυτή η διάθεση προσφοράς είμαι μάλλον ολίγον επίπλαστη και πρόσκαιρη. Απόδειξη αυτού το ότι τις υπόλοιπες μέρες του χρόνου δεν είμαστε τόσο «φιλάνθρωποι». Στο υποσυνείδητο μας λειτουργεί η σκέψη ότι αν είμαστε τώρα γενναιόδωροι, θα μπορέσουμε να πάρουμε «άφεση αμαρτιών» για όσα (δεν) κάναμε τον υπόλοιπο χρόνο. Όπως και να ‘χει, έστω αυτό το «λίγο» είναι κάτι σε σχέση με το «τίποτα». Τα Χριστούγεννα επαναφέρουν στην επιφάνεια τα αντανακλαστικά της ανθρωπιάς μας και μας δημιουργούν –σκεφτόμενοι ότι κάποιοι τέτοιες μέρες είναι μόνοι– αυτή τη διάθεση προσφοράς.

Το ζήτημα είναι αν αυτή τη διάθεση θα την έχουμε και μετά της γιορτές. Για να το θέσω πιο σωστά, αν μπορούμε να εξελίξουμε αυτή τη σχέση αλληλεγγύης που δημιουργείται κάθε Χριστούγεννα και Πάσχα. Αν μπορούμε να σφυρηλατήσουμε κάποιους δεσμούς αλληλεγγύης, προσφέροντας πιο συχνά στο διπλανό μας, όχι απ’ το υστέρημά μας, αλλά απ’ αυτό που θα μας περισσέψει.

Όπως κι αν το δούμε, τα Χριστούγεννα δεν είναι ίδια για όλους. Ο καθένας θέτει τις προτεραιότητές του και πράττει αναλόγως. Ανεξάρτητα, λοιπόν, αν θεωρούμε τα Χριστούγεννα μια ευκαιρία για βόλτα στο “Mall”, ή για μια παράσταση στο «Μέγαρο», ανεξάρτητα αν θα καθίσουμε να διαβάσουμε ένα λογοτεχνικό βιβλίο δίπλα στο τζάκι ή αν θα βρούμε την ευκαιρία που ψάχναμε για να συναντήσουμε φίλους που έχουμε καιρό να δούμε, η περίοδος αυτή έχει και την πνευματική της διάσταση. Για κάποιον είναι οι αναμνήσεις από κάποια παλαιότερα Χριστούγεννα, για κάποιον άλλον η ευκαιρία για να αποτυπώσει ο,τι τον βασανίζει σε μια κόλλα χαρτί κοκ. Είναι, πάντως, σίγουρο ότι τα Χριστούγεννα έχουν κάτι να πουν στον καθένα μας. Αρκεί να αφιερώσουμε λίγο χρόνο και διάθεση για να ξετυλίξουμε το κουβάρι των σκέψεών μας…

Καλά Χριστούγεννα

Δ. Τζ.

Ο κ. Ζαχόπουλος και τα αδηφάγα ΜΜΕ

2007-12-22T00:00:00.000+02:00

Η είδηση της απόπειρας αυτοκτονίας του τέως γεν. γραμματέα του υπουργείου Πολιτισμού Χρήστου Ζαχόπουλου σίγουρα δε θα άφηνε ασυγκίνητα τα ΜΜΕ. Πρόκειται για ένα θέμα το οποίο έχει οτιδήποτε χρειάζεται για να «πουλήσει»: τέως γενικός γραμματέας υπουργείου, μέχρι πρότινος στενός συνεργάτης του πρωθυπουργού, «βουτάει» απ’ το μπαλκόνι της οικίας του στο Κολωνάκι μια μέρα μετά την παραίτηση – αποπομπή του. Παράλληλα, μια γυναίκα προσπαθεί να πουλήσει στα κανάλια κασέτα, η οποία (λέγεται ότι) θα έφερνε σε πολύ δυσχερή θέση τον κ. Ζαχόπουλο.

Φυσικά, οι τηλεοπτικοί σταθμοί δεν έμειναν στα όσα προαναφέραμε και είναι τα διασταυρωμένα στοιχεία του ρεπορτάζ. Αντιθέτως, οι φήμες και οι «δημοσιογραφικές πληροφορίες» ανάγονται για μια ακόμα φορά σε είδηση. Μυστηριώδεις γυναίκες, οσμή ροζ σκανδάλου, ίσως και οικονομικού, λένε ορισμένοι. Άλλοι «ειδικοί» τηλε-σχολιαστές υποστηρίζουν ότι «ο Ζαχόπουλος δεν άντεξε την απομάκρυνση του από το υπουργείο», «ο Καραμανλής ήταν ο Θεός του…».

Είναι πολύ πιθανόν στις παραπάνω εικασίες να υπάρχουν ψήγματα αληθείας. Πολλές φορές όπου υπάρχει καπνός, υπάρχει πράγματι και φωτιά. Κι όταν βλέπουν τόσα σενάρια το φως της δημοσιότητας, στατιστικά κάποιο θα είναι λίγο έως πολύ αληθές. Ωστόσο, είναι εντελώς πέραν της λογικής, αλλά και πέραν κάθε δημοσιογραφικής δεοντολογίας η δημοσιοποίηση πληροφοριών οι οποίες όχι μόνο δεν είναι ελεγμένες, αλλά και –σε περίπτωση που τελικά δεν ισχύουν– σπιλώνουν ανθρώπους και υπολήψεις.

Όπως και να ‘χει το θέμα Ζαχόπουλου φαίνεται ότι έχει πολλές προεκτάσεις, πιθανόν και πολιτικές. Ωστόσο, το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε αυτή τη στιγμή είναι να περιμένουμε την εξέλιξη των ερευνών της αστυνομίας. Όσο για τη δημοσιογραφική έρευνα είναι και αυτή χρήσιμη και απαραίτητη, αρκεί να μη στηρίζεται σε κουβέντες επιπέδου «καφενείου»…

Δ. Τζ.